Nguồn tin: Brazil lên kế hoạch đáp trả thuế quan của Mỹ, nhắm vào sở hữu trí tuệ

Sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo áp thuế 25% đối với một số hàng hóa của Brazil, chính phủ Brazil đang chuẩn bị các biện pháp đáp trả, bao gồm hạn chế lợi ích của các công ty giải trí – điện ảnh Mỹ tại Brazil, tạm dừng bảo hộ một số bằng sáng chế dược phẩm và nông sản của Mỹ, đồng thời khởi động lại thủ tục khiếu kiện các biện pháp thuế quan của Mỹ tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Theo Reuters dẫn lời nhiều nguồn tin, Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva hôm thứ Năm (16/7) ã triệu tập cuộc họp với các bộ trưởng chủ chốt để thảo luận việc áp dụng các biện pháp trả đũa theo “Luật Đối đẳng Kinh tế” (Economic Reciprocity Law) áp dụng các biện pháp trả đũa Mỹ.

Ngày 15/7, phía Mỹ công bố kết quả điều tra theo Mục 301, kết luận nhiều chính sách của Brazil gây tổn hại lợi ích thương mại của Mỹ và tuyên bố từ tháng 8 sẽ áp thuế 25% với một số sản phẩm Brazil, càng làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa hai nước.

Nhắm vào bản quyền, bằng sáng chế thay vì tăng thuế

Nguồn tin cho biết lần này Brazil cân nhắc một chiến lược khác so với trước đây: thay vì tập trung nâng thuế nhập khẩu với hàng hóa Mỹ, trọng tâm sẽ là lợi ích sở hữu trí tuệ và ngành văn hóa của Mỹ tại Brazil.

Các phương án đang được xem xét bao gồm hạn chế việc các hãng giải trí và điện ảnh Mỹ chuyển lợi nhuận và tiền bản quyền (royalties) ra nước ngoài; đồng thời tạm dừng bảo hộ bằng sáng chế đối với một số loại thuốc và giống cây trồng nông nghiệp của Mỹ. Mục tiêu là gây sức ép với Washington nhưng tránh làm tăng giá trong nước hoặc gây rối loạn chuỗi cung ứng tại Brazil.

Một nguồn tin nói quyết định cuối cùng sẽ do Tổng thống Lula đưa ra, nhưng chính phủ Brazil “gần như chắc chắn sẽ có phản ứng cứng rắn”.

Hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, vẫn để ngỏ cửa đàm phán

Phó Tổng thống kiêm Bộ trưởng Phát triển, Công nghiệp, Thương mại và Dịch vụ Geraldo Alckmin cho biết tại họp báo rằng việc có viện dẫn Luật Đối đẳng Kinh tế để áp dụng các biện pháp cụ thể hay không sẽ do tổng thống quyết định vào thời điểm thích hợp. Ông nhấn mạnh Luật Đối đẳng Kinh tế không phải là “công cụ báo thù”, mà là công cụ pháp lý chính đáng để bảo vệ lợi ích quốc gia, lợi ích của người dân và nền kinh tế Brazil.

Bộ trưởng Tài chính Dario Durigan nói chính phủ dự kiến muộn nhất đầu tháng 8 sẽ công bố một gói tín dụng và hỗ trợ mới cho các doanh nghiệp, ngành nghề bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Mỹ. Gói này sẽ dựa trên chương trình hỗ trợ đã triển khai năm ngoái khi Mỹ áp vòng thuế đầu tiên, nhưng quy mô chi tiêu lần này dự kiến nhỏ hơn và vẫn tuân thủ các mục tiêu tài khóa hiện hành.

Ông khẳng định Brazil sẽ không khuất phục trước sức ép từ bên ngoài, song vẫn sẵn sàng giải quyết bất đồng thông qua con đường ngoại giao và đàm phán “chừng nào phía đối phương đối xử với Brazil với sự tôn trọng cần có”.

Tái khởi động tranh chấp tại WTO

Ngoài các biện pháp trong nước, nguồn tin cho hay Brazil cũng sẽ tái khởi động vụ kiện liên quan thuế đối với truyền dẫn điện tử mà nước này đã nộp lên WTO từ năm ngoái, và thúc đẩy thành lập một ban hội thẩm giải quyết tranh chấp. Nếu giành chiến thắng, Brazil tin rằng đây sẽ là cơ sở pháp lý vững chắc để thực thi các biện pháp đối kháng phù hợp với quy tắc WTO.

Chính phủ Brazil cho rằng, so với việc trực tiếp tăng thuế nhập khẩu với hàng Mỹ, việc sử dụng Luật Đối đẳng Kinh tế để áp dụng các biện pháp trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ và dịch vụ sẽ hiệu quả hơn trong việc tránh gây sốc cho chuỗi cung ứng nội địa và góp phần kiềm chế rủi ro lạm phát.

Giới chức Mỹ trước đó cảnh báo nếu Brazil áp dụng các biện pháp trả đũa, Washington sẽ xem xét lại các bước đi tiếp theo. Tuyên bố này đã khiến giới xuất khẩu Brazil lo ngại, một số doanh nghiệp bắt đầu tìm cách giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ.

Số liệu chính thức cho thấy trong nửa đầu năm nay, xuất khẩu của Brazil sang Mỹ giảm 13% so với cùng kỳ, trong khi tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này vẫn tăng 5,1%, phản ánh tăng trưởng tại các thị trường khác đã phần nào bù đắp cho sụt giảm ở thị trường Mỹ.