Ông Jensen Huang tại Hội nghị thượng đỉnh về AI của Nhà Trắng, diễn ra ở khán phòng Andrew W. Mellon tại Washington, D.C. vào thứ Tư, ngày 23/7/2025. (Ảnh: Joyce N. Boghosian/ Nhà Trắng)
Mấy ngày nay, Thung lũng Silicon còn kịch tính hơn bất kỳ bộ phim Phố Wall nào. Theo tin từ Yahoo, sau khi nhà sáng lập Nvidia Jensen Huang (Hoàng Nhân Huân) hôm thứ Năm (12/11) rời các chức chủ tịch, CEO và ghế trong hội đồng quản trị, thị trường còn chưa kịp tiêu hóa tin “bố già AI” ngậm ngùi rút lui thì nội bộ Nvidia và những người ủng hộ ông đã dậy sóng.
Một trang web có tên “Stand with Jensen” (Đứng về phía Jensen) nhanh chóng ra mắt, kêu gọi ký thư ngỏ yêu cầu hội đồng quản trị mời ông Huang trở lại vị trí cũ trước khi cuộc điều tra độc lập có kết quả.
Làn sóng “cứu sếp” lớn dần như quả cầu tuyết, vượt 170.000 chữ ký và tiến sát mốc 180.000. Ngay cả ông Elon Musk, người xưa nay hiếm khi hành động theo lẽ thường, cũng lập tức ký tên ủng hộ. Nhiều nhân vật lớn trong giới công nghệ hưởng ứng theo. Thậm chí Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi trả lời phỏng vấn, cũng nói thêm một câu: “Tôi không ngại ông ấy trở lại, ông ấy đã rút ra bài học rồi”.
170.000 nhân viên và nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn đang lên tiếng xin cho ông Huang và chăm chú chờ báo cáo kết quả kinh doanh đầu tiên sau cơn bão, công bố sau phiên giao dịch thứ Ba (17/11). Đúng lúc ấy, tạp chí tài chính Mỹ Barron’s lật lại hồ sơ nộp cho Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), kéo đồng hồ lùi lại 8 tháng. Hóa ra từ tháng 3 năm nay, khi mọi sóng gió còn chưa xuất hiện, vợ chồng ông Huang đã lặng lẽ hoàn tất một cuộc dịch chuyển tài sản hơn 10 tỷ USD chuẩn mực như trong sách giáo khoa.
Các cố vấn tài chính Phố Wall phải thốt lên rằng vụ chuyển tài sản này “đáng kinh ngạc nhất từng thấy”. Thời điểm thực hiện chính xác đến mức khiến người ta rợn người.
Hồ sơ nộp cho SEC cho thấy ngày 18/3/2026, hai quỹ ủy thác niên kim do người lập quỹ giữ lại (GRAT) kỳ hạn 10 năm, đứng tên ông Huang và vợ là bà Lori Huang, cùng đáo hạn. Mỗi quỹ phân phối hơn 29,48 triệu cổ phiếu, tổng cộng 58.962.602 cổ phiếu Nvidia, và toàn bộ được chuyển vào “Quỹ ủy thác phần còn lại không thể hủy ngang của gia đình Huang” (Huang Irrevocable Remainder Trust). Sau lần chuyển này, số cổ phiếu Nvidia trong quỹ ủy thác gia đình do ông Huang làm người quản lý ủy thác tăng vọt lên khoảng 109 triệu.
Nhìn lại số vốn ban đầu của thương vụ này mới thấy hết thế nào là “phép màu của thời gian”.
Tháng 2/2016, tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh, ông Huang lần đầu công khai khẳng định mạnh mẽ triển vọng của chip Nvidia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Chỉ một tháng sau, ngày 18/3/2016, ông và vợ lập 4 quỹ GRAT. Khi ấy, phần lớn người khác chọn kỳ hạn phổ biến 4 năm để tránh thuế, nhưng ông Huang làm ngược lại. Hai trong bốn quỹ được thiết kế kỳ hạn 10 năm, loại rủi ro rất cao và hiếm thấy ở Phố Wall, với vốn góp ban đầu chỉ khoảng 51 triệu USD cổ phiếu Nvidia.
Theo luật thuế Mỹ, lập một quỹ GRAT kỳ hạn 10 năm chẳng khác gì đánh cược với thời gian. Thứ nhất, người lập quỹ phải còn sống qua 10 năm đó, nếu không tài sản vẫn bị tính thuế thừa kế. Thứ hai, nếu trong 10 năm giá cổ phiếu mất một nửa hoặc không tăng được bao nhiêu, quỹ ủy thác gần như thành công cốc.
Thế nhưng ông Huang lại đặt cược trúng làn sóng bùng nổ năng lực tính toán AI trăm năm có một. Trong 10 năm qua, giá cổ phiếu Nvidia tăng vọt 22.161%, tức gấp hơn 220 lần. Đến ngày 18/3 năm nay, khi quỹ ủy thác đáo hạn và tất toán, khoản vốn 51 triệu USD ban đầu đã có giá trị thị trường hơn 10,5 tỷ USD (tương đương hơn 340 tỷ Đài tệ).
