Mỹ cảnh báo trừng phạt ngân hàng Trung Quốc, Hồng Kông và UAE vì giao dịch với Iran

Thứ Ba (14/4), Bộ Tài chính Mỹ gửi thư cảnh báo tới các tổ chức tài chính ở Trung Quốc, Hồng Kông, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Oman và các nước khác, cảnh báo rằng họ sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị áp dụng các biện pháp trừng phạt thứ cấp nếu tiếp tục làm ăn với Iran, và chỉ trích những quốc gia này đã tạo điều kiện cho Iran tiến hành các hoạt động bất hợp pháp thông qua các tổ chức tài chính của họ.

Trong một bức thư được truyền thông tiếp cận, Bộ Tài chính Mỹ cho biết, vào năm 2024, Iran đã sử dụng một loạt các công ty vỏ bọc, chủ yếu ở Hồng Kông và UAE, để xử lý ít nhất 9 tỷ USD qua các tài khoản đại lý của Mỹ.

Thứ Ba (14/4), tài khoản của Bộ Tài chính Mỹ trên mạng xã hộiTruth Social cũng đăng thông tin cho biết họ đang thực hiện các hành động “Cơn thịnh nộ kinh tế” (Economic Fury) để gây áp lực tối đa lên Iran.

Bộ Tài chính Mỹ nhấn mạnh các tổ chức tài chính cần lưu ý rằng cơ quan này đang sử dụng tất cả các công cụ và quyền lực sẵn có, và sẵn sàng triển khai các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các tổ chức tài chính nước ngoài tiếp tục hỗ trợ các hoạt động của Iran.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cho biết, giấy phép ngắn hạn cho hoạt động bán dầu của Iran hiện đang bị tạm giữ lại trên biển sẽ hết hạn trong vài ngày tới và sẽ không được gia hạn.

Thứ Ba (14/4), hai quan chức chính phủ tiết lộ với Reuters rằng, trong bối cảnh Mỹ siết chặt vận tải tại các cảng của Iran, lệnh miễn trừ trừng phạt 30 ngày đối với dầu Iran sẽ hết hạn vào cuối tuần này.

Tháng trước, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết, lệnh miễn trừng phạt mà Bộ Tài chính ban hành vào ngày 20/3 cho phép khoảng 140 triệu thùng dầu vào thị trường toàn cầu, giúp giảm bớt áp lực cung ứng năng lượng trong thời gian chiến tranh ở Iran. Lệnh miễn trừng phạt này sẽ hết hạn vào Chủ nhật (19/4).

Trong bối cảnh Nga tiếp tục chiến tranh với Ukraine, các nguồn tin cho biết Mỹ cũng không gia hạn lệnh miễn trừng phạt đối với dầu của Nga, và lệnh miễn trừng phạt này đã hết hạn vào thứ Bảy (11/4).

Một trong những nguồn tin cho biết, ngoài các biện pháp trừng phạt thứ cấp, Mỹ còn có một loạt các biện pháp xử phạt có thể áp dụng đối với các tổ chức tham gia vào các hoạt động bất hợp pháp liên quan đến mua bán dầu và các giao dịch khác với Iran.

Nguồn tin cho biết, thêm vào đó với việc Liên Hợp Quốc nhanh chóng khôi phục các biện pháp trừng phạt đối với Iran và với lịch sử của Iran trong việc che giấu các hành vi bất hợp pháp dưới vỏ bọc các hoạt động hợp pháp, bất kỳ giao dịch nào với Tehran đều có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt bổ sung.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Bessent đã nói với các phóng viên rằng Mỹ sẽ đảm bảo không có tàu của Trung Quốc hay bất kỳ quốc gia nào khác có thể đi qua eo biển Hormuz.

Ông Bessent nói thêm họ có thể lấy dầu, nhưng không phải là dầu của Iran. Trong quá khứ, Trung Quốc đã mua hơn 90% dầu của Iran, chiếm khoảng 8% tổng nhu cầu dầu thô hàng năm của Trung Quốc.

Sáng 13/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định phong tỏa toàn bộ hoạt động vận chuyển hàng hóa của Iran qua eo biển Hormuz, một bước leo thang mới trong căng thẳng hiện nay, liệu giới lãnh đạo Tehran hay ông Trump sẽ chịu áp lực kinh tế tốt hơn.

Diễn biến mới này được dự báo sẽ rất khác so với giai đoạn trước của xung đột. Thay vì sử dụng tên lửa và không kích nhằm vào các cơ sở quân sự, bệ phóng và ngành công nghiệp quốc phòng của Iran, Tổng thống Trump chuyển sang chiến lược “bóp nghẹt” huyết mạch kinh tế của Tehran với nguồn dầu mỏ chiếm hơn 50% kim ngạch xuất khẩu và đóng vai trò gần như toàn bộ nguồn thu ngân sách của nước này.

Theo các quan chức chính quyền Mỹ, mục tiêu trước mắt của Tổng thống Trump là buộc Iran chấp nhận các điều kiện do Phó Tổng thống JD Vance đưa ra trong các cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad, Pakistan – những đề xuất đã bị Tehran bác bỏ, tương tự như trong các cuộc thương lượng tại Geneva trước khi xung đột bùng phát ngày 28/2.

Các điều khoản bao gồm việc Iran phải bàn giao toàn bộ lượng uranium dự trữ, dỡ bỏ vĩnh viễn hạ tầng sản xuất nhiên liệu hạt nhân quy mô lớn và từ bỏ quyền kiểm soát hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz.