Bộ trưởng Bessent: Lượng dầu Trung Quốc mua từ Iran giảm mạnh

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày thứ Ba (21/7) cho biết trong những tháng gần đây, lượng dầu thô Iran mà Trung Quốc mua đã giảm khoảng 40%, mức sụt giảm đáng kể này đã làm giảm mạnh doanh thu dầu mỏ của Iran.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox Business, ông Bessent cho biết Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc, thường được gọi là các nhà máy lọc dầu “teapot”, trực tiếp khiến lượng dầu thô Iran mà các nhà máy này mua giảm đáng kể.

“Chúng tôi đã trừng phạt các nhà máy lọc dầu ‘teapot’ của Trung Quốc — tức các nhà máy lọc dầu tư nhân — và chúng tôi nhận thấy lượng dầu Iran mà họ mua đã giảm mạnh,” ông Bessent nói. Ông cho biết việc Trung Quốc giảm mua dầu đang gây sức ép kinh tế trực tiếp lên chính quyền Iran.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 30/6, ông Bessent từng thẳng thắn nói rằng Iran rốt cuộc sẽ phải đàm phán với Mỹ, bởi dưới các lệnh trừng phạt quốc tế, Bắc Kinh đã trở thành “người mua duy nhất” của nước này.

Kết hợp tấn công quân sự với phong tỏa kinh tế

Kết quả trừng phạt kinh tế này diễn ra trong bối cảnh xung đột quân sự Mỹ-Iran tiếp tục leo thang. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vừa hoàn tất đợt không kích ban đêm thứ 10 liên tiếp nhằm vào các mục tiêu bên trong Iran. Kể từ khi quân đội Mỹ phát động “Chiến dịch Cơn thịnh nộ Sử thi” vào cuối tháng Hai, Washington liên tục theo đuổi chiến lược kết hợp “tấn công quân sự” với “phong tỏa kinh tế”.

Chính quyền Tổng thống Trump vẫn đang thông qua chiến dịch trừng phạt “Cơn thịnh nộ Kinh tế” để có hệ thống đánh vào cơ sở hạ tầng duy trì hoạt động vận chuyển dầu Iran tới các cảng của Trung Quốc. Mục tiêu bao gồm các doanh nghiệp nhà nước của ĐCSTQ cũng như các nhà máy lọc dầu tư nhân “teapot”, vốn từ trước đến nay giữ vai trò chủ đạo trong việc mua dầu thô Iran.

Ngày 24/4, Bộ Tài chính Mỹ chính thức áp đặt lệnh trừng phạt đối với Hengli Petrochemical, một trong những doanh nghiệp lọc dầu lớn của Trung Quốc, đồng thời nhắm mục tiêu vào khoảng 40 tàu thuộc “đội tàu ngầm” được sử dụng để vận chuyển dầu thô bị trừng phạt trên toàn cầu.

Đồng thời, Mỹ đã khiến các nhà máy lọc dầu Trung Quốc phải tính toán lại và lựa chọn từ bỏ hoạt động mua dầu bằng cách làm gia tăng đáng kể rủi ro và chi phí tài chính liên quan đến việc mua dầu Iran. Phát biểu của ông Bessent cho thấy chiến lược này đã đạt hiệu quả; sau khi các quốc gia khác bị rủi ro trừng phạt thứ cấp khiến phải rút lui, ngay cả nguồn cầu cuối cùng là Trung Quốc cũng đang giảm tốc.

Đầu năm nay, ông Bessent từng tiết lộ rằng Mỹ không loại trừ khả năng sử dụng Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) để đưa dầu thô ra thị trường hoặc điều chỉnh ở mức độ phù hợp các biện pháp trừng phạt. Cách tiếp cận “vừa cứng rắn vừa mềm dẻo” này cho thấy Washington vẫn duy trì sức ép tối đa, đồng thời còn có dư địa chính sách để điều tiết thị trường năng lượng toàn cầu.

Siết chặt đồng thời lĩnh vực tài chính phi tập trung

Cánh tay thực thi pháp luật của Mỹ cũng vươn tới thị trường tiền điện tử. Vào đúng ngày áp đặt lệnh trừng phạt đối với Hengli Petrochemical, tổng cộng 344 triệu USD USDT trong các ví Tether có liên quan đến các thực thể Iran đã bị đóng băng, là kết quả trực tiếp của việc tuân thủ các lệnh trừng phạt của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) của Mỹ. Sau đó, vào thứ Ba (21/7), ông Bessent còn xác nhận thêm rằng Mỹ đã đóng băng các ví tiền điện tử trị giá 130 triệu USD có liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và Ngân hàng Trung ương Iran.

Một loạt hành động này cho thấy cụ thể sức mạnh ràng buộc của hoạt động thực thi lệnh trừng phạt Mỹ đối với lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi). Mặc dù Tether có nền tảng hoạt động ở nước ngoài, công ty này vẫn phối hợp thực hiện việc đóng băng tài sản, cho thấy các nhà phát hành stablecoin vẫn nằm trong phạm vi ảnh hưởng của quyền lực quản lý Mỹ.