Dữ liệu giá cả Iran: 2 triệu rial mua được gì?

Trước khi chiến tranh Iran bùng nổ vào cuối tháng Hai, 2 triệu rial – đồng tiền của Iran – có thể mua được 4 kg cà chua, nửa kg thịt gà và chưa đến 1 lít dầu ăn. Ngày nay, với cùng số tiền đó, người dân chỉ có thể mua một nửa lượng hàng hóa. Giá cà chua bình quân đã tăng 71%, thịt gà tăng 74% và dầu ăn tăng 177%.

Al Jazeera đã theo dõi giá thực phẩm, quần áo và thuốc men trên đường phố Iran, đồng thời so sánh với giá của những mặt hàng tương tự trước chiến tranh.

Giá insulin, loại thuốc thiết yếu giúp duy trì sự sống đối với người mắc bệnh tiểu đường, thậm chí đã tăng tới 642%. Giá các loại thuốc thiết yếu như paracetamol tăng 93%, trong khi sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh – mặt hàng chủ yếu được chính phủ trợ giá – cũng tăng 95%.

Tỷ giá đồng rial đã giảm xuống mức thấp kỷ lục mới trong tuần này, với 1 USD đổi được 2 triệu rial. Từ đầu năm đến nay, rial đã mất giá 46% so với USD. Trong khi đó, lạm phát tăng vọt tiếp tục đẩy giá thực phẩm tại nước này lên cao.

Giá các mặt hàng thiết yếu tại Iran

Lưu ý: Tất cả giá đều tính bằng rial Iran (IRR), phản ánh mức giá trung bình tại Tehran. (Nguồn: Al Jazeera, ngày 26/08/2026.)

Chiến tranh không phải là nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề kinh tế Iran, nhưng nó đã làm trầm trọng thêm những vấn đề vốn đã tồn tại từ trước. Sự tàn phá do chiến tranh, gián đoạn sản xuất và phong tỏa đã tạo thêm áp lực, trong khi tình trạng thất nghiệp và sức mua trì trệ càng làm suy yếu khả năng chống chịu của các hộ gia đình.

Cô Salama, 28 tuổi (tên đã được thay đổi), sống bằng nghề đánh bắt cá tại tỉnh Hormozgan, một tỉnh ven biển miền Nam Iran.

Cô nói với Al Jazeera: “Trước đây, mỗi tuần chúng tôi chi khoảng 500.000 toman để mua rau và thực phẩm, nhưng giờ cùng lượng thực phẩm đó ít nhất phải tốn 5 triệu toman, và chúng tôi buộc phải giảm mua thịt và thịt gà, thậm chí hoàn toàn từ bỏ những loại thực phẩm này”.

Toman là cách gọi không chính thức của người Iran đối với đồng rial; 1 toman bằng 10 rial.

Điều đáng lo hơn là thu nhập của Salama không những không tăng mà còn giảm, buộc cô phải kiểm soát chi tiêu nghiêm ngặt hơn.

Cô nói: “Ngay cả thuốc cảm cho trẻ em hoặc thuốc dị ứng theo mùa, kể cả thuốc sản xuất trong nước Iran, giờ cũng có giá 300.000 toman; một lần đi khám bác sĩ đa khoa cũng tốn ít nhất 1 triệu toman”.

Đối với những người sống bằng tiền lương cố định, lạm phát đã tạo ra một vấn đề mới: trước khi đến ngày nhận lương tiếp theo, sức mua của tiền lương đã bị suy giảm.

Đối với hàng triệu người Iran, họ không còn hỏi giá cả đã tăng bao nhiêu, mà hỏi rằng tiền lương một tháng của họ còn có thể mua được bao nhiêu thực phẩm, tiền thuê nhà và các nhu yếu phẩm sinh hoạt.

Cô Afsaneh (tên giả), 35 tuổi, sống cùng chồng tại thủ đô Tehran và có một người con 1 tuổi. Cô nói với Al Jazeera rằng chi tiêu cho thực phẩm và hàng tạp hóa mỗi tuần đã tăng từ 20% đến 30%.

“Trước chiến tranh, chúng tôi vẫn còn tính đến những kế hoạch trong 3 đến 6 tháng tới, nhưng hiện giờ điều duy nhất chúng tôi nghĩ đến là làm thế nào để sống qua được cuối tháng với khoản thu nhập hiện có,” cô Afsaneh nói với Al Jazeera.

“Tôi và chồng đều phải đi làm, chúng tôi còn có một đứa con 1 tuổi. Hiện nay, chi phí gửi trẻ ban ngày tại nhà trẻ đã tăng lên 500.000 toman, khiến chúng tôi khó có thể kham nổi,” cô nói.

Đối với cô Afsaneh, mặc dù chính phủ có trợ cấp sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh, nhưng chi phí của các khoản khác tăng lên đã khiến gia đình nhỏ của cô chỉ có thể chật vật duy trì cuộc sống, miễn cưỡng trang trải tiền thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác.

“Nhiều khoản chi tiêu, chẳng hạn như mua quần áo hoặc đổi xe, đều đã bị chúng tôi cắt bỏ.” Cô nói thêm: “Tôi cảm thấy tình hình sẽ không cải thiện trong ngắn hạn”.

Mọi thứ đều tăng giá, nhiều cửa hàng có thể phải đóng cửa trong tương lai

Chiến tranh đã phá hủy hoạt động sản xuất, trong khi việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran cũng khiến hoạt động xuất nhập khẩu trở nên phức tạp hơn. Trong khi đó, mức tăng tiền lương lại không theo kịp đà tăng của giá cả.

Mức lương tối thiểu trong năm nay do Chính phủ Iran phê duyệt (tính đến tháng 3/2027) là 166 triệu rial (khoảng 82 USD). Cộng thêm các khoản trợ cấp và phúc lợi của chính phủ, thu nhập thực tế vẫn chưa đến 220 triệu rial (khoảng 108 USD).

Anh Zamir (tên giả), 35 tuổi, nhân viên cửa hàng quần áo nam, cho biết doanh số của cửa hàng đã giảm 40% so với năm ngoái và việc duy trì hoạt động kinh doanh rất khó khăn.

“Tôi có thể dự đoán rằng trước khi mùa đông kết thúc, sẽ có rất nhiều cửa hàng trên thị trường này phá sản và buộc phải đóng cửa,” anh nói với Al Jazeera.

“Mọi thứ đều tăng giá,” anh Zamir giải thích. “Tiền lương công nhân, chi phí nguyên vật liệu, bất cứ thứ gì bạn có thể nghĩ đến đều tăng.”

Anh cho biết nhiều nhà bán lẻ đang bán lượng hàng tồn mùa hè với giá thấp hơn giá vốn; đến mùa thu, người ta mới chứng kiến một đợt tăng giá mới.

“Từ lúc bạn ra khỏi nhà cho đến khi về nhà, ít nhất bạn phải tiêu 2 triệu toman (khoảng 10 USD), cho những khoản như cà phê, thuốc lá, nước và đi lại. Ngay cả khi bạn cực kỳ tiết kiệm, mỗi ngày bạn vẫn phải tiêu ít nhất 700.000 đến 800.000 toman (khoảng 3,5 đến 4 USD), chưa tính thực phẩm hằng ngày và các nhu yếu phẩm sinh hoạt,” anh Zamir nói.