Anh cảnh báo nguy cơ tấn công AI nhằm vào hạ tầng thiết yếu trước năm 2028

Trung tâm An ninh mạng Quốc gia Anh (NCSC) hôm thứ Ba (3/11) cảnh báo hạ tầng thiết yếu có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công tống tiền sử dụng AI trước năm 2028, đồng thời đánh giá Trung Quốc là mối đe dọa mạng tinh vi nhất.

Trong báo cáo thường niên về tình trạng an ninh mạng quốc gia công bố cùng ngày, NCSC cho rằng hạ tầng thiết yếu của Anh cần sẵn sàng đối phó với một vụ tấn công như vậy. NCSC trực thuộc GCHQ, cơ quan tình báo tín hiệu của Anh.

Trong hai năm tới, AI “rất có thể” giúp các thế lực thù địch mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả các hoạt động, từ tấn công tống tiền, lừa đảo bằng thủ đoạn tâm lý đến khai thác lỗ hổng, báo cáo viết.

Một chương khác của báo cáo đánh giá đến năm 2028, Trung Quốc, Nga và các quốc gia khác rất có thể sẽ thường xuyên dùng AI trong hoạt động mạng để đạt mục tiêu địa chính trị, khiến Anh phải đối mặt với các cuộc tấn công tinh vi có quy mô lớn hơn, tốc độ nhanh hơn.

Ông Richard Horne, Giám đốc điều hành NCSC, cho biết công nghệ là nền tảng tự động hóa nhiều quy trình “thiết yếu cho đời sống hiện đại”, hãng tin AP đưa tin. Những quy trình này bao gồm đóng cắt điện, điều khiển cửa cống tại các cơ sở cấp nước, vận hành đập, dây chuyền sản xuất và hệ thống sưởi, làm lạnh.

Trung Quốc “ở vị thế tốt nhất”

Ông Horne dự kiến phát biểu nhân dịp công bố báo cáo vào cuối ngày thứ Ba. Theo Reuters, ông sẽ nói:

“Chúng tôi biết Trung Quốc rất có thể có ý định và ở vị thế tốt nhất để dùng AI cho các chiến dịch nhằm vào hạ tầng thiết yếu quốc gia và các mục tiêu chiến lược khác. Hoạt động của họ là thách thức an ninh mạng tinh vi và dai dẳng nhất mà Anh phải đối mặt.”

Báo cáo nhận định khoản đầu tư của Trung Quốc vào AI cùng tham vọng trở thành siêu cường khoa học công nghệ hàng đầu khiến nước này “rất có thể” thu được lợi thế từ các chiến dịch có AI hỗ trợ. Các chương trình AI tiên tiến do Trung Quốc tự phát triển “gần như chắc chắn” sẽ giúp nước này tìm lỗ hổng tốt hơn, nhắm mục tiêu hiệu quả hơn và tăng cường hoạt động xâm nhập vào hạ tầng thiết yếu cùng các mục tiêu chiến lược khác.

Nga hiện là mối đe dọa mạng “táo tợn nhất” đối với Anh, báo cáo đánh giá. Ông Horne cũng dự kiến cảnh báo rằng Moskva đang liên tục tìm cách xâm nhập các mạng lưới quân sự của Anh.

Tháng 12/2025, lưới điện Ba Lan bị tấn công. Anh và các nước thành viên EU sau đó chính thức quy trách nhiệm cho Trung tâm 16 thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). NCSC cho biết nếu thành công, vụ tấn công có thể đã khiến 500.000 người mất điện.

Bài phát biểu cũng nêu Iran đang tiến hành các hoạt động mạng độc hại trên khắp thế giới, kể cả nhằm vào Anh và những cá nhân bị Tehran coi là mối đe dọa.

Reuters lưu ý Moskva, Bắc Kinh và Tehran đều từng nhiều lần bác bỏ các cáo buộc tương tự.

“Làm công nghệ theo kiểu rẻ tiền”

Thông cáo của NCSC trích trước đoạn ông Horne sẽ nói: “Trong những tháng tới, chúng ta thực sự đứng trước khả năng số lượng sự cố mạng tăng mạnh chưa từng có”.

“Nhưng cần nói rõ, đó không phải vì AI đã nghĩ ra cách mới để tấn công chúng ta. Nguyên nhân là những lỗ hổng bị dung thứ quá lâu nay có thể bị phát hiện và khai thác ở quy mô từng không thể tưởng tượng.”

Ông sẽ nhận định rằng trong nhiều thập kỷ, quá nhiều tổ chức và chuỗi cung ứng ở Anh đã ưu tiên các giải pháp công nghệ giá rẻ mà không lường trước hậu quả, khiến các tổ chức này nay dễ bị tấn công.

Trong lời tựa báo cáo, ông Horne thừa nhận khả năng chống chịu tấn công mạng của Anh “chưa đạt mức cần có”, vì mối đe dọa tăng nhanh hơn năng lực phòng thủ. “AI khiến các cuộc tấn công mạng dễ hơn, nhanh hơn, rẻ hơn và ở quy mô lớn hơn,” ông viết.

Báo cáo dẫn nghiên cứu của Chính phủ Anh cho biết hoạt động mạng độc hại gây thiệt hại ước tính 14,7 tỷ bảng Anh mỗi năm cho các tổ chức trong nước.

Năm 2025, hãng xe Jaguar Land Rover báo cáo khoảng 196 triệu bảng chi phí trực tiếp liên quan đến một vụ tấn công mạng. Vụ việc ảnh hưởng trực tiếp đến GDP, góp phần khiến kinh tế Anh quý 3/2025 chỉ tăng 0,1%, thấp hơn dự báo ban đầu.

Các vụ tấn công mạng gần đây vào hệ thống làm lạnh ở siêu thị Pháp cho thấy các thế lực thù địch có thể khai thác hạ tầng dân sự dễ dàng đến mức nào, ông Horne nói.

Ông cũng sẽ cảnh báo rằng nếu không đưa ra những lựa chọn khác, lãnh đạo các tổ chức sẽ phải giải trình với nhà đầu tư, cổ đông, nhân viên, khách hàng và nhà cung cấp khi “khi thực phẩm không còn trên kệ, đèn không sáng và doanh nghiệp phá sản”.

Kêu gọi hành động ngay

Ông Horne sẽ kêu gọi các tổ chức trên khắp nước Anh “nhận trách nhiệm ngay từ bây giờ để đưa ra những lựa chọn khác”. Trong đó có việc khắc phục tình trạng đầu tư không thỏa đáng cho công nghệ và ngắt kết nối Internet đối với những hệ thống không cần kết nối.

Trong lời tựa báo cáo, bà Anne Keast-Butler, Giám đốc GCHQ, viết: “Chúng ta cần mọi tổ chức ở Anh hành động ngay. Không chỉ để bảo vệ khách hàng, dịch vụ và sinh kế của họ, mà còn vì an ninh mạng nay là một phần của tuyến đầu bảo vệ đất nước”.

Các biện pháp cơ bản mà NCSC khuyến nghị gồm cập nhật thiết bị, hạn chế quyền quản trị hệ thống và sao lưu tệp, dữ liệu quan trọng.

Tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Anh công bố khoản đầu tư 60 triệu bảng để phát triển giai đoạn đầu của “Lá chắn mạng” quốc gia và 70 triệu bảng để xây dựng một trung tâm mới chuyên phát hiện lỗ hổng trong hạ tầng thiết yếu và nền kinh tế. Gói đầu tư còn có một trung tâm xuất sắc về an ninh mạng AI ở Manchester, do NCSC điều hành.