Ứng viên Đảng Cộng hòa Steve Hilton phát biểu với người ủng hộ tại sự kiện theo dõi kết quả bầu cử ở khu nghỉ dưỡng Hilton Waterfront Resort tại Huntington Beach, bang California, ngày 2/6/2026. (Nguồn: Travis Gillmore / Epoch Times)
Khi còn 18 ngày nữa là đến hạn chót bỏ phiếu 3/11, ứng viên Đảng Dân chủ Xavier Becerra và ứng viên Đảng Cộng hòa Steve Hilton đang tranh ghế thống đốc California, thay ông Gavin Newsom, người không thể tái tranh cử vì giới hạn nhiệm kỳ. Lá phiếu của cử tri sẽ quyết định California tiếp tục các chính sách hiện hành hay đón nhận thay đổi mới.
Trong cuộc bầu cử sơ bộ hôm 2/6, ông Becerra dẫn đầu toàn bang với 28,1% số phiếu, còn ông Hilton giành 24,7%. Theo Viện Chính sách Công California (PPIC), khoảng 45% cử tri của bang thuộc Đảng Dân chủ, khoảng 25% thuộc Đảng Cộng hòa. Số còn lại, khoảng 30–32%, là cử tri không đảng phái hoặc thuộc các đảng thứ ba, trong đó có thể có 50% là người ôn hòa.
Từ năm 2006 đến nay, ghế thống đốc luôn thuộc về ứng viên Đảng Dân chủ. (Chú thích của Trí Thức VN: năm 2006, ông Arnold Schwarzenegger của Đảng Cộng hòa tái đắc cử và giữ ghế thống đốc đến đầu năm 2011; ứng viên Đảng Dân chủ thắng liên tục từ cuộc bầu cử năm 2010.)
Từ sau vòng sơ bộ, ngoài cương lĩnh, các vấn đề và giải pháp mà mỗi người nêu trên trang web tranh cử, ông Becerra và ông Hilton mới có một lần tranh luận công khai, trên kênh CNN.
Tuy nhiên, cử tri California dường như quen thuộc và dễ nắm quan điểm của ông Hilton hơn. Lý do là ông đã quay những lần đi thực tế đến nhiều nơi trong 58 quận của bang thành hàng loạt video ngắn, rồi đăng lên mạng xã hội.
Ông Becerra từng là Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ dưới thời chính quyền Biden, phụ trách việc triển khai vaccine COVID-19. Ông cũng từng là nghị sĩ Quốc hội đại diện khu vực Los Angeles suốt 20 năm và giữ chức Tổng chưởng lý bang California trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Chú thích của Trí Thức VN: ông Becerra là nghị sĩ Hạ viện Mỹ từ tháng 1/1993 đến tháng 1/2017.) Cử tri có thể hiểu về ông qua những việc ông đã làm khi còn tại chức.
Ông Hilton từng là người dẫn chương trình của Fox News. Trước khi nhập quốc tịch Mỹ, ông là cố vấn cấp cao của cựu Thủ tướng Anh David Cameron. Ông đã viết nhiều cuốn sách bàn về cách phân tán quyền lực đang tập trung trong các bộ máy quan liêu như chính quyền, hệ thống thực phẩm và hệ thống chăm sóc y tế.
Người dân chủ yếu biết đến kế hoạch của ông qua những lần trò chuyện trực tiếp: nếu đắc cử, ông sẽ giảm thuế xăng, giảm và miễn thuế thu nhập.
Còn ông Becerra cho biết nếu đắc cử, ông sẵn sàng sửa đổi các “mục tiêu khí hậu” của California để giữ giá nhiên liệu ở “mức có thể chi trả”. Ông cũng chủ trương ban bố “tình trạng khẩn cấp” để đóng băng phí dịch vụ công ích, phí bảo hiểm và một số khoản khác. Dù vậy, ông dường như sẽ không thay đổi hướng đi hiện nay của California.
Ở phía Đảng Dân chủ, ứng viên dẫn đầu đã vài lần thay đổi. Bà Katie Porter bị phanh phui thái độ tồi tệ với nhân viên và phóng viên. Sau đó, ông Eric Swalwell vướng vào vụ gián điệp Phương Phương (Fang Fang) và một vụ án tấn công tình dục. Cuối cùng, ông Becerra vượt lên.
