Vắc-xin COVID-19 của Pfizer và Moderna có khả năng gây ung thư?

Mới đây một nghiên cứu đăng trên PubMed đã phát hiện lượng DNA tồn dư trong vắc-xin mRNA COVID-19 của Pfizer/BioNTech và Moderna vượt ngưỡng cho phép nhiều lần. Điều này đã làm dấy lên mối lo ngại về khả năng có thể gây ung thư của 2 loại vắc-xin này. 

Phát hiện từ nghiên cứu

Nghiên cứu đã phân tích 32 lọ vắc xin thuộc 16 lô khác nhau, sử dụng hai cách độc lập để đo lượng DNA tồn dư. Cách thứ nhất đo tổng lượng DNA trong mẫu. Cách thứ hai đo các đoạn DNA cụ thể bằng kỹ thuật qPCR, thường dùng trong xét nghiệm sinh học phân tử.

Kết quả cho thấy:

• Khi đo tổng DNA, mỗi liều vắc xin Pfizer chứa từ 371 đến 1.548 nanogram DNA, còn Moderna chứa từ 1.130 đến 6.280 nanogram DNA.
• Khi chỉ đo các đoạn DNA plasmid cụ thể, lượng DNA thấp hơn: Pfizer từ 0.22 đến 7.28 nanogram mỗi liều, Moderna từ 0,01 đến 0,78 nanogram mỗi liều.

Nhóm nghiên cứu ước tính rằng trong mỗi liều vắc xin có thể tồn tại từ hàng trăm triệu đến hàng trăm tỷ mảnh DNA nhỏ.

Khi so sánh với giới hạn DNA dư do FDA và WHO đưa ra, kết quả phụ thuộc vào cách đo. Nếu tính theo tổng DNA, tất cả các mẫu đều vượt mức giới hạn, từ 6 đến 470 lần. Tuy nhiên, nếu chỉ tính các đoạn DNA plasmid bằng qPCR, thì toàn bộ mẫu Moderna nằm trong giới hạn cho phép, còn một số lô Pfizer vượt giới hạn khoảng 2 lần đối với trình tự liên quan đến SV40.

Tại sao DNA tồn dư trong vắc-xin lại nguy hiểm?

Trong vắc-xin mRNA, thành phần có tác dụng là mRNA, còn DNA chỉ được dùng ở giai đoạn sản xuất làm khuôn mẫu và không phải là thành phần mong muốn trong sản phẩm cuối. Vì vậy, DNA còn sót lại được xếp vào nhóm tạp chất kỹ thuật, cần được kiểm soát chặt theo quy định an toàn dược phẩm.

Về mặt lý thuyết, DNA ngoại lai nếu xâm nhập được vào tế bào thì có khả năng chèn vào bộ gen của tế bào và làm thay đổi biểu hiện gen. Nếu xảy ra, hậu quả có thể không đảo ngược. 

Ngoài ra, không phải mọi DNA đều hoàn toàn “trơ”. Một số đoạn DNA có chức năng sinh học, như promoter hoặc enhancer được phát hiện trong vắc-xin Pfizer (SV40), có thể ảnh hưởng đến hoạt động của gen nếu đi vào trong tế bào. 

Về mặt sinh học, những thay đổi bất thường này có thể khiến tế bào phân chia không kiểm soát, tích lũy đột biến và hình thành khối u. 

Nguy cơ này sẽ khuếch đại lên theo thời gian và số lần tiêm vắc-xin. 

Một số nghiên cứu quan sát cho thấy tỷ lệ mắc ung thư và tiến triển bệnh nặng hơn gia tăng sau khi tiêm vắc-xin COVID-19. Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu khẳng định mối quan hệ nhân – quả giữa DNA tồn dư trong vắc-xin mRNA và bệnh ung thư.