Căng thẳng Mỹ – Trung leo thang, Amazon đóng cửa viện nghiên cứu AI tại Thượng Hải

Amazon thông báo đóng cửa viện nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) tại Thượng Hải – đây là cơ sở nghiên cứu AI ở nước ngoài cuối cùng của công ty trên toàn cầu. Các phân tích cho rằng động thái này cho thấy xu hướng tách rời công nghệ Mỹ – Trung ngày càng gia tăng, đồng thời phản ánh việc các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục thu hẹp hoạt động tại Trung Quốc.

Hôm thứ Tư (ngày 23/7), nhà khoa học ứng dụng trưởng của phòng thí nghiệm này, Vương Mẫn Kiệt, cho biết trên mạng xã hội rằng nhóm của ông đã bị giải tán do “điều chỉnh chiến lược Trung – Mỹ”. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc gia tăng, khi nhiều doanh nghiệp Mỹ lần lượt thu hẹp bố trí nghiên cứu và phát triển tại Trung Quốc.

Viện nghiên cứu AI tại Thượng Hải của Amazon Web Services (AWS) được thành lập vào mùa thu năm 2018, do Giáo sư Trương Trừng thuộc khoa Khoa học máy tính của Đại học New York Thượng Hải đứng đầu, chủ yếu nghiên cứu mạng nơ-ron đồ thị và học máy, đồng thời phát triển khung mã nguồn mở DGL. Ông Vương Mẫn Kiệt cho biết, công nghệ này đã giúp Amazon mang lại khoảng 1 tỷ USD doanh thu.

Hoạt động điện toán đám mây của AWS tại Trung Quốc chủ yếu phục vụ các doanh nghiệp đa quốc gia hoạt động tại Trung Quốc, cùng với một số công ty công nghệ Trung Quốc sử dụng công nghệ AWS để triển khai toàn cầu. Theo tờ Financial Times dẫn lời người trong cuộc, vào thời kỳ đỉnh cao, số lượng nhân viên của AWS tại Trung Quốc từng vượt quá 1.000 người.

Người phát ngôn của Amazon, ông Brad Glasser, vào thứ Tư cho biết: “Sau khi đánh giá sâu sắc về tổ chức công ty, trọng tâm phát triển và định hướng chiến lược tương lai, chúng tôi đã quyết định tinh giản nhân sự tại một số nhóm của Amazon Web Services. Đối với chúng tôi, đưa ra những quyết định này là vô cùng khó khăn.”

Ông bổ sung: “Chúng tôi đưa ra những quyết định cần thiết này để tiếp tục đầu tư, tối ưu hóa nguồn lực, mang lại nhiều đổi mới hơn cho khách hàng.”

Tờ Financial Times cho biết, việc đóng cửa viện nghiên cứu tại Thượng Hải lần này diễn ra đúng vào thời điểm Amazon đang tiến hành cắt giảm nhân sự trên toàn cầu. Tổng giám đốc điều hành công ty, ông Andy Jassy, hồi tháng trước đã cảnh báo nhân viên rằng với việc trí tuệ nhân tạo được triển khai nhanh chóng, sẽ dẫn đến các đợt cắt giảm nhân sự trong nội bộ tổ chức.

Tờ báo này cũng chỉ ra rằng Amazon không phải là công ty Mỹ duy nhất thu hẹp hoạt động tại Trung Quốc. Financial Times dẫn lời nguồn tin cho biết, công ty tư vấn quản lý McKinsey gần đây đã cấm bộ phận kinh doanh tại Trung Quốc tham gia bất kỳ dự án tư vấn nào liên quan đến AI tạo sinh, nhằm ứng phó với áp lực kiểm soát của Washington đối với các công nghệ nhạy cảm.

Trong những năm gần đây, phía Mỹ đã tăng cường kiểm soát xuất khẩu chip và dịch vụ đám mây, hạn chế Trung Quốc tiếp cận các thiết bị tiên tiến, qua đó dần thu hẹp không gian hợp tác giữa các nhà nghiên cứu AI Trung Quốc và các nhóm nghiên cứu ở nước ngoài. Phân tích cho rằng xu hướng tách rời công nghệ đang lan sang các lĩnh vực dịch vụ chuyên môn như công ty tư vấn nước ngoài, văn phòng luật và tổ chức đầu tư.