Điều mấu chốt hơn nằm ở cách vận hành của loại quỹ ủy thác “về 0”. Nhờ thiết kế tính toán kỹ lưỡng, khoản 51 triệu USD chuyển vào năm đó gần như không bị tính vào hạn mức thuế quà tặng. 10 năm sau, phần tăng giá đáng kinh ngạc hơn 10 tỷ USD cứ thế được chuyển giao đường hoàng cho người thụ hưởng của quỹ, gần như “không chịu thuế thừa kế và thuế quà tặng liên bang”. Hồ sơ SEC không ghi người thụ hưởng là ai, nhưng ở Thung lũng Silicon, ai cũng ngầm hiểu đây là khoản “của để dành” chắc chắn nhất cho thế hệ sau (các con của ông Huang).
Ông Andrew Schiff, CEO công ty TritonPoint Wealth, chỉ ra rủi ro lớn nhất của cách làm này: giá cổ phiếu lao dốc trước khi quỹ ủy thác niên kim đáo hạn. Khi đó, đà giảm kéo dài bao lâu và giá phục hồi được bao nhiêu sẽ trực tiếp quyết định phần tăng giá có thể để lại cho con cháu bị bào mòn đến đâu. Nói cách khác, nếu hai quỹ này đáo hạn muộn nửa năm, đụng đúng đợt cổ phiếu sụt 30% chỉ trong tháng 11 năm nay, phần tài sản nhà họ Huang chuyển đi được sẽ hụt không chỉ vài trăm triệu USD. Nhưng họ lại bỏ túi đúng hạn vào tháng 3, khi cơn sốt AI đang lên cao và bê bối chưa nổ ra.
Ông Musk và các nhân vật lớn trong giới công nghệ đứng ra ủng hộ vì coi trọng sức hiệu triệu không ai thay thế được của ông Huang trong ngành, cùng khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng của ông. Nhưng hội đồng quản trị Nvidia nhìn vấn đề thực tế hơn. Một khi Bộ Thương mại và cả hai đảng trong Quốc hội bám vào lỗ hổng này để truy đến cùng, Nvidia sẽ không chỉ chịu cảnh giá cổ phiếu điều chỉnh, mà còn đối mặt với sự sụp đổ lòng tin vào toàn bộ chính sách kiểm soát chip của Mỹ đối với Trung Quốc. Công ty thậm chí có thể hứng những đòn siết quản lý còn khắc nghiệt hơn. Giữa uy tín cá nhân và sự sống còn của công ty, hội đồng quản trị chỉ còn cách xử lý thật dứt khoát.
Do bê bối và khoảng trống kế nhiệm, giá cổ phiếu Nvidia đã giảm hơn 30% trong một tháng qua. Hôm thứ Hai (16/11), cổ phiếu giảm thêm 3%, 100 tỷ USD vốn hóa bốc hơi chỉ trong một phiên. Tổng giá trị thị trường của công ty đã rơi xuống dưới mốc 4 nghìn tỷ USD, lần đầu tiên kể từ tháng 7/2025.
Mấy ngày nay, nhiều nhà đầu tư nhìn vốn hóa Nvidia rơi xuống dưới mốc 4 nghìn tỷ USD, vừa tiếc cho ông Huang, vừa thót tim lo cho túi tiền của chính mình. Nhưng nếu mở sổ sách ra tính, người ít cần thiên hạ lo lắng thay nhất lại chính là ông Huang.
Dù đã rời ghế CEO và thành viên hội đồng quản trị, ông Huang, năm nay 63 tuổi, vẫn nắm khoảng 3,5% cổ phần Nvidia. Ngay cả sau đợt giảm mạnh này, tài sản của ông vẫn lên tới 130-150 tỷ USD, và ông tiếp tục giữ vững vị trí cổ đông cá nhân lớn nhất của công ty. Hơn nữa, từ tháng 3 năm nay, gần 59 triệu cổ phiếu trị giá 10,5 tỷ USD đã được đưa vào quỹ ủy thác không thể hủy ngang, như dựng lên một bức tường lửa. Số tiền này vừa thoát khỏi “hố đen thuế” của tài sản đứng tên cá nhân, vừa phần nào tách khỏi rủi ro bị đòi bồi thường trong các vụ kiện cá nhân hay bê bối sau này. Cổ phiếu chuyển vào quỹ ủy thác tất nhiên vẫn lên xuống theo giá Nvidia, nhưng phần tài sản cốt lõi đã được khóa chắc trong két sắt của nhà họ Huang.
170.000 người ký thư ngỏ, cùng nhiều người khác đang sốt ruột thay vợ chồng ông Huang, lúc này cũng nên thở phào. Với ông Huang, con đường phía trước vẫn còn dài. Lúc này chỉ có thể nói rằng ông thật sự là một người thông minh, nhưng người thông minh thường không đi được đến cùng, đó cũng là lẽ thường. Làm người, chỉ thông minh thôi thì chưa đủ, còn cần tử tế hơn mới tốt.
Trần Tĩnh/ Vision Times
Mạng xã hội Trung Quốc cho thấy hàng loạt học sinh 10–19 tuổi mất liên…
Sau khi ký tuyên bố chung về thương mại đối ứng, ông Trump cho biết…
Bộ Quốc phòng Nga cho biết máy bay quân sự An-12 rơi tại tỉnh Kemerovo…
Ông Hùng Cao, ứng viên Bộ trưởng Hải quân Mỹ gốc Việt, bị phe Dân…
Bạn có phải là người thích đọc sách không? Bạn có thói quen đọc sách…
Ông Zelensky cho biết lần đầu tiên cả nhóm đàm phán châu Âu đã cùng…