Công tố Mỹ: Nghi phạm nghe lén OpenAI đã đặt vé một chiều về Ả Rập Xê Út

Kỹ sư người Ả Rập Xê Út bị cáo buộc nghe lén OpenAI đã đặt vé máy bay một chiều về nước trước khi bị bắt, công tố viên liên bang Mỹ cho biết hôm thứ Tư (14/10).

Ông Abdulrahman Alfozan, 35 tuổi, cùng vợ và một người thân đã đặt vé một chiều từ San Francisco về Ả Rập Xê Út, dự kiến khởi hành vào thứ Hai (12/10).

Trong hồ sơ nộp tòa hôm thứ Năm (8/10), Văn phòng Công tố liên bang tại San Francisco lập luận rằng ông Alfozan “có động cơ” bỏ trốn khỏi Mỹ nếu biết mình bị điều tra. Vì vậy, các công tố viên đề nghị thẩm phán niêm phong đơn khởi tố hình sự và lệnh bắt, không công khai cho dư luận. Thẩm phán chấp thuận.

Hôm thứ Sáu (9/10), Cục Điều tra Liên bang (FBI) bắt giữ ông Alfozan.

Ông bị cáo buộc tội “sử dụng hoặc tìm cách sử dụng thiết bị điện tử, cơ khí hay thiết bị khác để chặn thu các cuộc trò chuyện”, có mức án cao nhất 5 năm tù và 250 nghìn USD tiền phạt. Ông không bị cáo buộc tội gián điệp doanh nghiệp hay đánh cắp bí mật thương mại.

Camera ghi lại cảnh nghi phạm vào phòng họp

Nhân viên OpenAI trước đó phát hiện một thiết bị ghi âm giấu trong phòng họp dành cho lãnh đạo tại trụ sở công ty ở San Francisco. Thiết bị cắm vào cổng USB phía sau tivi, bọc trong giấy vệ sinh để ngụy trang, và được lắp vào khoảng ngày 28/9. Nội dung ghi âm đã được mã hóa.

Sau phát hiện này, OpenAI lắp camera giám sát trong phòng họp. Khoảng 13h20 ngày 5/10 (giờ San Francisco), camera ghi được cảnh ông Alfozan bước vào và “kiểm tra mặt sau chiếc tivi có cắm thiết bị ghi âm số 1”. Cùng ngày, nhân viên an ninh tìm thấy thiết bị ghi âm thứ hai tương tự trong chiếc túi ông để lại, cùng với ví và giấy tờ tùy thân.

Hình ảnh từ hệ thống camera an ninh cho thấy trước khi thiết bị đầu tiên bị phát hiện, ông Alfozan đã nhiều lần lui tới khu vực gần phòng họp. Ông không có quyền vào phòng này, cũng không được dự các cuộc họp ở đó. Căn phòng thường dùng để bàn những thông tin tuyệt mật về công nghệ, kinh doanh và chiến lược.

Trong một tuyên bố, Giám đốc FBI Kash Patel cho biết ông Alfozan bị tình nghi giấu thiết bị ghi âm bí mật trong phòng họp lãnh đạo tại công ty nơi ông làm việc, “nhằm lén thu các trao đổi nhạy cảm về công nghệ siêu trí tuệ của công ty”.

Đơn khởi tố của FBI còn nêu, trong khoảng một tháng tính đến ngày 16/9, ông Alfozan đã dùng một tác nhân AI hỗ trợ công việc (productivity agent) để tra lịch và tình trạng trống của phòng họp.

OpenAI: Chưa phát hiện nhân viên này làm lộ dữ liệu

Hôm thứ Tư, OpenAI từ chối bình luận về việc công ty có biết ông Alfozan cùng lúc giữ vị trí tại một tổ chức của Ả Rập Xê Út hay không. Công ty cũng cho biết không thể tiết lộ thêm chi tiết về phòng họp liên quan vì lý do an ninh vận hành.

Một ngày trước đó, OpenAI viết trên mạng xã hội X: “Hiện chúng tôi chưa phát hiện nhân viên này truy cập trái phép hay làm rò rỉ  mô hình [AI], mã nguồn hoặc dữ liệu khách hàng. Nhân viên này đã bị sa thải”.

Bài đăng nhấn mạnh:

“Chúng tôi rất coi trọng việc bảo vệ công nghệ, dữ liệu và con người của mình, và xem đây là vấn đề hệ trọng ở tầm quốc gia. Chương trình an ninh của chúng tôi được thiết kế để phòng ngừa mọi nguồn đe dọa, từ rủi ro nội bộ, tội phạm mạng cho đến các mối đe dọa cấp nhà nước.”

Luật sư: Sẽ phản bác đến cùng

Ông Alfozan hiện bị tạm giam, chờ phiên điều trần về việc tạm giam vào thứ Hai (19/10). Luật sư bào chữa có thể sẽ đề nghị cho ông được tại ngoại trong thời gian chờ xét xử.

“Thông tin hiện có rất hạn chế, vì hồ sơ khởi tố hôm qua mới được gỡ niêm phong,” ông William Pernik, luật sư của ông Alfozan, nói với CNBC.

Trả lời đài Al Jazeera, ông Pernik cho biết ông và thân chủ sẽ phản bác cả cáo buộc hình sự lẫn việc tiếp tục giam giữ trước tòa. “Dù truyền thông hiện đang thổi phồng, chúng tôi tin hệ thống tư pháp Mỹ sẽ đối xử công bằng với thân chủ,” ông nói.

Vị luật sư khẳng định ông Alfozan được đối xử công bằng và hưởng đúng thủ tục tố tụng. “Dư luận đang nhấn mạnh quá mức vào quốc tịch của ông ấy, ám chỉ ông ấy thiếu trung thực hoặc có nguy cơ bỏ trốn. Chúng tôi sẽ dốc toàn lực phản bác điều này.”

Từng làm tại Meta, là đối tác của công ty đầu tư tại Riyadh

Ông Alfozan là thường trú nhân hợp pháp tại Mỹ từ tháng 9/2020. Ông vào OpenAI từ tháng 7/2025, đảm nhận vị trí liên quan đến kỹ thuật và làm việc khoảng 15 tháng, đến khi bị sa thải tuần trước. Hồ sơ LinkedIn của ông cho thấy trước đó ông là kỹ sư hệ thống tại Meta và từng thực tập tại Microsoft.

Ông cũng có tên trong danh sách đối tác đầu tư của Raed Ventures, công ty đầu tư mạo hiểm đặt trụ sở tại thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út, chuyên rót vốn vào khu vực Trung Đông. Một đối tác khác của công ty là Hoàng tử Khalid bin Bandar bin Sultan bin Abdulaziz Al Saud, thành viên Hoàng gia Ả Rập Xê Út.

Ngày 8/2/2025, khi thông báo ông Alfozan gia nhập, Raed Ventures giới thiệu ông là “một chuyên gia kỳ cựu, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực khởi nghiệp công nghệ”. Nhiệm vụ của ông gồm “tìm kiếm các cơ hội đầu tư tiềm năng và hỗ trợ các công ty khởi nghiệp trên con đường tăng trưởng, thành công”.

Sau đó, trang giới thiệu cá nhân của ông Alfozan đổi thành “hiện là trưởng nhóm kỹ thuật tại OpenAI, tập trung vào tác nhân AI (AI Agents) và nền tảng dữ liệu”.