Giới doanh nghiệp cảnh báo bế tắc thương mại Canada-Mỹ có thể gây thiệt hại lâu dài

Các nhóm doanh nghiệp tuần này kêu gọi Canada và Mỹ nối lại đàm phán, cảnh báo Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Canada rằng bế tắc thương mại có thể gây thiệt hại lâu dài cho nền kinh tế.

Bà Beth Burke, Giám đốc điều hành Hội đồng Doanh nghiệp Canada-Mỹ, nói với ủy ban rằng thiếu một thỏa thuận thương mại có nguy cơ kìm hãm đầu tư của doanh nghiệp, mà hậu quả có thể khó khắc phục về sau.

“Tôi hy vọng cả hai bên có thể trở lại bàn đàm phán. Hai chính phủ cần nối lại thương lượng, hướng tới một thỏa thuận giúp cả hai nền kinh tế lấy lại tính có thể dự báo,” bà nói.

“Mỗi ngày không có thỏa thuận lại thêm những rào cản mới cho doanh nghiệp, và ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư theo những cách khó đảo ngược.”

Phiên họp tuần này là cuộc thảo luận đầu tiên ở cấp ủy ban về quan hệ thương mại Canada-Mỹ kể từ khi đàm phán đổ vỡ vào cuối tháng 8 và Mỹ áp thuế quan theo Điều khoản 338.

Khi đó, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết Nhà Trắng đã yêu cầu những nhượng bộ ảnh hưởng đến chủ quyền của Canada và quan hệ thương mại của nước này với các quốc gia khác. Hôm 8/9, ông đáp trả bằng các mức thuế tương ứng.

Bộ trưởng phụ trách Thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đều cho hay hai bên vẫn trao đổi không chính thức. Còn đàm phán chính thức thì dậm chân tại chỗ.

Doanh nghiệp khó xoay xở nhất với sự bất định

Ông Goldy Hyder, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Hội đồng Doanh nghiệp Canada, nhấn mạnh rằng nền kinh tế rất cần một môi trường có thể dự báo. Ông cho biết căng thẳng thương mại khiến giới lãnh đạo doanh nghiệp ngần ngại bỏ vốn và triển khai các dự án lớn.

“Doanh nghiệp có thể xoay xở với thuế quan, với quy định, với cạnh tranh,” ông Hyder nói trong phiên điều trần hôm thứ Tư (7/10).

“Điều khó xoay xở hơn nhiều là sự bất định về luật chơi, khi họ phải đưa ra những quyết định đầu tư hàng tỷ đô la cho 5, 10 đến 20 năm tới, thậm chí lâu hơn. Vì vậy, đợt rà soát và gia hạn Hiệp định Canada-Mỹ-Mexico (CUSMA) đang diễn ra hết sức quan trọng.”

Ông cho rằng mục tiêu của giới doanh nghiệp Canada cần rõ ràng: giữ gìn và củng cố mối quan hệ kinh tế dựa trên luật lệ, có thể dự báo, vốn đã mang lại lợi ích cho cả ba nước. “Một hiệp định được gia hạn sẽ đem lại cho nhà đầu tư thứ họ đang rất cần: niềm tin,” ông nói.

Trước ủy ban, ông Hyder đề xuất ba ưu tiên: thắt chặt quan hệ Bắc Mỹ, củng cố Canada và tiếp tục mở rộng các lựa chọn ở nước ngoài. Với ưu tiên thứ hai, ông muốn việc đầu tư, xây dựng, tuyển dụng và phát triển doanh nghiệp tại Canada trở nên dễ dàng hơn. Còn việc mở rộng ra nước ngoài, ông nói, “không phải để thay thế Mỹ”.

“Chúng tôi cùng nhau làm ra ô tô”

Bà Burke đồng tình rằng một thỏa thuận với Mỹ là điều thiết yếu đối với kinh tế Canada. Theo bà, thỏa thuận thương mại với Mỹ “khó tái lập” với các nước khác, vì đã được “xây dựng trên hàng chục năm hội nhập và hợp tác”.

Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Flavio Volpe khẳng định không nước nào có thể thay Mỹ làm đối tác thương mại của Canada.

“Đa dạng hóa không nên đồng nghĩa với việc tách khỏi Mỹ,” ông Flavio Volpe nói. “Chúng ta nên làm ăn nhiều hơn với phần còn lại của thế giới. Nhưng đừng làm như thể chúng ta có thể, hay nên, bớt hợp tác với khách hàng lớn nhất và đối tác công nghiệp gần gũi nhất.”

Ông Volpe mô tả sự gắn kết giữa hai nước như một hệ thống sản xuất trải dài qua biên giới, nhất là trong ngành ô tô.

“Thực ra chúng tôi không buôn bán ô tô với Mỹ, mà cùng nhau làm ra ô tô,” ông Volpe nói. “Phụ tùng Canada lắp vào xe Mỹ, phụ tùng Mỹ lắp vào xe Canada. Linh kiện, vật liệu, khuôn và dụng cụ sản xuất có thể qua lại biên giới nhiều lần trước khi thành phẩm đến tay người tiêu dùng.”

Hàng trăm tỷ đô la phụ thuộc vào hiệp định

Bà Burke cho biết trong thời gian bế tắc, các doanh nghiệp Canada đã điều chỉnh hoạt động để thích nghi với thuế quan, nhưng những biện pháp tạm thời này không thể duy trì lâu dài.

Bà đưa ra con số: nếu đàm phán lại CUSMA thành công, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Canada sẽ tăng thêm 253 tỷ đô la Canada trong 10 năm tới. Nếu hiệp định đổ vỡ, thiệt hại sẽ lên tới 271 tỷ đô la.

Với mỗi hộ gia đình Canada, chênh lệch giữa hai kịch bản là khoảng 846 đô la Canada mỗi năm. Với lực lượng lao động, đó là khác biệt giữa có thêm 98 nghìn cơ hội việc làm và mất hơn 100 nghìn việc làm.

“Thương mại tự do và công bằng, CUSMA và sự hội nhập không phải là ân huệ nước này dành cho nước kia. Đó là những khuôn khổ mang lại lợi ích cho người lao động, doanh nghiệp và người tiêu dùng ở cả hai nước,” bà Burke nói thêm.

“Câu hỏi không phải là người Canada và người Mỹ có tiếp tục làm ăn với nhau hay không — chúng ta sẽ tiếp tục. Câu hỏi là việc làm ăn đó sẽ ổn định và sinh lời, hay tốn kém và đầy biến động.”

• Bộ trưởng Canada đáp lời ông Trump: “Tôi không nghĩ Chính phủ Canada sẽ xin lỗi”

• Ông Trump: Tin rằng Mỹ và Canada sẽ đạt thỏa thuận thương mại công bằng

Theo Jennifer Cowan / The Epoch Times