19 tổ chức nhân quyền kêu gọi Anh gây sức ép trả tự do cho ông Lê Trí Anh

19 tổ chức nhân quyền đã cùng ký tên trong một bức thư gửi Thủ tướng Anh Keir Starmer vào ngày 22/1, kêu gọi ông thúc đẩy việc trả tự do ông Lê Trí Anh, cùng các tù nhân chính trị khác tại Hồng Kông.

Gần đây, sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer chính thức phê duyệt kế hoạch cho phép Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) xây dựng một “siêu đại sứ quán” trên khu đất cũ của Xưởng đúc tiền Hoàng gia, có thông tin cho biết ông sẽ bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc kéo dài 3 ngày từ ngày 29/1.

Ngày 22/1, 19 tổ chức nhân quyền đã cùng ký tên gửi thư tới Thủ tướng Starmer, kêu gọi ông trong các cuộc hội đàm với Chính phủ ĐCSTQ phải ưu tiên vấn đề khủng hoảng nhân quyền ngày càng trầm trọng tại Trung Quốc, trong đó nhấn mạnh yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho nhà sáng lập Next Digital là ông Lê Trí Anh, cũng như các tù nhân chính trị khác tại Hồng Kông, bao gồm cựu Chủ tịch và Phó Chủ tịch Liên minh Hồng Kông ủng hộ các phong trào dân chủ yêu nước của Trung Quốc là ông Lý Trác Nhân (Lee Cheuk-yan) và cô Trâu Hạnh Đồng (Chow Hang-tung).

Ngày 21/1, Reuters dẫn nguồn tin cho biết, trong chuyến thăm Trung Quốc lần này của ông Starmer, Anh sẽ nỗ lực tái khởi động đối thoại thương mại song phương từng được gọi là “thời kỳ hoàng kim” trong quan hệ Anh – Trung, đồng thời mời các lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của hai nước tham gia. Bộ trưởng Tài chính Anh Rachel Reeves sẽ tháp tùng ông Starmer trong chuyến đi.

19 tổ chức nhân quyền tham gia ký tên gồm có Phóng viên Không Biên giới, Fortify Rights, Quỹ Ủy ban Tự do Hồng Kông (CFHK), Hong Kong Watch, China Aid, các tổ chức của người Tây Tạng và người Duy Ngô Nhĩ, v.v.

Ngày 22/1, các tổ chức này đã gửi thư tới ông Starmer. Trong thư, họ kêu gọi ông áp dụng một cách tiếp cận có nguyên tắc và mang tính chiến lược trong quan hệ với Trung Quốc, và trong các cuộc gặp với Tập Cận Bình cùng các quan chức khác, ông phải đặt cuộc khủng hoảng nhân quyền ngày càng nghiêm trọng tại Trung Quốc vào vị trí ưu tiên. Họ tin chắc rằng việc thúc đẩy nhân quyền, thay vì chỉ tập trung vào thương mại, mới là sự bảo vệ rõ ràng đối với các giá trị và lợi ích quốc gia của Anh.

Thư nêu rõ, ông Lê Trí Anh, 78 tuổi, đã bị giam giữ suốt 5 năm qua, phần lớn thời gian trong điều kiện biệt giam, tình trạng sức khỏe đang suy giảm nhanh chóng và nghiêm trọng, khiến dư luận vô cùng lo ngại rằng ông có thể chết trong tù.

Với tư cách là Thủ tướng Anh, việc làm hết sức mình để bảo đảm trả tự do cho công dân Anh này là trách nhiệm hàng đầu của Thủ tướng, vì vậy họ kêu gọi Thủ tướng đưa vụ việc này lên mức ưu tiên cao nhất trong các cuộc hội đàm tại Bắc Kinh.

Do tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án này, họ kêu gọi ông Starmer không chỉ nêu ra vụ việc một cách đơn thuần, mà phải nói rõ với ĐCSTQ rằng nếu ông Lê Trí Anh không được trả tự do, Trung Quốc và quan hệ Anh – Trung sẽ phải đối mặt với những hậu quả rõ ràng, mạnh mẽ và cụ thể.

