2 ngày đàm phán Nga–Ukraine kết thúc “khó khăn”, chưa đạt đột phá

Đại diện đàm phán Nga và Ukraine đã kết thúc ngày thứ hai đàm phán hòa bình tại Geneva, cả hai bên đều cho rằng tiến trình này “khó khăn” và chưa đạt đột phá. Cuộc đàm phán lần này do Mỹ làm trung gian, trước đó hai bên đã tiến hành hai vòng đàm phán cũng do Mỹ làm trung gian tại UAE vào tháng Một và đầu tháng Hai năm nay.

Al Jazeera đưa tin cuộc hội đàm hôm thứ Ba (17/2) kéo dài 5–6 giờ, nhưng phiên họp hôm thứ Tư (18/2) ngắn hơn nhiều. Giới quan sát cho rằng đây không phải tín hiệu tích cực.

Chiến tranh Nga–Ukraine bước sang năm thứ 5 vào ngày thứ Tư, với bất đồng chủ yếu xoay quanh vấn đề lãnh thổ. Nga lâu nay yêu cầu Ukraine từ bỏ 20% phần lãnh thổ còn lại ở miền Đông Donetsk mà quân Nga chưa kiểm soát.

Ukraine đã bác bỏ yêu cầu này, đồng thời kêu gọi các đồng minh phương Tây cung cấp bảo đảm an ninh mạnh mẽ nhằm ngăn Nga tái tấn công sau khi đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

Sau 2 ngày đàm phán, trưởng đoàn đàm phán Nga Vladimir Medinsky cho biết các cuộc hội đàm “khó khăn nhưng mang tính thực tế”.

Ông nói hai bên sẽ sớm tiến hành các cuộc đàm phán tiếp theo, nhưng không nêu thời điểm cụ thể.

Hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti đưa tin sau khi phiên họp chính thức kết thúc, ông Medinsky đã có cuộc họp kín kéo dài 2 giờ với phía Ukraine tại Geneva.

Trưởng đoàn đàm phán Ukraine Rustem Umerov cho biết, ngày đàm phán thứ hai “căng thẳng nhưng có thực chất”. Ông nói hai bên đều đang nỗ lực đạt được các quyết định có thể trình lên tổng thống mỗi nước.

Người phát ngôn của ông Umerov xác nhận có cuộc họp kín trong ngày với phía Nga, nhưng cho rằng nội dung trao đổi của ông Medinsky giống một “bài giảng lịch sử” hơn là đàm phán thực chất.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, không lâu sau khi đàm phán kết thúc, nói với truyền thông qua WhatsApp: “Chúng tôi có thể thấy đã có một số tiến triển, nhưng hiện lập trường hai bên vẫn còn khác biệt, vì đàm phán rất khó khăn”.

Người phát ngôn của ông Zelensky cho biết các phiên họp chính thức đã thảo luận vấn đề lãnh thổ miền Đông Ukraine và tương lai của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga kiểm soát — hai điểm bế tắc chính kể từ khi đàm phán bắt đầu.

Ukraine mong muốn Hoa Kỳ và Ukraine cùng vận hành nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu — Zaporizhzhia — nhưng Nga cho biết không thể chấp nhận đề xuất này.

Phóng viên Al Jazeera tại Ukraine cho biết: “Phía Ukraine lo ngại rằng nếu đưa ra những nhượng bộ như vậy, điều đó có thể tạo thời gian để Nga tái tổ chức lực lượng và tiếp tục xâm lược Ukraine”.

Ở chiều ngược lại, Nga dường như không muốn từ bỏ các yêu cầu chủ chốt, bao gồm việc công nhận các vùng lãnh thổ đã kiểm soát và yêu cầu Ukraine từ bỏ ý định gia nhập NATO.

Phóng viên Al Jazeera tại Nga cho biết phía Nga cũng phản đối bất kỳ phương án nào có thể dẫn đến việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế.

Bản tin cho biết trưởng đoàn Nga nói đàm phán sẽ sớm được nối lại, nhưng xét tới khác biệt lập trường và việc hai bên đều không muốn nhượng bộ, khó kỳ vọng đột phá trong ngắn hạn.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt, khi được hỏi về đàm phán Nga–Ukraine trong cuộc họp báo ngày thứ Tư, đã nói: “Tôi nghĩ Tổng thống sẽ trả lời ông cho rằng việc hàng ngàn người Ukraine và Nga thiệt mạng trong cuộc chiến chết chóc này là điều không công bằng. Chính vì vậy, Tổng thống và đội ngũ của ông đã dành rất nhiều thời gian và công sức để tìm cách chấm dứt cuộc chiến ở nơi xa nước Mỹ này”.

“Trước khi Tổng thống Trump vào cuộc để chấm dứt chiến tranh, chính người dân Mỹ và người nộp thuế Mỹ đã phải chi trả cho cuộc chiến này,” bà nói.

Bà Leavitt nói thêm hai bên đàm phán đều đạt tiến triển thực chất, đồng ý báo cáo lại với lãnh đạo mỗi nước và tiếp tục nỗ lực chung nhằm đạt thỏa thuận hòa bình. Vì vậy, các vòng đàm phán mới sẽ còn được tổ chức trong tương lai.