5 chính đảng trên đảo phản hồi đề xuất mua lại Greenland của ông Trump

Trước việc Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đưa ra yêu cầu mua lại đảo Greenland, lãnh đạo của 5 chính đảng lớn tại Greenland đã ra tuyên bố chung, bác bỏ việc Mỹ tiếp quản, đồng thời bày tỏ mong muốn độc lập. Họ nhấn mạnh rằng tương lai của Greenland phải do chính người dân Greenland quyết định.

Tuyên bố do Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen cùng 4 lãnh đạo đảng phái khác ký chung vào tối thứ Sáu (9/1) nêu rõ: “Chúng tôi không muốn trở thành người Mỹ, cũng không muốn trở thành người Đan Mạch, chúng tôi muốn trở thành người Greenland”.

Trước đó cùng ngày, Trump tái khẳng định ông muốn đạt được thỏa thuận mua lại Greenland theo “cách đơn giản”, đồng thời cảnh báo rằng nếu Mỹ không tiếp quản, Nga hoặc Trung Quốc (ĐCSTQ) sẽ can thiệp.

Ông tiếp tục làm rõ lập trường của mình: “Nếu chúng ta không thể đạt được mục tiêu bằng cách đơn giản, thì chúng ta sẽ dùng cách cứng rắn”.

Phía Nhà Trắng xác nhận hiện đang cân nhắc nhiều phương án, bao gồm cả sử dụng sức mạnh quân sự, để tiếp quản hòn đảo lớn nhất thế giới này. Trước động thái đó, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo rằng nếu Mỹ tấn công lãnh thổ của một đồng minh NATO, điều này sẽ đánh dấu “sự kết thúc của NATO”.

Reuters phân tích rằng mặc dù các đảng phái tại Greenland nhất trí theo đuổi mục tiêu độc lập, nhưng hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược này hiện vẫn phụ thuộc nặng nề vào Đan Mạch về tài chính và quốc phòng. Dữ liệu tài chính mới nhất cho thấy Đan Mạch mỗi năm cung cấp khoảng 4,3 tỷ kroner Đan Mạch (khoảng 610 triệu USD) dưới hình thức trợ cấp khối.

Nếu tính thêm chi phí cho cảnh sát, tư pháp và quốc phòng, tổng chi tiêu hằng năm của Đan Mạch gần chạm mốc 1 tỷ USD.

Để đối phó với áp lực từ phía Mỹ, năm ngoái Đan Mạch đã công bố kế hoạch quốc phòng Bắc Cực trị giá 42 tỷ kroner Đan Mạch (khoảng 6,54 tỷ USD).

Kinh tế Greenland hiện gần như đình trệ, với tốc độ tăng trưởng GDP năm 2025 chỉ đạt 0,2%. Sự phụ thuộc kinh tế này cùng với khát vọng độc lập đã tạo nên thế tiến thoái lưỡng nan về đối ngoại cho Chính phủ Đan Mạch.

5 lãnh đạo chính đảng trong tuyên bố tái khẳng định Greenland được luật pháp quốc tế bảo vệ, mọi thay đổi lãnh thổ đều phải dựa trên đối thoại với người dân Greenland. “Không quốc gia nào khác được can thiệp… chúng tôi phải tự mình quyết định tương lai của đất nước”.

Tuyên bố này được ký bởi Thủ tướng Nielsen (đảng Naleraq), Pele Broberg (đảng Naleraq), Múte B. Egede (đảng Cộng đồng Inuit – IA), Aleqa Hammond (đảng Siumut) và Aqqalu C. Jerimiassen (đảng Atassut).

Trong đó, ông Broberg, lãnh đạo đảng Naleraq – đảng đối lập lớn nhất Greenland – đầu tuần này nói với Reuters rằng, “chúng tôi khuyến khích Chính phủ (Greenland) đương nhiệm tiến hành đối thoại với Chính phủ Mỹ mà không có sự tham gia của Đan Mạch”.

Các quan chức Đan Mạch, Greenland và Mỹ dự kiến sẽ gặp lại nhau tại Washington vào tuần tới, khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ trực tiếp đối thoại với đại diện hai bên về vấn đề quyền kiểm soát lãnh thổ.