Bức thư khuyến khích ông Starmer bày tỏ rõ ràng mối quan ngại sâu rộng của Anh trước việc nhân quyền, dân chủ và pháp trị tại Hồng Kông đang bị phá hoại một cách có hệ thống, đặc biệt là việc thực thi Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông và các luật an ninh khác, vốn rõ ràng vi phạm Tuyên bố chung Trung – Anh.

Thư kêu gọi ông Starmer yêu cầu trả tự do cho tất cả các tù nhân chính trị khác tại Hồng Kông, bao gồm cô Trâu Hạnh Đồng và ông Lý Trác Nhân, những người bị giam giữ chỉ vì tưởng niệm sự kiện “Lục Tứ” (cuộc thảm sát học sinh, sinh viên tại quảng trường Thiên An Môn vào ngày 4/6/1989).

Thư cũng đề cập đến việc ĐCSTQ tiếp tục giam giữ các tù nhân lương tâm, bày tỏ hy vọng ông Starmer sẽ thể hiện mối quan ngại sâu sắc và yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho luật sư nhân quyền Hứa Chí Vĩnh và Đinh Gia Hỉ, nhà xuất bản người Thụy Điển Quế Dân Hải, nhà báo công dân kiêm luật sư Trương Triển, cùng nhà hoạt động dân chủ Vương Bỉnh Chương và những người khác.

Ngoài ra, bức thư mạnh mẽ kêu gọi ông Starmer trực diện xử lý các hành vi phạm tội ác chống lại loài người và diệt chủng nhằm vào người Duy Ngô Nhĩ. Thư đồng thời nêu các trường hợp như học giả Duy Ngô Nhĩ Ilham Tohti, nhà dân tộc học Duy Ngô Nhĩ nổi tiếng quốc tế Rahile Dawut và nhà văn kiêm nhà xuất bản người Duy Ngô Nhĩ Yalqun Rozi, người đã bị kết án 15 năm tù.

Thư kêu gọi kiên quyết yêu cầu cộng đồng quốc tế được tiếp cận thực địa không hạn chế tại Tân Cương, và áp dụng các biện pháp cụ thể nhằm ngăn chặn các sản phẩm từ lao động cưỡng bức của người Duy Ngô Nhĩ xâm nhập vào chuỗi cung ứng của Anh.

Các tổ chức cũng kêu gọi ông Starmer yêu cầu trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho tất cả các tù nhân chính trị tại Tây Tạng, làm rõ tung tích và tình trạng sức khỏe của Ban Thiền Lạt Ma đời thứ 11 bị cưỡng bức mất tích, đồng thời tuyên bố rõ rằng Anh chỉ công nhận người kế vị luân hồi được xác định theo quy trình truyền thống bởi Quỹ Gaden Phodrang Trust, theo đúng những gì Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 đã nêu rõ. Anh sẽ không chấp nhận hay công nhận bất kỳ người kế vị nào do Bắc Kinh chỉ định.

Ngoài ra, các tổ chức cũng kêu gọi ông Starmer đề cập đến vụ án của Trương Nhã Địch, người ban đầu dự định sang Anh học thạc sĩ tại Trường Nghiên cứu Á – Phi (SOAS), Đại học London, nhưng đã bị lực lượng an ninh quốc gia bắt giữ khi về Trung Quốc thăm thân.

Bên cạnh đó, thư cũng kêu gọi ông Starmer bày tỏ mối quan ngại nghiêm trọng của Anh trước việc ĐCSTQ ngày càng gia tăng đàn áp các hội thánh Kitô giáo, cũng như vấn đề cưỡng bức thu hoạch nội tạng từ các tù nhân lương tâm.

Cuối cùng, các tổ chức kêu gọi ông Starmer quan tâm đến thảm họa nhân quyền tại Myanmar và Triều Tiên, cũng như cuộc chiến tranh Nga – Ukraine, nhấn mạnh rằng Trung Quốc (ĐCSTQ) có ảnh hưởng to lớn trong các tình hình này và trên thực tế đã hỗ trợ các chế độ liên quan thực hiện những hành vi tàn bạo nghiêm trọng.