Doanh nghiệp điện gió, điện mặt trời đối mặt thua lỗ và áp lực tài chính

Kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp năng lượng tái tạo cho thấy xu hướng suy giảm rõ rệt, với các khoản lỗ lớn hoặc lợi nhuận mỏng, trong bối cảnh chi phí lãi vay và khấu hao tăng cao.

Trong năm 2025, Công ty Cổ phần Năng lượng Hồng Phong 1 ghi nhận khoản lỗ sau thuế 180,7 tỷ đồng, trong khi năm 2024 doanh nghiệp này lãi 71,3 tỷ đồng. Đây là mức lỗ lớn nhất kể từ khi công bố báo cáo tài chính, đồng thời chấm dứt chuỗi kinh doanh có lãi trong giai đoạn 2021–2024.

Tính đến cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp này giảm hơn 180 tỷ đồng, còn 1.073 tỷ đồng. Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu tăng từ 2,83 lên 3,2 lần, với tổng nợ phải trả gần 3.439 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ trái phiếu chiếm hơn 2.100 tỷ đồng, tạo áp lực lớn về chi phí lãi vay và nghĩa vụ tài chính dài hạn.

Công ty Cổ phần Năng lượng Hồng Phong 2 cũng ghi nhận kết quả tương tự, với khoản lỗ hơn 97 tỷ đồng trong năm 2025, trong khi năm 2024 lãi hơn 55 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu giảm từ hơn 1.019 tỷ đồng xuống còn hơn 922 tỷ đồng. Tổng nợ của doanh nghiệp này tăng lên hơn 1.671 tỷ đồng.

Công ty TNHH Điện gió Hòa Đông 2 tiếp tục ghi nhận tình trạng thua lỗ kéo dài. Trong nửa đầu năm 2025, doanh nghiệp lỗ hơn 114 tỷ đồng, sau khi đã lỗ hơn 120 tỷ đồng trong cùng kỳ năm 2024. Lũy kế, doanh nghiệp này lỗ hơn 493 tỷ đồng. Trước đó, năm 2024 lỗ 229 tỷ đồng, năm 2023 lỗ 159 tỷ đồng.

Đến giữa năm 2025, vốn chủ sở hữu của Điện gió Hòa Đông 2 còn hơn 144,8 tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả gần 2.813 tỷ đồng, trong đó nợ vay ngân hàng hơn 2.713 tỷ đồng. Doanh nghiệp đã tất toán trước hạn các lô trái phiếu dài hạn với tổng giá trị khoảng 1.730 tỷ đồng trong tháng 3/2025.

Một số doanh nghiệp khác ghi nhận lợi nhuận nhưng ở mức thấp. Công ty Cổ phần Ea Súp 1 đạt lợi nhuận gần 66,4 tỷ đồng trong năm 2025, tăng nhẹ so với năm 2024. Doanh thu đạt 946 tỷ đồng, tăng so với mức 880 tỷ đồng của năm trước. Tổng nợ giảm còn gần 2.041 tỷ đồng.

Công ty Cổ phần Ea Súp 3 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 278 tỷ đồng trong năm 2025, giảm so với mức hơn 459 tỷ đồng của năm 2024.

Nhìn chung, nhiều doanh nghiệp điện tái tạo có biên lợi nhuận nhỏ. Lợi nhuận bị chi phí lãi vay và chi phí khấu hao làm giảm đáng kể. Một số doanh nghiệp có kết quả tích cực hơn, trong đó có Công ty Cổ phần Điện Gia Lai, với lợi nhuận năm 2025 đạt gần 513 tỷ đồng, tăng so với mức hơn 76 tỷ đồng của năm 2024.

Bước sang giai đoạn 2026–2027, triển vọng của các doanh nghiệp năng lượng tái tạo được dự báo tiếp tục gặp nhiều khó khăn. Phần lớn dự án điện gió và điện mặt trời vận hành theo cơ chế giá bán điện cố định với EVN, khiến doanh thu ít biến động, không phản ánh biến động của giá năng lượng thế giới.

Trong khi đó, chi phí tài chính vẫn duy trì ở mức cao. Các khoản vay trước đây với lãi suất lớn vẫn còn ảnh hưởng trên báo cáo tài chính. Nhiều doanh nghiệp còn nghĩa vụ trả lãi trái phiếu ở mức 9–12% mỗi năm, cùng với chi phí khấu hao lớn từ các dự án đầu tư quy mô lớn.

Gần đây, lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng tăng lên khoảng 8–9% mỗi năm. Trong trường hợp doanh nghiệp phải vay thêm hoặc tái cấp vốn, chi phí tài chính có thể tiếp tục gia tăng.

Giai đoạn 2026–2027 cũng là thời điểm một số lô trái phiếu đến hạn. Doanh nghiệp có thể phải lựa chọn giữa việc tái cấp vốn hoặc mua lại trái phiếu trước hạn, gây áp lực lớn lên dòng tiền. Với các doanh nghiệp có biên lợi nhuận thấp, khả năng cân đối tài chính sẽ bị hạn chế.

Ngoài ra, các vướng mắc liên quan đến thủ tục dự án, hạ tầng truyền tải và hợp đồng mua bán điện chưa thuận lợi cũng ảnh hưởng đến khả năng vay vốn và hiệu quả tài chính.

Trong bối cảnh doanh thu khó tăng, trong khi chi phí tài chính vẫn cao, nhiều doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng dòng tiền chỉ đủ duy trì vận hành nhưng gặp khó khăn trong việc thực hiện nghĩa vụ nợ.