Bị đồn xuất huyết não qua đời, ông Kim Jong-un xuất hiện trên truyền thông nhà nước

Hôm thứ Ba (20/10), Truyền thông nhà nước Triều Tiên đăng ảnh ông Kim Jong-un đi thị sát một ngày trước đó, được cho là nhằm bác tin đồn ông đã qua đời vì xuất huyết não.

Chính phủ Triều Tiên không trực tiếp lên tiếng về tin đồn này.

Hôm thứ Ba, Rodong Sinmun và Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng nhiều bức ảnh cho thấy hôm thứ Hai (19/10) ông Kim cùng con gái Kim Ju-ae và các quan chức đi thị sát một triển lãm quần áo, giày dép. Một bức ảnh ghi lại cảnh ông nói chuyện với quan chức tại triển lãm. Ở những bức khác, hai cha con đang xem giày và các mặt hàng trưng bày.

Trước khi các bức ảnh này được công bố, một nhà bất đồng chính kiến người Trung Quốc sống tại Mỹ đăng trên mạng xã hội X rằng có tin đồn ông Kim gần đây bất ngờ bị xuất huyết não nặng và hôn mê. Theo lời đồn này, ông đã được chuyển đến Bệnh viện Hiệp Hòa Bắc Kinh để cấp cứu nhưng không qua khỏi.

Thông tin này không kèm bằng chứng y tế nào, nhưng nhanh chóng lan rộng trên mạng xã hội, khiến sức khỏe của ông Kim một lần nữa gây chú ý.

Các bức ảnh của truyền thông nhà nước nhằm cho thế giới thấy ông Kim vẫn đang làm việc. Tuy nhiên, những bức ảnh này cũng chưa được bên ngoài xác minh độc lập.

Các quan chức tình báo Hàn Quốc nói với hãng tin Yonhap rằng họ không nắm được thông tin tình báo nào củng cố tin đồn ông Kim qua đời vì bệnh.

Tin đồn tương tự từng xuất hiện. Năm 2020, một người đào tẩu khỏi Triều Tiên được dư luận chú ý khẳng định mình “chắc chắn 99%” rằng ông Kim đã chết sau một ca phẫu thuật tim mạch. Không lâu sau đó, ông Kim xuất hiện trước công chúng.

Vì sao tin đồn ông Kim Jong-un qua đời cứ lặp lại?

Triều Tiên là một trong những quốc gia khép kín nhất thế giới. Thông tin bị kiểm soát chặt chẽ, đến mức với thế giới bên ngoài, nước này gần như là một “hố đen thông tin”. Sức khỏe của lãnh đạo lại càng được giữ bí mật nghiêm ngặt, làm nảy sinh đủ loại phỏng đoán.

Bà Rachel Minyoung Lee, nghiên cứu viên cao cấp thuộc Chương trình Triều Tiên của Trung tâm Stimson (Stimson Center), nói với tạp chí Newsweek rằng những tin đồn này phản ánh bản chất bí mật của chính quyền Triều Tiên. Bà cho rằng những tin đồn ấy còn cho thấy sự qua đời của một nhà lãnh đạo nắm vũ khí hạt nhân, ở một điểm nóng địa chính trị của thế giới, có thể gây ra tác động sâu rộng đến mức nào.

Nguyên nhân hàng đầu là vấn đề kế vị, theo phân tích của BBC. Dòng họ Kim đã cai trị Triều Tiên qua ba đời, nhưng việc chuyển giao quyền lực sau ông Kim Jong-un khó đoán hơn nhiều so với thời những người tiền nhiệm.

Ông Kim Il-sung đã dành hàng chục năm chuẩn bị cho con trai Kim Jong-il kế vị. Khi ông qua đời năm 1994, kế hoạch kế vị đã vững chắc và việc chuyển giao quyền lực diễn ra tương đối suôn sẻ.

Con đường kế vị của ông Kim Jong-un rủi ro hơn. Sau khi ông Kim Jong-il bị đột quỵ năm 2008, con trai út của ông là Kim Jong-un liên tục được thăng chức trong thời gian ngắn. Đến khi ông Kim Jong-il qua đời năm 2011, người con trai này đã được công khai xác lập là lãnh đạo tương lai. Dù vậy, ông vẫn mất nhiều năm để củng cố địa vị, bằng cách thanh trừng những người bị coi là kẻ thù chính trị và loại bỏ các mối đe dọa tiềm tàng.

Hiện nay, tình báo Hàn Quốc cho rằng ông Kim có thể đang bồi dưỡng con gái Kim Ju-ae làm người kế nhiệm. Cô ngày càng thường xuyên xuất hiện tại các sự kiện cấp cao và các buổi phô diễn quân sự.

Có điều, Kim Ju-ae được cho là mới 13 tuổi, còn Triều Tiên chưa từng có nữ lãnh đạo tối cao. Cô cũng chưa được chính thức chỉ định kế vị, và vì còn quá trẻ, cô dễ rơi vào thế bất lợi nếu xảy ra tranh giành quyền lực.

Chính những điều bất định đó giải thích phần nào vì sao tin đồn về sức khỏe ông Kim luôn thu hút sự chú ý rộng rãi đến vậy.

Nguyên nhân thứ hai là các tin đồn không hẳn thiếu cơ sở. Ông Kim thừa cân và hút thuốc lâu năm. Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc nhiều lần cảnh báo lối sống này khiến ông có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn. Gia đình họ Kim cũng có tiền sử bệnh tim và đột quỵ.

Thứ ba, bản thân chính quyền Triều Tiên cũng có thể cố tình gây nhiễu, tung thông tin sai lệch để che giấu tình hình thực tế trong nước.

Dù nguyên nhân là gì, nếu ông Kim gặp bất trắc, các nước láng giềng và cả cộng đồng quốc tế đều sẽ chịu tác động lớn. Một cuộc khủng hoảng lãnh đạo đột ngột sẽ kéo theo hàng loạt vấn đề khó giải quyết, như việc kiểm soát vũ khí hạt nhân của Triều Tiên và nguy cơ bất ổn chính trị.