Vì sao du học sinh ngày càng khó tìm việc tại Mỹ?

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn cùng với việc chính phủ Mỹ siết chặt chính sách du học và nhập cư, ngày càng nhiều du học sinh nhận thấy việc tìm việc làm trở nên khó khăn hơn, còn con đường ở lại Mỹ sau khi tốt nghiệp cũng đầy thách thức.

Theo phân tích dữ liệu từ Trung tâm Thống kê Giáo dục Quốc gia Mỹ của tổ chức Economic Innovation Group, năm nay dự kiến có khoảng 84.000 du học sinh tốt nghiệp đại học tại Mỹ. Dữ liệu mới nhất từ chương trình thông tin do Bộ Ngoại giao Mỹ tài trợ mang tên Open Doors cho thấy, tính đến năm 2025, toàn nước Mỹ có gần 306.000 du học sinh theo học thạc sĩ và khoảng 153.000 nghiên cứu sinh tiến sĩ, trong đó nhiều người có khả năng sẽ gia nhập thị trường lao động Mỹ sau khi tốt nghiệp vào mùa xuân năm nay.

Thị trường việc làm nhìn chung ảm đạm

Theo CNBC, nhiều du học sinh khi tốt nghiệp phải đối mặt với một thị trường lao động suy yếu. Dữ liệu từ nền tảng tìm việc Handshake cho thấy số lượng tin tuyển dụng từ tháng 7/2025 đến tháng 3/2026 giảm 2% so với cùng kỳ năm trước và giảm 12% so với giai đoạn trước đại dịch COVID-19 năm 2019–2020.

Dữ liệu mới nhất tháng 3/2026 của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới tốt nghiệp từ 22–27 tuổi tại Mỹ là 5,6%, trong khi tỷ lệ thất nghiệp của toàn bộ người có bằng đại học là 3,1% và của toàn bộ lực lượng lao động là 4,2%.

Nữ du học sinh Ấn Độ Sakshi Patel cho biết cô đã mơ ước du học Mỹ từ nhỏ. Sau khi nhận bằng thạc sĩ quản lý tài chính tại Đại học Boston vào tháng 5 năm ngoái, cô không ngừng mở rộng các mối quan hệ để có thể tìm được việc làm và định cư tại Mỹ.

Patel nói rằng nếu cuối cùng buộc phải trở về Ấn Độ, cô sẽ quay về, nhưng ngay cả khi trở về cô vẫn sẽ tìm cách quay lại Mỹ. Trước mắt, cô sẽ làm mọi cách để tiếp tục ở lại Mỹ để không phải hối tiếc.

Erica Ford — cố vấn phát triển nghề nghiệp quốc tế tại Đại học Cornell — cho biết trong những năm gần đây, việc tìm việc ngày càng khó khăn đối với sinh viên đại học, bao gồm cả du học sinh.

Những sinh viên ngành STEM từng rất được săn đón trước đây giờ đây chỉ cần nhận được một lời mời làm việc cũng đã rất vui mừng. Cơ hội nghiên cứu dành cho nghiên cứu sinh tiến sĩ giảm mạnh, buộc nhiều người chuyển sang khu vực công nghiệp; còn những người chọn làm trong lĩnh vực phi lợi nhuận thì dễ đối mặt nguy cơ bị cắt giảm nhân sự.

Du học sinh đối mặt khó khăn lớn hơn

Ford cho biết thị trường lao động suy yếu ảnh hưởng tới toàn bộ sinh viên tốt nghiệp, nhưng du học sinh chịu áp lực lớn hơn vì còn phụ thuộc vào giấy phép lao động tạm thời và phải lo liệu các công ty hiện nay có còn sẵn sàng tuyển dụng du học sinh hay không.

Dữ liệu cho thấy các nhà tuyển dụng thực sự đang giảm tuyển du học sinh. Số liệu Handshake cung cấp cho CNBC cho thấy tỷ lệ việc làm toàn thời gian có hỗ trợ bảo lãnh visa đã giảm từ 10,9% năm 2023 xuống còn 2,6% vào năm 2026, trong đó lĩnh vực công nghệ giảm mạnh nhất.

Ngoài khó khăn việc làm, việc chính phủ Mỹ siết chặt các quyền lợi nhập cư dành cho du học sinh — chẳng hạn chương trình OPT — cũng khiến nhiều người giữ visa F-1 rơi vào thế khó khăn, không thể bắt đầu công việc sau tốt nghiệp.

Ford cho biết trước áp lực kép từ việc làm và nhập cư, nhiều du học sinh vừa cố gắng tìm cách ở lại Mỹ, vừa chuẩn bị phương án dự phòng như quay về nước phát triển sự nghiệp hoặc chuyển hướng sang châu Âu, Đông Nam Á, Canada hay Australia. Một số du học sinh Trung Quốc cũng cho biết họ đang cân nhắc phát triển tại châu Âu và các khu vực khác.

Có việc làm cũng chưa chắc dễ định cư

Phân tích dữ liệu Bộ Ngoại giao Mỹ của tờ The Chronicle of Higher Education cho thấy trong niên học 2025–2026, số visa F-1 cấp cho du học sinh đã giảm 97.000 suất so với năm trước, tương đương mức giảm 36%.

Ford nhận định những thay đổi này sẽ gây ảnh hưởng lâu dài đến thị trường du học sinh tại Mỹ.

Trong khi đó, tổ chức phi lợi nhuận NAFSA từng công bố phân tích năm 2022 cho thấy du học sinh tại các trường đại học Mỹ đã sáng lập khoảng một phần tư số startup Mỹ được định giá trên 1 tỷ USD.

Ford khuyến nghị rằng các công ty Mỹ không hoàn toàn ngừng tuyển du học sinh. Để tăng cơ hội tìm việc, du học sinh nên chủ động mở rộng mạng lưới quan hệ, tham gia các hội nghị ngành nghề hoặc trực tiếp liên hệ với quản lý tuyển dụng thay vì chỉ nộp hồ sơ trực tuyến. Trong bối cảnh hiện nay, xây dựng quan hệ cá nhân đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Ngay cả những du học sinh đã tìm được việc sau tốt nghiệp vẫn phải đối mặt với áp lực nhập cư kéo dài. Chính quyền Trump đã sửa đổi quy trình visa H-1B và tuyên bố những người mới nhập cảnh Mỹ theo diện H-1B phải nộp khoản phí 100.000 USD.

Dù quy định này không ảnh hưởng trực tiếp đến các du học sinh đã tìm được việc tại Mỹ, nhưng nó cho thấy quy trình xin giấy phép lao động đang ngày càng bị siết chặt hơn.