Hôn nhân hạnh phúc có thể giúp phòng ngừa béo phì

Một cuộc hôn nhân hạnh phúc, ổn định mang lại nhiều lợi ích đã được ghi nhận: gia đình êm ấm hơn, tuổi thọ cao hơn, con cái trưởng thành tốt, tài chính vững vàng và thậm chí cả cộng đồng cũng an toàn hơn. Giờ đây, các nhà nghiên cứu cho biết danh sách những lợi ích này có thể được bổ sung thêm một yếu tố đáng chú ý: hôn nhân có sự hỗ trợ lẫn nhau có thể giúp giảm nguy cơ béo phì.

Đó là kết luận từ một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Đại học California – Los Angeles, theo dõi 94 người trưởng thành tại Los Angeles. Kết quả cho thấy sự kết hợp giữa mức độ cam kết trong hôn nhân và hỗ trợ về mặt cảm xúc có liên quan đến chỉ số khối cơ thể (BMI) lành mạnh hơn, đồng thời tăng cường khả năng tự kiểm soát tốt hơn.

Nghiên cứu được công bố trên Tập san Vi khuẩn Đường ruột, cho thấy những người đã kết hôn và đồng thời có sự hỗ trợ tinh thần tốt có chỉ số BMI thấp hơn, ít biểu hiện nghiện ăn hơn và có hồ sơ chất chuyển hóa của hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh hơn so với những người thiếu một hoặc cả hai yếu tố này.

“Những cuộc hôn nhân có sự chia sẻ và đồng cảm có thể định hình sinh học của con người”, bà Arpana Church, tác giả chính của nghiên cứu và là nhà khoa học về thần kinh tại Trung tâm Y tế Đại học California – Los Angeles, chia sẻ với tờ The Epoch Times.

Theo bà, một cuộc hôn nhân mà vợ chồng là chỗ dựa tinh thần của nhau đóng vai trò như một “tín hiệu an toàn lâu dài, đáng tin cậy đối với cơ thể”, từ đó kích hoạt các con đường sinh học liên quan đến sức khỏe tốt hơn.

Tình yêu, hệ vi sinh đường ruột và mục tiêu sức khỏe

Những người tham gia được chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) trong khi quan sát các hình ảnh về thực phẩm hấp dẫn và các hình ảnh đối chứng không liên quan đến thực phẩm.

Kết quả cho thấy, những người đã kết hôn và đang sống trong các mối quan hệ có mức độ hỗ trợ tinh thần tốt có sự hoạt hóa mạnh hơn ở các vùng não liên quan đến điều hòa cảm giác thèm ăn và ra quyết định. Điều này cho thấy họ có khả năng kiểm soát ham muốn ăn uống tốt hơn.

Nhóm này cũng ghi nhận ít triệu chứng nghiện thực phẩm hơn, chẳng hạn như thèm ăn dữ dội, khó kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ hoặc cảm giác thôi thúc phải ăn ngay cả khi không đói.

Nhóm nghiên cứu đồng thời phân tích các chất chuyển hóa của hệ vi sinh đường ruột và phát hiện ra rằng những người nhận được sự hỗ trợ về mặt cảm xúc cao có kiểu hình chuyển hóa liên quan đến một môi trường ruột bền vững hơn, ít viêm nhiễm hơn.

Cụ thể, các kiểu hình này được đặc trưng bởi nồng độ cao hơn của những hợp chất giúp bảo vệ niêm mạc ruột và hệ thần kinh, cùng với nồng độ thấp hơn của các sản phẩm liên quan đến viêm và stress oxy hóa.

Theo các nhà nghiên cứu, một môi trường đường ruột khỏe mạnh hơn có thể góp phần ngăn ngừa tăng cân và béo phì.

Tuy nhiên, hôn nhân đơn thuần là chưa đủ; những lợi ích này chỉ được ghi nhận ở các cuộc hôn nhân có sự hài hòa trong gia đình. “Nếu thiếu sự hỗ trợ về tinh thần, hôn nhân chỉ là một cái mác”, bà Church cho biết.

Bà cũng lưu ý rằng những người chưa kết hôn có thể có nhiều điểm tựa tinh thần khác nhau, nhưng sự hỗ trợ này thường kém ổn định hơn và vì thế ít được cơ thể “tin cậy” hơn về mặt sinh lý học.

“Hôn nhân mang lại cấu trúc; còn điểm tựa tinh thần cung cấp tín hiệu”, bà Church nói. “Khi kết hợp với nhau, chúng tạo ra những lợi ích sinh học có thể đo lường được”.