Ứng viên phó thống đốc của Đảng Dân chủ là bà Fiona Ma (Mã Thế Vân), người gốc Hoa, đã giữ chức Thủ quỹ bang từ năm 2019, khi ông Newsom nhậm chức.
Tổng thư ký bang Shirley Weber và Tổng chưởng lý bang Rob Bonta đều đang tranh cử tái nhiệm. Bà Weber được bổ nhiệm làm Tổng thư ký bang năm 2021. Một trong những thay đổi lớn nhất bà mang lại nằm ở khâu bầu cử của bang: gửi phiếu bầu qua thư cho cử tri và cho bỏ phiếu vào thùng nhận phiếu sớm một tháng, cùng thời gian kiểm phiếu kéo dài tới một tháng.
Ông Bonta được bổ nhiệm năm 2021 và đã khởi kiện nhiều thành phố vì vi phạm luật nhà ở của bang. Trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, ông Bonta đã đứng đơn hoặc tham gia hơn 50 vụ kiện nhắm vào chính quyền liên bang.
Về phía Đảng Cộng hòa, ngay từ đầu chiến dịch, ông Hilton đã lập “Đội ngũ Vàng”, liên kết với ứng viên phó thống đốc Gloria Romero, ứng viên Tổng thư ký bang Donald Wagner, ứng viên Tổng chưởng lý bang Michael E. Gates, ứng viên Tổng giám đốc Giáo dục công lập Sonja Shaw và một số người khác.
Bà Romero từng nhiều năm làm nghị sĩ bang và là người phụ nữ đầu tiên giữ chức lãnh đạo khối đa số (Đảng Dân chủ) tại Thượng viện bang. Do bất đồng với Đảng Dân chủ về bản dạng giới của học sinh, quyền chọn trường và các chính sách liên quan đến dịch COVID, bà đã đăng ký trở thành đảng viên Cộng hòa trước cuộc tổng tuyển cử năm 2024.
Ông Gates từng là luật sư tranh tụng và giữ chức luật sư thành phố Huntington Beach suốt 10 năm. Năm 2025, ông được bổ nhiệm làm Phó Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp tại Vụ Dân quyền của Bộ Tư pháp Mỹ, rồi rời chức ngay trong năm đó và trở lại thành phố này.
Ông Wagner hiện là giám sát viên Quận Cam, từng làm Chủ tịch Hội đồng Giám sát quận, nghị sĩ Hạ viện bang và Thị trưởng Irvine. Ông được đánh giá là người dám nói, dám làm.
Những người được chọn vào các chức vụ của chính quyền bang và quận có liên quan mật thiết đến đời sống người dân. Thống đốc nắm trong tay ngân sách hơn 300 tỷ USD mỗi năm, các chính sách, dự luật ảnh hưởng đến 39 triệu người, cùng quyền bổ nhiệm thẩm phán và thành viên các cơ quan quản lý.
Có rất nhiều dự đoán về kết quả cuộc đua thống đốc. Một số khảo sát cho thấy ông Becerra chiếm ưu thế, số khác cho thấy những nỗ lực của ông Hilton đang giúp thu hẹp khoảng cách.
Hai ứng viên đều có chủ trương riêng về thuế, kinh doanh, nhà ở, người vô gia cư, chăm sóc y tế, môi trường, khí hậu, giáo dục và nhập cư bất hợp pháp.
Nhìn chung, nếu ông Becerra đắc cử, California sẽ tiếp tục các chính sách hiện hành. Còn nếu ông Hilton đắc cử, ông chắc chắn sẽ mang lại thay đổi cho bang này.
Theo Tân Minh / Epoch Times
Bộ Chiến tranh Mỹ đang đưa thêm binh sĩ Sư đoàn Sơn cước 10 sang…
Ông Talarico, ứng viên Dân chủ tranh ghế Thượng viện Mỹ ở Texas, khẳng định…
Ông Zelensky cáo buộc Trung Quốc đang phát triển công nghệ thay thế Starlink và…
Ông Tập yêu cầu tăng cường truy thu tài sản tham nhũng xuyên biên giới,…
Ông Vance kêu gọi người Mỹ tham gia cam kết chống gian lận, sáng kiến…
Đài Loan định xây tại Texas khu công nghiệp đầu tiên ở Mỹ cho chuỗi…
