ASML sẵn sàng ứng phó “đòn đất hiếm” từ Trung Quốc

Khi chính quyền Trung Quốc mở rộng các hạn chế xuất khẩu đất hiếm, Roger Dassen, Giám đốc tài chính của ASML, nhà cung cấp thiết bị lớn nhất thế giới cho ngành công nghiệp bán dẫn, cho biết vào thứ Tư (15/10) rằng mặc dù khó đánh giá tác động lâu dài đối với hệ sinh thái chip, nhưng công ty đã “hoàn toàn chuẩn bị” cho việc này.

Thứ Năm tuần trước, Trung Quốc đã công bố quy định mới yêu cầu các công ty nước ngoài phải xin phép trước khi xuất khẩu các sản phẩm có chứa một số nguyên tố đất hiếm có nguồn gốc từ Trung Quốc. Các máy quang khắc của ASML sử dụng những vật liệu quan trọng này trong nam châm và pin.

Phát biểu với các phóng viên sau khi công ty công bố báo cáo thu nhập quý 3, Roger Dassen nhấn mạnh rằng ASML có “thời gian chuẩn bị dài” và đang đảm bảo “có đủ vật liệu trong chuỗi cung ứng cho vài tháng tới” để giải quyết những tác động ngắn hạn.

Động thái này của chính quyền Trung Quốc được xem là lần đầu tiên phía Trung Quốc thực thi quyền tài phán độc quyền đối với một công ty nước ngoài trong ngành công nghiệp chip. Đáp lại, Tổng thống Mỹ Trump đã tuyên bố vào thứ Sáu tuần trước (10/10) rằng ông sẽ áp thuế 100% đối với Trung Quốc và thực hiện kiểm soát xuất khẩu đối với các phần mềm quan trọng.

Trong khi ASML bày tỏ sự lạc quan về nguồn cung đất hiếm, công ty cũng cảnh báo rằng nhu cầu và doanh số bán cho khách hàng Trung Quốc dự kiến ​​sẽ “giảm đáng kể” vào năm 2026.

Dassen giải thích rằng doanh số sụt giảm không phải do khách hàng trước đó tích trữ thiết bị không sử dụng, mà là do nhu cầu mua sắm trong năm 2024 và 2025 tăng mạnh một cách bất thường, còn nhu cầu trong năm tới sẽ có xu hướng “trở lại mức bình thường”.

Các nhà phân tích tin rằng những đợt mua sắm mạnh mẽ trước đó là do Hoa Kỳ tiếp tục thắt chặt các hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất chip tiên tiến, trong khi khách hàng Trung Quốc đang cố gắng triển khai thiết bị trước khi các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn có hiệu lực. Đơn đặt hàng từ Trung Quốc chiếm 42% tổng doanh số của ASML trong quý 3.

Thiết bị của ASML đóng vai trò then chốt trong việc sản xuất những con chip tiên tiến nhất. Do các hạn chế của Hoa Kỳ, công ty chưa bao giờ bán hệ thống quang khắc cực tím (EUV) tiên tiến nhất của mình cho Trung Quốc. Năm ngoái, chính phủ Hà Lan cũng đã cấm bán hệ thống quang khắc nhúng cực tím sâu (EUV) mạnh thứ hai của ASML cho Trung Quốc, phản ánh sự mở rộng hơn nữa của các hạn chế của Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, Giám đốc điều hành ASML Christophe Fouquet cho biết công ty vẫn lạc quan về tăng trưởng chung, nhờ vào khoản đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI) và kỳ vọng tổng doanh thu ròng năm 2026 sẽ không thấp hơn mức năm 2025.