Oxytocin – cầu nối sinh học then chốt

Những người tham gia đã kết hôn có nồng độ oxytocin cao hơn một chút so với những người chưa kết hôn.

Oxytocin, thường được gọi là “hormone tình yêu”, được tiết ra trong các trải nghiệm gắn kết như tiếp xúc thể chất gần gũi, thân mật, chăm sóc và những khoảnh khắc kết nối cảm xúc. Hormone này thường gắn liền với cảm giác tin cậy, gần gũi và an toàn về mặt cảm xúc.

Theo bà Church, mô hình này trở nên hợp lý khi nhìn dưới lăng kính của cường độ so với tính ổn định. Các mối quan hệ giai đoạn đầu thường mang tính cảm xúc mãnh liệt, nhưng theo thời gian, hôn nhân chuyển sang một mối gắn kết lâu dài, có thể dự đoán được và liên tục phát đi tín hiệu an toàn.

Xét trên phương diện thực tiễn, hôn nhân cung cấp cho cơ thể một thông điệp sinh học kéo dài rằng “bạn đang an toàn”, trong khi chỗ dựa tinh thần quyết định cơ thể phản ứng mạnh mẽ đến đâu với thông điệp đó.

Cảm giác an toàn bền vững này tạo nền tảng để các lợi ích khác của oxytocin phát huy. Oxytocin dường như đóng vai trò là cầu nối sinh học giữa hoạt động của não bộ và chuyển hóa đường ruột, qua đó giúp lý giải vì sao các cuộc hôn nhân có sự hỗ trợ cảm xúc có thể thúc đẩy thói quen ăn uống lành mạnh hơn và giảm nguy cơ béo phì theo thời gian.

Trung tâm kiểm soát hành vi của não bộ – vùng vỏ não trước trán bên ngoài – có chứa các thụ thể oxytocin, cho phép hormone này tác động trực tiếp lên các dây thần kinh liên quan.

Thông qua những cơ chế này, oxytocin giúp tăng cường khả năng nhận diện các tín hiệu xã hội và kết nối với người khác. Đồng thời, nó còn giúp giảm thiểu tác động của stress mạn tính, vốn có thể dẫn đến sự thu mình hoặc suy giảm động lực kết nối xã hội. Thay vì rút lui, oxytocin thúc đẩy các chiến lược đối phó lành mạnh hơn – chẳng hạn như chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ – và giúp duy trì chất lượng mối quan hệ ngay cả trong những giai đoạn khó khăn.

Hệ tiêu hóa cũng chứa các thụ thể oxytocin. Hormone này có thể hỗ trợ chuyển hóa đường ruột lành mạnh hơn bằng cách làm giảm các hormone stress gây rối loạn chức năng tiêu hóa, đồng thời cải thiện hành vi ăn uống và môi trường vi sinh đường ruột nói chung.

Hôn nhân: Nơi rèn luyện khả năng tự kiểm soát

Nghiên cứu cũng cho thấy các cuộc hôn nhân có sự hỗ trợ về mặt cảm xúc gắn liền với sức khỏe tổng thể tốt hơn và khả năng tự kiểm soát mạnh mẽ hơn.

“Hôn nhân có thể đóng vai trò như một môi trường rèn luyện khả năng tự kiểm soát,” bà Church cho biết. “Việc duy trì một mối quan hệ lâu dài đòi hỏi con người liên tục kiềm chế các xung động gây hại và hướng tới những mục tiêu dài hạn, từ đó có thể củng cố những con đường thần kinh liên quan đến việc kiểm soát hành vi ăn uống”.

Bà Church nhấn mạnh tầm quan trọng của những thói quen hàng ngày âm thầm củng cố cảm giác an toàn và gắn kết như ưu tiên các cử chỉ quan tâm cảm xúc nhỏ nhưng đều đặn; giải quyết bất đồng bằng tinh thần hợp tác thay vì hình thức đối đầu và chủ động xây dựng những thói quen sinh hoạt chung.

Theo bà, những nghi thức đơn giản như trò chuyện ngắn buổi sáng, đi bộ buổi tối hay một buổi hẹn hò hàng tuần có thể giúp củng cố mối quan hệ, bà nói, bởi các thói quen này phát đi tín hiệu về sự ổn định – điều mà hệ thần kinh nhận diện như một trạng thái an toàn.

“Điều này không đòi hỏi sự hoàn hảo,” bà Church nói. “Mà quan trọng là sự hiện diện cảm xúc ổn định và cảm giác ‘chúng ta đang cùng nhau vượt qua điều này’”.

Theo The Epoch Times