TikTok Mỹ hoàn tất thương vụ, nhà đầu tư Mỹ nắm cổ phần chi phối

Thứ Năm (22/1), công ty mẹ của nền tảng video ngắn TikTok, ByteDance, đã công bố việc hoàn tất một thỏa thuận quan trọng. Thỏa thuận này sẽ tạo ra một công ty liên doanh, trong đó phần lớn cổ phần sẽ thuộc về các nhà đầu tư Mỹ, đảm bảo TikTok sẽ tiếp tục hoạt động tại thị trường Mỹ và đáp ứng các yêu cầu về an ninh quốc gia và bảo vệ dữ liệu của Chính phủ Mỹ.

Sau nhiều năm tranh cãi chính trị, pháp lý và thảo luận về quản lý, tương lai của TikTok tại Mỹ cuối cùng cũng đã được quyết định.

Sáng cùng ngày, Tổng thống Trump đã đăng bài trên nền tảng Truth Social, cho biết ông đã giúp TikTok tiếp tục hoạt động tại Mỹ, đồng thời đề cập đến những nỗ lực của các nhà đầu tư Mỹ và các cuộc đàm phán với phía Trung Quốc. Ông cũng tán dương Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vì đã cho phép thương vụ tiếp tục tiến hành trong bối cảnh xem xét an ninh quốc gia của Mỹ.

Theo nhiều báo cáo từ truyền thông, công ty liên doanh có tên là TikTok USDS Joint Venture LLC đã chính thức được thành lập. Theo thỏa thuận, phần lớn cổ phần của TikTok tại Mỹ sẽ được chuyển nhượng cho các nhà đầu tư Mỹ và quốc tế, bao gồm Oracle, công ty đầu tư tư nhân Silver Lake, và quỹ đầu tư MGX của Abu Dhabi (UAE).

Trong đó, 50% cổ phần thuộc về nhóm nhà đầu tư gồm Oracle, Silver Lake và quỹ MGX (UAE). Hơn 30% thuộc về các đơn vị liên kết của những nhà đầu tư hiện hữu tại ByteDance, còn công ty mẹ ByteDance giữ lại 19,9%.

Danh sách nhà đầu tư mới còn có sự tham gia của văn phòng quản lý tài sản gia đình của tỷ phú Michael Dell, công ty đầu tư Alpha Wave (trụ sở New York) và Revolution – quỹ đầu tư mạo hiểm do đồng sáng lập AOL Steve Case dẫn dắt.

Theo bản ghi nhớ nội bộ, liên doanh mới sẽ huấn luyện lại thuật toán TikTok dựa trên dữ liệu người dùng Mỹ, dưới sự giám sát lưu trữ của Oracle. Đơn vị này cũng chịu trách nhiệm kiểm duyệt nội dung.

Tuy nhiên, ByteDance vẫn tiếp tục quản lý mảng thương mại điện tử, quảng cáo và tiếp thị trên nền tảng mới.

Điều này đồng nghĩa trải nghiệm của người dùng Mỹ sẽ không có nhiều thay đổi rõ rệt, dù thuật toán đề xuất video có thể được điều chỉnh dưới sự kiểm soát của chủ sở hữu mới.

Nguồn tin từ Axios xác nhận thương vụ định giá TikTok Mỹ ở mức khoảng 14 tỷ USD. Đây được nhiều nhà phân tích đánh giá là thấp so với tiềm năng doanh thu, bởi theo ước tính của các nhà phân tích, chỉ riêng doanh thu quảng cáo hàng năm của đơn vị này đã đạt xấp xỉ 14 tỷ USD.

Công ty liên doanh mới sẽ chịu trách nhiệm về các hoạt động cốt lõi của TikTok tại Mỹ, bao gồm lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ, kiểm duyệt nội dung, an ninh thuật toán và bảo mật phần mềm.

Tuyên bố chính thức cho biết, dữ liệu người dùng Mỹ sẽ được lưu trữ trên cơ sở hạ tầng đám mây của Oracle tại Mỹ, và nền tảng cũng sẽ tiến hành huấn luyện thuật toán gợi ý theo cách thức bản địa hóa để tăng cường các biện pháp bảo vệ an ninh quốc gia.

Việc hoàn tất thương vụ này được coi là bước vào một giai đoạn mới đối với TikTok kể từ năm 2020, khi nền tảng này phải đối mặt với áp lực lớn từ chính quyền Mỹ. Do lo ngại về an ninh quốc gia, chính trị gia Mỹ đã nhiều lần thúc đẩy việc cấm TikTok hoàn toàn.

Năm 2024, Quốc hội Mỹ đã thông qua luật yêu cầu ByteDance phải tách rời tài sản TikTok tại Mỹ, nếu không nền tảng này sẽ đối mặt với lệnh cấm trên toàn quốc. Tòa án Tối cao Mỹ cũng đã xác nhận rằng luật này phù hợp với hiến pháp trong các vụ kiện liên quan.

Trong khi đó, ban lãnh đạo của công ty liên doanh mới cũng được xác định. Ông Adam Presser, cựu giám đốc TikTok Mỹ, sẽ đảm nhiệm chức CEO, trong khi ông Will Farrell, Giám đốc phụ trách an ninh dữ liệu (Chief Data Security Officer), sẽ giữ chức giám đốc an ninh. CEO toàn cầu của TikTok, ông Châu Thụ Tư (Shou Zi Chew), cũng sẽ gia nhập hội đồng quản trị và tiếp tục tham gia vào chiến lược tổng thể của công ty.

Tuy nhiên, mặc dù thỏa thuận này tạo ra con đường dài hạn cho TikTok tiếp tục hoạt động tại Mỹ, nhưng vẫn có những chỉ trích từ phía công chúng, chủ yếu tập trung vào việc thiếu minh bạch về các chi tiết của giao dịch và liệu thuật toán có thực sự tách biệt khỏi ảnh hưởng của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) hay không.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Ed Markey đã công khai cho rằng Quốc hội cần tiến hành điều tra về thỏa thuận này, chỉ trích Nhà Trắng và các bên liên quan đã không công khai đủ chi tiết về các sắp xếp trong giao dịch, đặc biệt là về quyền kiểm soát thuật toán và quyền truy cập dữ liệu, trong khi hầu như không có chi tiết. Ông cho rằng mức độ minh bạch như vậy không đáp ứng tiêu chuẩn an ninh quốc gia.

Đến nay, Nhà Trắng và TikTok vẫn chưa có phản hồi ngay lập tức về các nghi ngờ trên. Trong tuyên bố của mình, ByteDance tái khẳng định rằng công ty liên doanh mới sẽ bảo vệ an toàn thông tin người dùng Mỹ thông qua các biện pháp bảo mật dữ liệu và an ninh mạng toàn diện hơn.

TikTok hiện có hàng triệu người dùng tại Mỹ, và những người ủng hộ cho rằng thỏa thuận này cung cấp một mô hình tiềm năng để xử lý các vấn đề công nghệ và an ninh quốc gia, nhưng những người chỉ trích vẫn lo ngại về những rủi ro lâu dài có thể phát sinh từ các khoảng trống trong việc quản lý.