Cơ quan Năng lượng Quốc tế sẽ giải phóng 400 triệu thùng dầu ứng phó chiến tranh Iran

Ảnh chụp vệ tinh của eo biển Hormuz. (Ảnh: Wikipedia)

Hôm thứ Tư (11/3), Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đồng ý giải phóng 400 triệu thùng dầu để ứng phó với tình trạng gián đoạn nguồn cung do chiến tranh Iran gây ra. Đây là chiến dịch can thiệp lớn nhất trong lịch sử của tổ chức này.

Ảnh chụp vệ tinh của eo biển Hormuz. (Ảnh: Wikipedia)

IEA chưa đưa ra lịch trình cụ thể về thời điểm số dầu này sẽ được tung ra thị trường. Cơ quan này cho biết lượng dự trữ sẽ được giải phóng theo từng giai đoạn, tùy theo tình hình của 32 quốc gia thành viên.

Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết trong một tuyên bố rằng thị trường dầu mỏ đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có tiền lệ, vì vậy ông rất hoan nghênh việc các nước thành viên IEA cùng thực hiện hành động khẩn cấp tập thể chưa từng có.

Ông nói thêm rằng thị trường dầu mỏ là thị trường toàn cầu, do đó việc ứng phó với những gián đoạn nguồn cung lớn cũng cần một phản ứng mang tính toàn cầu. An ninh năng lượng là sứ mệnh thành lập của IEA, và các nước thành viên đã thể hiện sự đoàn kết mạnh mẽ khi cùng đưa ra hành động quyết đoán.

Tuy nhiên, các nhà phân tích năng lượng cảnh báo rằng ngay cả khi IEA sử dụng tối đa lượng dầu dự trữ, cũng có thể không đủ bù đắp lượng dầu thô vận chuyển mỗi ngày qua eo biển Hormuz. Trong điều kiện bình thường, gần 20 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua tuyến đường này.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải hẹp nằm dọc bờ biển Iran, nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman. Khoảng 20% lượng dầu và khí đốt của thế giới thường được vận chuyển qua tuyến đường này.

Kể từ khi chiến tranh bùng nổ hôm 28/2, Iran liên tục tấn công các tàu thương mại tìm cách đi qua eo biển Hormuz, khiến tuyến hàng hải này trên thực tế rơi vào tình trạng bị phong tỏa.

Nhật Bản đi đầu giải phóng dự trữ dầu

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hôm thứ Tư cho biết Nhật Bản có kế hoạch hành động trước IEA, dự kiến sớm nhất vào thứ Hai tuần tới (16/3) sẽ giải phóng một phần dự trữ dầu quốc gia, do mức độ phụ thuộc của Nhật Bản vào dầu mỏ Trung Đông là “đặc biệt cao”.

Lần gần nhất Nhật Bản giải phóng dự trữ dầu là vào năm 2022, sau khi Nga tấn công Ukraine. Tính đến cuối năm 2025, dự trữ dầu của Nhật Bản khoảng 470 triệu thùng, tương đương 254 ngày tiêu thụ. Việc đưa dầu ra thị trường được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt lo ngại về nguồn cung và có thể kìm hãm đà tăng giá của nhiều sản phẩm được sản xuất từ dầu mỏ như xăng và nhựa.

Hiện các quốc gia thành viên IEA nắm giữ hơn 1,2 tỷ thùng dự trữ dầu khẩn cấp công, ngoài ra còn có 600 triệu thùng dự trữ của ngành năng lượng do chính phủ yêu cầu các doanh nghiệp nắm giữ.

Giá dầu phục hồi

Sau khi cuộc chiến Nga-Ukraine bắt đầu năm 2022, IEA từng giải phóng khoảng 182 triệu thùng dầu để hỗ trợ thị trường năng lượng, khi giá dầu lúc đó tăng vọt lên trên 100 USD/thùng. Việc IEA tuyên bố giải phóng 400 triệu thùng dầu lần này tương đương hơn gấp đôi lượng dầu được tung ra thị trường vào giai đoạn đầu của cuộc chiến Nga–Ukraine.

Trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Tư, giá dầu tăng trở lại do thị trường lo ngại việc phong tỏa kéo dài tại eo biển Hormuz sẽ gây ra thiếu hụt nguồn cung lớn. Các nước sản xuất dầu chủ chốt trong OPEC cũng đã cắt giảm mạnh sản lượng tại khu vực Vịnh Ba Tư do thiếu cơ sở lưu trữ, khiến lượng lớn dầu thô không thể vận chuyển ra ngoài, làm thị trường một lần nữa rơi vào trạng thái hoảng loạn.

Sự phục hồi của giá dầu đã xóa bớt tác động từ thông tin trước đó rằng IEA chuẩn bị tung ra lượng dự trữ chiến lược lớn nhất trong lịch sử.

Tính đến 6:31 sáng (theo giờ miền Đông nước Mỹ) hôm thứ Tư, hợp đồng dầu Brent giao tháng gần nhất đã vượt mốc 90 USD/thùng sau khi từng giảm xuống 88 USD/thùng vào cuối phiên ngày thứ Ba. Giá dầu Brent đạt 91,15 USD/thùng, tăng 3,80%.

Trong khi đó, dầu thô chuẩn của Mỹ West Texas Intermediate (WTI) cũng tăng lên trên 86 USD/thùng, đạt 86,86 USD/thùng, tăng 4,10% trong ngày.

Trước đó vào tối thứ Hai và ngày thứ Ba, giá dầu từng tạm ổn định khi thị trường dường như đặt cược vào phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng cuộc chiến với Iran “đang gần kết thúc”.