Mỹ-Trung đã bắt đầu đàm phán thương mại tại Malaysia khi ông Trump công du châu Á

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đến thăm châu Á, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong dẫn đầu các đoàn đàm phán kinh tế – thương mại, bắt đầu vòng đàm phán mới tại thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia từ thứ Bảy (ngày 25/10), nhằm giải quyết thế bế tắc trong thương chiến Mỹ – Trung. Hai bên đã kết thúc ngày đàm phán đầu tiên. Người phát ngôn Bộ Tài chính Mỹ cho biết cuộc gặp này “rất mang tính xây dựng”.

Trên đường tới châu Á, Tổng thống Mỹ đề cập đến khả năng diễn ra cuộc gặp Trump – Tập và cho biết Mỹ – Trung còn nhiều vấn đề cần thảo luận, hai bên đều phải nhượng bộ về thương mại.

Vòng đàm phán mới nhất được tổ chức tại Toà nhà Merdeka 118 (toà nhà cao thứ hai thế giới) ở Kuala Lumpur. Người phát ngôn Bộ Tài chính Mỹ chỉ mô tả ngắn gọn về buổi gặp và cho biết các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục vào Chủ Nhật, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết.

“Cuộc đàm phán này rất có tính xây dựng, chúng tôi dự kiến sẽ nối lại vào sáng Chủ Nhật,” người phát ngôn Bộ Tài chính Mỹ nói.

Ngày đầu tiên kéo dài 5 tiếng rưỡi, đại diện đoàn Trung Quốc chưa đưa ra phát ngôn công khai. Đoàn Trung Quốc ngoài ông Hà Lập Phong dẫn đầu còn có trưởng đoàn đàm phán thương mại Lý Thành Cương và Thứ trưởng Bộ Tài chính Liêu Mân. Đoàn Mỹ gồm Bộ trưởng Tài chính Bessent và Đại diện Thương mại Greer.

Chính phủ Malaysia, phía Mỹ và Trung Quốc đều không cung cấp thông tin chi tiết về cuộc gặp này.

Các cuộc đàm phán giữa ông Bessent, ông, Greer và ông Hà Lập Phong nhằm hạ nhiệt thương chiến liên tục leo thang gần đây, đồng thời chuẩn bị cho cuộc gặp Trump – Tập dự kiến tổ chức vào thứ Năm tuần sau (ngày 30/10) tại Hàn Quốc. Nội dung đàm phán được cho là xoay quanh đất hiếm, thuế quan, kiểm soát công nghệ và việc Trung Quốc mua đậu nành Mỹ.

Vài phút trước khi khai mạc cuộc đàm phán ngày thứ Bảy, Tổng thống Trump rời Washington, bắt đầu chuyến công du châu Á. Ông liệt kê một số chủ đề dự kiến sẽ trao đổi với ông Tập, như vấn đề đậu nành và Đài Loan, nhưng cho biết hiện chưa có kế hoạch thăm Đài Loan.

Tổng thống cũng cho biết ông sẽ tận dụng cuộc gặp Trump – Tập để thúc đẩy việc trả tự do cho ông Lê Trí Anh (Jimmy Lai), ông trùm truyền thông Hồng Kông. Trước đó, nhiều nghị sĩ Quốc hội Mỹ đã kêu gọi ông giúp đỡ cho ông Lê. Vụ án của ông Lê Trí Anh được xem là điển hình nhất cho sự đàn áp nhân quyền và tự do ở Hồng Kông bởi Bắc Kinh.

Ông Trump cũng nói ông tìm kiếm sự hợp tác của Bắc Kinh trong vấn đề Nga. Đội ngũ của ông đang nỗ lực buộc Tổng thống Nga Putin phải đàm phán để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.

Trên chuyên cơ Không Lực Một (Air Force One), ông Trump cho biết, ông và ông Tập “có rất nhiều vấn đề cần thảo luận”.

“Họ (phía Trung Quốc) phải nhượng bộ. Tôi đoán chúng tôi cũng vậy. Chúng tôi sắp áp 157% thuế lên họ. Tôi nghĩ điều đó là không bền vững với họ, họ muốn giảm thuế và chúng tôi cũng muốn họ nhượng bộ ở một số lĩnh vực,” ông Trump nói.

Theo Reuters, Chủ tịch Kinh tế quốc tế của Hội đồng Đại Tây Dương tại Washington, Josh Lipsky, cho biết ông Bessent, ông Greer và ông Hà Lập Phong trước hết phải tìm cách giải quyết bất đồng về hạn chế xuất khẩu công nghệ của Mỹ và kiểm soát đất hiếm của Trung Quốc.

“Tôi không chắc phía Trung Quốc sẽ đồng ý chuyện này. Đây là lá bài chính của họ,” ông Lipsky nói.

Gần đây, thương chiến Mỹ – Trung leo thang nhanh chóng. Ngày 9/10, Trung Quốc thông báo mở rộng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, khiến Tổng thống Trump rất tức giận. Ông ngay sau đó công bố sẽ áp thêm 100% thuế lên hàng hóa Trung Quốc từ 1/11, đồng thời cân nhắc hạn chế xuất khẩu phần mềm quan trọng cho Mỹ.

Liệu quan chức thương mại Mỹ – Trung có thể tìm được giải pháp hạ nhiệt thương chiến trước thềm cuộc gặp Trump – Tập hay không vẫn là điều được dư luận quan tâm.