Lệnh “cấm vận hoa” của TP.HCM cần đánh giá từ hai chiều

Hiệp hội Hoa Đà Lạt cho biết, công văn “Ngành Giáo dục & Đào tạo TP.HCM không nhận hoa chúc mừng dưới mọi hình thức” đã gây thiệt hại lớn cho toàn bộ ngành trồng hoa tại Đà Lạt và chuỗi cung ứng hoa tại TP.HCM. Hàng trăm ngàn sản phẩm hoa đã hoàn thiện không thể tiêu thụ, nguy cơ trở thành rác hữu cơ chỉ sau vài ngày.

Theo thống kê chưa đầy đủ từ 38/500 cửa hàng kinh doanh hoa tại TP.HCM cho thấy thiệt hại sơ bộ gần 3 tỷ đồng. Nguyên nhân trực tiếp đến từ công văn của Sở GĐ&ĐT TP.HCM ban hành quá cận ngày.

“Chỉ hai ngày trước lễ khai giảng (5/9), thời điểm mà 99% đơn đặt hoa đã được chốt mẫu, chuẩn bị đóng gói, thậm chí đã vận chuyển đến nơi, một công văn yêu cầu “không nhận hoa chúc mừng” được ban hành một cách quá đột ngột” – Đại diện Công ty Điện hoa Toàn Cầu Việt Pháp viết trên bài đăng Facebook.

Theo doanh nghiệp này, đây là một “cú đánh chí mạng” vào toàn bộ chuỗi giá trị ngành hoa. Các đơn vị thiết kế – điện hoa thiệt hại 100% chi phí thiết kế, nhân sự và vận hành. Hàng trăm ngàn sản phẩm hoa đã hoàn thiện không thể tiêu thụ, nguy cơ trở thành rác hữu cơ chỉ sau vài ngày. Nông dân, nhà vườn, và các nhà cung ứng vật liệu cũng bị ảnh hưởng liên đới. Các hợp đồng đã ký đứng trước nguy cơ bị hủy ngang.

Chủ một cửa hàng khác bức xúc: “Làm sao chúng tôi giải quyết được 100 đơn hàng yêu cầu giao trước 7 giờ sáng ngày 5/9 trong vòng 20 tiếng? Đây là nghề thủ công, không phải cứ đặt là có hàng ngay. Chúng tôi đã chuẩn bị cả nửa tháng vẫn không xuể. Hoa tươi cũng không thể lưu kho như các mặt hàng khác”.

“Vợ tôi vừa phải rút sổ tiết kiệm 50 triệu đồng để nhập hàng, chuẩn bị tốt nhất cho dịp khai giảng. Đùng một cái, công văn được ban hành khiến chúng tôi điêu đứng“- chủ cửa hàng chia sẻ thêm.

Một số cửa hàng vừa đóng các thùng hoa từ Lâm Đồng đi TP.HCM trong sáng 3/9 thì đến rạng sáng 4/9 bị trả về.

Có cửa hàng bị hủy hơn 230 lẵng hoa (trị giá 1 triệu đồng/lẵng), có nơi bị hủy hơn 20 kệ hoa đứng (trị giá 1-1,5 triệu đồng/kệ). Có cửa hàng hoa lớn tại TP.HCM thiệt hại đến nửa tỷ đồng.

“Một số khách hàng lớn như công ty lữ hành, ngân hàng, trung tâm giáo dục đã đặt hoa trước đó, cũng chấp nhận hỗ trợ đền bù cho các cửa hàng hoa. Nhưng cũng có những cửa hàng vì khách quen nên không nhận đặt cọc thì chịu thiệt hại gần như 100%” – đại diện Hiệp hội Hoa Đà Lạt cho biết.

Hoàng Trâm, chủ shop Hoa Tươi Tigon tại TP.HCM cho biết, chị đã “nhận được quá nhiều bài học sự một sự việc không ngờ tới”. Về cơ bản, hầu hết các shop hoa cũng đã xử lý xong số hoa bị hủy trong sự kiện vừa qua bằng các cách khác nhau như livestream, bán rẻ, tặng hoa để cúng dường, … Các shop hoa đã tận dụng mọi cách để biến những lẵng hoa không trở thành lãng phí, mà trở thành điều tử tế.

Dù bị chỉ trích là gây thiệt hại nhưng lệnh cấm vận hoa của Sở GD&ĐT TP.HCM vẫn nhận được nhiều đồng tình của công luận. Nhiều ý kiến cho rằng hoa chưng xong rồi bỏ đi rất lãng phí, số tiền đó nên đưa vào quỹ khuyến học, dành cho các trang thiết bị được sử dụng lâu dài. Một số ý kiến cho rằng, lễ khai giảng cần được tổ chức thiết thực, tiết kiệm mới có tác dụng giáo dục cho học sinh.

Tặng hoa lãng phí hay là nét đẹp văn hóa?

Từ sự kiện lần này, các bên liên quan đều rút ra bài học cho mình. Tuy nhiên, văn bản của TP.HCM cũng có thể lan tỏa sang các lĩnh vực khác, có thể tác động tới định hướng chiến lược của ngành trồng hoa trong tương lai.

Lãnh đạo Hiệp hội Hoa Đà Lạt chia sẻ “Chúng tôi mong muốn xã hội đánh giá đúng giá trị của ngành hoa, đây là một ngành kinh tế với chuỗi giá trị quan trọng. Hoa chính là văn hóa, là cái đẹp và là món ăn tinh thần.“

Trong các sự kiện quốc tế, Nhà nước và Chính phủ luôn sử dụng những loại hoa đẹp nhất để quảng bá hình ảnh hoa Việt Nam đến bạn bè, đối tác quốc tế.

“Trên thực tế, nhiều khách quốc tế đã trầm trồ, chụp ảnh hoa trang trí. Đó cũng chính là một hình thức quảng bá hiệu quả.” – đại diện Hiệp hội Hoa Đà Lạt nói thêm.

Hiệp hội Hoa Đà Lạt cho biết, trung tâm sản xuất hoa tươi của tỉnh Lâm Đồng có diện tích 10.908 hecta, sản lượng hàng năm đạt 4,4 tỉ cành hoa và 600 triệu chậu hoa, lá trang trí. Đây là kế sinh nhai của hơn 50.000 hộ nông dân, doanh nghiệp và hàng ngàn cửa hàng hoa, nghệ nhân cắm hoa tại TP.HCM.

Ngành hoa không chỉ giúp nông dân, doanh nghiệp ở Lâm Đồng ổn định đời sống, phát triển kinh tế địa phương mà còn thúc đẩy chuỗi giá trị tiêu thụ sản phẩm trong cả nước, đặc biệt tại thị trường TP.HCM.

Thời gian tới, Hiệp hội sẽ phối hợp với tỉnh Lâm Đồng để sớm ban hành Chiến lược phát triển ngành hoa để hoa trở thành ngành hàng sản xuất thương mại giá trị cao, bền vững với chuỗi giá trị hội nhập khu vực, quốc tế.