Nhà Trắng sẽ áp thuế quan mới 50% đối với Canada, có hiệu lực sau 30 ngày

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/7 đã ký 3 tuyên bố, áp thuế quan 50% đối với một loạt hàng hóa xuất khẩu của Canada, có hiệu lực sau 30 ngày. Động thái này đánh dấu sự leo thang đáng kể trong cuộc chiến thương mại Mỹ–Canada.

Theo tuyên bố của Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã ký 3 tuyên bố hôm thứ Hai dựa trên Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, “nhằm bù đắp gánh nặng và những tác động bất lợi đối với doanh nghiệp Mỹ do sự đối xử mang tính phân biệt đối xử của Canada gây ra, đồng thời tạo ra một sân chơi cạnh tranh công bằng cho các mặt hàng xuất khẩu chủ chốt của Mỹ gồm ô tô, rượu và các sản phẩm sữa”.

Tuyên bố cho biết mỗi tuyên bố theo Điều 338 sẽ áp mức thuế 50% đối với các nhóm hàng nhập khẩu khác nhau từ Canada, với danh mục sản phẩm từ rượu vang, gậy khúc côn cầu cho đến xi măng.

“Trong một năm rưỡi qua, chỉ có 2 quốc gia lựa chọn trả đũa thuế quan của Tổng thống Trump thay vì đàm phán với Mỹ: Trung Quốc (ĐCSTQ) và Canada,” Nhà Trắng cho biết.

Một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết việc áp thuế 50% đối với Canada nhằm đáp trả các hành động trả đũa của Canada đối với chính sách thương mại của Mỹ, cũng như cách Canada đối xử mang tính phân biệt đối xử với các sản phẩm ô tô, sữa và rượu của Mỹ.

Quan chức này nói trong một cuộc họp báo qua điện thoại chiều thứ Hai: “Đây không phải là một cuộc chiến thương mại với Canada; đây là những biện pháp phòng vệ”.

Các mức thuế mới sẽ có hiệu lực sau 30 ngày.

Mặc dù năng lượng và phân kali được miễn thuế, những sản phẩm trước đây được nhập khẩu miễn thuế vào Mỹ theo các điều khoản của Hiệp định Thương mại Mỹ–Mexico–Canada (CUSMA) cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Hiện nay, một số ít sản phẩm xuất khẩu từ Canada sang Mỹ không đáp ứng các quy tắc xuất xứ của hiệp định Mỹ–Mexico–Canada đang chịu mức thuế 10%.

Danh mục ngành ô tô dài nhất, nhưng xe và phụ tùng không nằm trong danh sách chịu thuế

Theo danh sách hàng hóa dự kiến bị áp thuế do Nhà Trắng công bố, danh mục sản phẩm thuộc ngành ô tô dài nhất, gồm 18 trang và hơn 350 mặt hàng.

Tuyên bố cho biết mức thuế mới 50% sẽ áp dụng đối với các sản phẩm như mật ong, đồ chạm khắc, cần câu cá, dây dắt chó và áo khoác lông vũ của Canada, nhưng không áp dụng đối với bất kỳ loại xe hoặc phụ tùng ô tô nào.

Trong danh mục rượu, các sản phẩm Canada chịu thuế 50% gồm bia, rượu vang, rượu táo, whisky và các loại rượu mạnh khác, cũng như “các sản phẩm và thiết bị khúc côn cầu trên băng và khúc côn cầu (trừ bóng và giày trượt)”.

Danh mục sản phẩm sữa của Canada gồm sữa, kem, các sản phẩm sữa khác và mật mía.

Mỹ bất mãn với các hạn chế của Canada đối với ô tô và rượu

Nhà Trắng cho biết Canada áp một số mức thuế và hạn ngạch đối với ô tô nhập khẩu từ Mỹ, nhưng không áp dụng các biện pháp tương tự đối với ô tô nhập khẩu từ các quốc gia khác. Phía Mỹ cho rằng cách quản lý hạn ngạch này của Canada buộc các công ty ô tô Mỹ phải đầu tư sản xuất tại Canada thay vì tại Mỹ.

Từ tháng 4/2025 đến tháng 3/2026, số lượng ô tô Canada nhập khẩu từ Mỹ đã giảm khoảng 22%, tương đương 5,6 tỷ USD, so với cùng kỳ năm 2024–2025. Trong khi đó, xuất khẩu ô tô từ các quốc gia khác sang Canada tăng lên để đáp ứng nhu cầu trước đây do hàng xuất khẩu từ Mỹ đáp ứng.

Tuyên bố cũng cho biết, ngoại trừ 2 tỉnh và vùng lãnh thổ, tất cả các tỉnh và vùng lãnh thổ của Canada đều đã ngừng mua, phân phối hoặc bán lẻ đồ uống có cồn của Mỹ, trong khi không áp dụng các hạn chế tương tự đối với các quốc gia khác.

Từ tháng 3/2025 đến tháng 2/2026, lượng đồ uống có cồn Canada nhập khẩu từ Mỹ đã giảm khoảng 81%, tương đương 582 triệu USD, so với cùng kỳ năm 2024–2025.

Ngoài ra, Canada còn áp dụng hạn ngạch thuế quan đối với pho mát Mỹ nghiêm ngặt hơn so với hạn ngạch mà Liên minh châu Âu áp dụng đối với các sản phẩm pho mát tương tự nhập khẩu vào Canada, mặc dù Canada đã ký các hiệp định thương mại với cả Mỹ và EU.

Trước đó, chính quyền Tổng thống Trump không đồng ý gia hạn Hiệp định Mỹ–Mexico–Canada (USMCA) theo hình thức hiện tại, cho rằng thỏa thuận này không đủ có lợi cho Mỹ.

Cho đến nay, chính quyền Tổng thống Trump đã sử dụng Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 để áp thuế đối với các mặt hàng chủ chốt như thép, nhôm, đồng, xe tải và ô tô, gỗ xẻ, gỗ nguyên liệu và dược phẩm.

Việc tăng mạnh thuế quan lần này diễn ra trong bối cảnh đàm phán giữa Mỹ và Canada về việc sửa đổi Hiệp định Mỹ–Mexico–Canada (CUSMA) rơi vào bế tắc. Trong khi đó, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer sẽ tới Mexico trong tuần này để tiến hành đàm phán.

Trong một thông cáo báo chí hôm thứ Hai, ông Greer cho biết Tổng thống Trump đã “hành động quyết đoán để buộc Canada chịu trách nhiệm về các hành vi trả đũa và phân biệt đối xử”.