Meta trả 18 tỷ USD để dàn xếp, ai sẽ là mục tiêu kiện tụng tiếp theo?

Meta, công ty mẹ của Facebook và Instagram, gần đây đã đạt thỏa thuận dàn xếp với hàng chục bang của Mỹ trong vụ kiện liên quan đến “tác hại của mạng xã hội đối với thanh thiếu niên”, với khoản tiền dàn xếp lên tới 18 tỷ USD. Tổng chưởng lý California cho rằng thỏa thuận này là lời cảnh báo đối với toàn bộ ngành mạng xã hội; TikTok, YouTube và Snap có thể trở thành mục tiêu của đợt quản lý và kiện tụng tiếp theo.

Các ông lớn mạng xã hội ngày càng chịu nhiều áp lực

Theo CNBC, Meta bị hàng chục bang của Mỹ khởi kiện với cáo buộc các nền tảng của công ty gây tổn hại cho người dùng trẻ tuổi và đánh lừa công chúng. Sang tuần thứ hai của phiên xét xử, Meta đã đạt thỏa thuận dàn xếp, đồng ý chi trả tổng cộng lên tới 18 tỷ USD. Trong đó, khoảng 12,7 tỷ USD sẽ được thanh toán cho các bang trong vòng 10 năm; 5,3 tỷ USD còn lại phụ thuộc vào việc TikTok và YouTube có thực hiện các biện pháp tương tự hay không.

Theo thỏa thuận dàn xếp, Meta cam kết tăng cường bảo vệ người dùng dưới 18 tuổi, bao gồm giới hạn thời gian sử dụng ở mức 2 giờ mỗi ngày (chỉ phụ huynh mới có thể gỡ bỏ giới hạn), hạn chế các bộ lọc làm đẹp và phẫu thuật thẩm mỹ cực đoan, tăng cường xác minh độ tuổi và triển khai chế độ ban đêm.

Ông Rob Lalka, giáo sư thực hành quản lý tại Đại học Tulane, đồng thời là tác giả cuốn ‘Những nhà giả kim của đầu tư mạo hiểm: Big Tech biến lợi nhuận thành quyền lực như thế nào’, cho rằng không công ty nào muốn lặp lại tình cảnh của Meta. Theo ông, TikTok, YouTube và Snapchat nhiều khả năng sẽ chủ động thay đổi trước khi rơi vào hoàn cảnh tương tự.

Trong năm nay, chính phủ nhiều nước trên thế giới đã cân nhắc áp dụng các biện pháp cấm hoặc hạn chế mạng xã hội đối với thanh thiếu niên. Các ông lớn mạng xã hội đang chịu áp lực ngày càng lớn. Meta, TikTok, YouTube và Snap đều phải đối mặt với hàng loạt vụ kiện.

Đầu năm nay, Meta và YouTube đã thua kiện trong một vụ án liên quan đến nghiện mạng xã hội tại Los Angeles. Nguyên đơn cáo buộc các tính năng gây nghiện như tự động phát và cuộn vô hạn của YouTube đã gây tổn hại đến sức khỏe tâm thần của cô.

Trong một vụ kiện khác do Tổng chưởng lý bang New Mexico Raul Torrez khởi xướng, Meta cũng thua kiện. Tòa án phán quyết công ty vi phạm Đạo luật An toàn Trẻ em của bang và buộc Meta phải nộp phạt 900 triệu USD.

Các ông lớn mạng xã hội lần lượt bị truy cứu trách nhiệm

Tổng chưởng lý California Rob Bonta cho biết việc Meta chỉ đích danh các nền tảng khác trong thỏa thuận dàn xếp là điều đúng đắn, bởi đây là vấn đề cần được toàn ngành cùng giải quyết. Ông cho biết các công tố viên sẽ tiếp tục đấu tranh và truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các nền tảng lớn khác như TikTok, Snap và YouTube.

Ông Bonta tiết lộ California đã khởi kiện TikTok nhằm buộc nền tảng này thực hiện các biện pháp và cam kết tương tự Meta. Chính quyền bang cũng đang trao đổi với Snap và TikTok, đồng thời hy vọng YouTube cũng sẽ tham gia.

Năm 2024, ông Bonta cùng các tổng chưởng lý của 15 bang khác đã khởi kiện TikTok, cáo buộc nền tảng này vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng. Đơn kiện cho rằng một số tính năng của TikTok mang tính gây nghiện, nhằm tối đa hóa thời gian người dùng ở lại nền tảng, gây bất lợi cho sức khỏe thể chất và tinh thần của người dùng trẻ tuổi. Vụ kiện hiện vẫn đang được xét xử.

Ông Lalka cho rằng Meta đã nhiều năm cố gắng xây dựng hình ảnh là công ty đi đầu trong lĩnh vực an toàn trực tuyến cho thanh thiếu niên, nhưng lại phớt lờ những vấn đề này trong nhiều năm. Trong bối cảnh Quốc hội Mỹ vẫn chưa ban hành luật liên quan, các tổng chưởng lý bang, sau khi những tổn hại đã xảy ra, buộc phải tự mình hành động và giải quyết vấn đề thông qua đàm phán dàn xếp với các công ty bị quản lý.