Băng nhóm Trung Quốc thâm nhập Palau, ma túy đá đe dọa đảo quốc 18 nghìn dân

Palau, đảo quốc 18 nghìn dân có quan hệ ngoại giao với Đài Loan, đang đối mặt với làn sóng ma túy đá do người Trung Quốc tuồn vào, khiến nhà tù duy nhất quá tải.

“Vấn đề ma túy ngày càng nghiêm trọng, nhất là ma túy đá. Hiện Palau đã giam giữ 13 người Trung Quốc”, Tổng thống Palau Surangel Whipps Jr. nói với phóng viên bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương do Palau đăng cai từ cuối tháng 8 đến đầu tháng 9, theo Nikkei Asia.

Ông Whipps không cáo buộc Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) trực tiếp dính líu. Tuy nhiên, ông cho rằng số ma túy mà những người Trung Quốc này đưa vào “nhắm đến thị trường trong nước của Palau”. Ông nói điều này giúp họ “vừa kiếm lợi lớn tại đây, vừa làm suy yếu bộ máy chính phủ và cấu trúc xã hội của chúng tôi”.

Nhà tù 65 chỗ giam 113 người

Ông Whipps tỏ ra bất lực khi nhà tù vì thế mà quá tải. Nhà tù duy nhất của đảo quốc này được thiết kế cho 65 người, nhưng đến cuối tháng 9 đã giam 113 người.

Trong số đó có 13 người Trung Quốc, chiếm 11,5%. Đây cũng là nhóm tù nhân nước ngoài đông nhất.

Bà Jennifer Olegeriil, Bộ trưởng Tư pháp Palau, nói bà biết ma túy từ đâu đến, dù không nêu tên nước nào: “Tôi là người thực thi pháp luật, việc gì cũng xem dữ liệu và lần theo manh mối. Tôi lần theo nơi ma túy tuồn ra và nơi dòng tiền chảy đến. Mọi manh mối đều chỉ về cùng một nước nguồn”.

Nikkei Asia đã liên hệ Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp ĐCSTQ để đề nghị bình luận.

Các thành viên của “Đại hội Phụ nữ Palau” (Mechesil Belau), tổ chức phụ nữ có tiếng tại đảo quốc, cho biết tình trạng nghiện ma túy đang “tiếp tục xấu đi”, khiến năng suất lao động giảm, trộm cắp và cướp giật tăng, nhiều gia đình tan vỡ.

Kẽ hở mà băng nhóm Trung Quốc lợi dụng

Bà Virginia Comolli, người phụ trách Chương trình Thái Bình Dương của tổ chức phi lợi nhuận Global Initiative against Transnational Organized Crime, cho rằng các băng nhóm tội phạm Trung Quốc đang lợi dụng nhiều kẽ hở tại Palau. Theo bà, đảo quốc này “hội tụ nhiều đặc điểm có thể thu hút các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia”. Đó là vị trí gần châu Á và “năng lực thực thi pháp luật, kiểm soát biên giới và quản lý hạn chế”.

Bà Comolli lưu ý các mạng lưới tội phạm người Trung Quốc hoặc nói tiếng Hoa cũng hoạt động tương tự khắp Đông Nam Á. “Nhưng Palau đặc biệt đáng chú ý, vì so với dân số rất ít và năng lực thể chế hạn chế của Palau, quy mô các hoạt động phi pháp này khá lớn”, bà nói.

Ông John Hennessey-Niland, cựu Đại sứ Mỹ tại Palau, cho biết các tổ chức tội phạm ĐCSTQ đã hoạt động lâu năm tại đây. Ông nhận định các nhóm này “thực sự là mối đe dọa lớn đối với người dân địa phương, nền quản trị tốt và sự ổn định của quốc gia”, nhất là qua con đường tội phạm mạng.

“Họ nhận ra rằng vì Palau không có quan hệ ngoại giao chính thức với Bắc Kinh, nơi này lại có thể là chỗ dễ ra tay hơn”, ông nói. Ông giải thích Palau có quan hệ ngoại giao với Đài Loan nên cảnh sát và các cơ quan thực thi pháp luật của ĐCSTQ khó vươn tay tới, vì vậy các nhóm này có thể coi đây là địa điểm lý tưởng.

Ông Graeme Smith, nghiên cứu viên cấp cao Khoa Các vấn đề Thái Bình Dương thuộc Đại học Quốc gia Úc (ANU), thì chỉ ra một kẽ hở lớn khác: khâu kiểm tra nhập cảnh lỏng lẻo.

“Đây là bài toán chung của nhiều nước Thái Bình Dương sống nhờ du lịch. Một mặt, họ phụ thuộc vào du khách Trung Quốc, nhưng cũng chỉ có thể trông chờ những người này khai báo trung thực khi nhập cảnh. Đó là một lỗ hổng lớn”, ông nói.

Số liệu của Cục Di trú Palau cho thấy Trung Quốc hiện là nguồn khách du lịch lớn nhất của đảo quốc. Chỉ trong 8 tháng đầu năm nay, Palau đón 20.792 du khách Trung Quốc, chiếm hơn 1/3 tổng số khách nước ngoài.

“Xa lộ ma túy Thái Bình Dương”

Palau không phải nước Thái Bình Dương duy nhất vật lộn với ma túy, dù nguyên nhân ở mỗi nước một khác. Trong thông cáo chung của Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương công bố hồi tháng 9, lãnh đạo các nước đã nhất trí tăng cường hợp tác chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia và buôn bán ma túy trái phép. Thông cáo nêu rõ hợp tác sẽ diễn ra “thông qua đẩy mạnh chia sẻ tình báo, phối hợp và hợp tác an ninh hàng hải”.

Cụm từ “xa lộ ma túy Thái Bình Dương” chỉ tuyến đường biển mà các băng đảng dùng du thuyền và tàu bán ngầm để chở ma túy với khối lượng lớn đến Bắc Mỹ và nhiều nơi khác trên thế giới.

Hồi tháng 5, Cảnh sát Liên bang Úc cho biết từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay, khu vực Thái Bình Dương đã thu giữ 17 tấn ma túy trái phép, phần lớn là cocaine. Cả năm 2025, con số này chỉ là 4,6 tấn.

Những nước nhỏ như Fiji là trạm trung chuyển trên tuyến buôn lậu, và nay ma túy đã tràn ra đường phố nước này. Hồ sơ của cảnh sát Fiji ghi nhận 2.446 vụ liên quan đến ma túy trái phép trong 1 năm tính đến tháng 5/2025, trong đó 50 vụ dính líu đến trẻ vị thành niên.

Bài liên quan: