500.000 hồ sơ sức khỏe của Anh đã bị rò rỉ và rao bán trên Alibaba

Hôm thứ Năm (23/4), Bộ trưởng Công nghệ Anh, Ian Murray, đã công khai tiết lộ tại Hạ viện rằng nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc Alibaba đang rao bán dữ liệu sức khỏe nhạy cảm của Anh bị rò rỉ.

Ông Murray cho biết dữ liệu bị lộ thuộc về UK Biobank. Tổ chức này đã thông báo cho chính phủ Anh vào thứ Hai (20/4) rằng dữ liệu của họ bị chia thành ba bảng trực tuyến và được rao bán trên trang web của Alibaba.

Dữ liệu của UK Biobank đến từ 500.000 tình nguyện viên đã chia sẻ thông tin sức khỏe cá nhân. Tổ chức này cho biết đây là kho lưu trữ dữ liệu sức khỏe, lối sống và sinh học lớn nhất thế giới, dùng để theo dõi tình trạng sức khỏe lâu dài của con người khi họ già đi. Việc thu thập dữ liệu bao gồm chụp cộng hưởng từ (MRI), các dấu ấn sinh học và các dữ liệu y tế trực tiếp khác, cũng như thông tin lối sống do người tham gia tự báo cáo.

Ông Murray cho biết vụ rò rỉ này là “sự lạm dụng dữ liệu không thể chấp nhận được”, và chính phủ đang điều tra nguyên nhân xảy ra sự việc.

Ông nói thêm rằng sau khi chính phủ Anh yêu cầu Alibaba gỡ bỏ, các dữ liệu này đã bị xóa. Ông Murray cũng cho biết chưa phát hiện bất kỳ giao dịch mua nào.

Ông nhấn mạnh dữ liệu không bao gồm tên, địa chỉ hoặc thông tin liên hệ của người tham gia.

Tuy nhiên, UK Biobank trong một tuyên bố cảnh báo rằng một số người tham gia đã công bố thông tin gia phả có thể bị người khác nhận diện thông qua việc đối chiếu dữ liệu.

Phía Alibaba chưa đưa ra bình luận về vụ việc.

Ông Murray cho biết thông tin bị rò rỉ từ ba tổ chức nghiên cứu của Trung Quốc có quyền truy cập dữ liệu UK Biobank, nhưng ông không tiết lộ danh tính các tổ chức này. Dữ liệu dường như không bị tấn công hay đánh cắp bởi hacker.

Giám đốc điều hành kiêm trưởng nhóm nghiên cứu của UK Biobank, Sir Rory Collins, cho biết trong một tuyên bố rằng hành vi làm lộ dữ liệu rõ ràng đã vi phạm thỏa thuận giữa ba tổ chức này với UK Biobank, và quyền truy cập của họ cùng các tổ chức học thuật liên quan đã bị đình chỉ ngay lập tức.

Ông Collins cũng đã xin lỗi các tình nguyện viên cung cấp dữ liệu, đồng thời cho biết tổ chức từ thiện này đã tạm thời đóng quyền truy cập vào nền tảng nghiên cứu và sẽ triển khai thêm các biện pháp bảo mật.

Theo hãng tin AP, trong giai đoạn 2006–2010, những người tham gia từ 40 đến 69 tuổi đã đồng ý cung cấp toàn bộ dữ liệu liên quan đến sức khỏe cho UK Biobank phục vụ nghiên cứu. Họ cung cấp thông tin chi tiết về lối sống thông qua bảng hỏi trực tuyến, đồng thời cho phép truy cập hồ sơ y tế. Một số người còn thực hiện quét cơ thể bằng thiết bị hình ảnh y khoa, cung cấp thêm mẫu máu, nước tiểu và nước bọt, cũng như đeo thiết bị theo dõi vận động hoặc theo dõi sức khỏe tim mạch.

Trong quá khứ, các nhà khoa học trên khắp thế giới có thể sử dụng nền tảng của UK Biobank để thực hiện các nghiên cứu phục vụ lợi ích cộng đồng. Hơn 18.000 bài báo khoa học được bình duyệt đã trích dẫn dữ liệu từ nền tảng này, bao gồm nhiều nghiên cứu về các vấn đề sức khỏe quan trọng.

Năm 2025, tờ The Guardian từng đưa tin rằng cơ quan tình báo nội địa Anh MI5 đã bày tỏ lo ngại về việc cho phép các nhà nghiên cứu Trung Quốc truy cập dữ liệu của UK Biobank, nhưng chính phủ Anh cuối cùng vẫn phê duyệt quyết định này.

Giáo sư tin học Elena Simperl của King’s College London nói với hãng tin AP rằng việc duy trì hạ tầng cho các dự án quản lý dữ liệu quy mô lớn như UK Biobank thường bị xem là “mất bò mới lo làm chuồng”.

Bà nói thêm: “Anh đã xây dựng được một nền tảng xuất sắc, nhưng chúng ta cần tiếp tục đầu tư để đảm bảo an toàn cho nó.”