Bộ trưởng Bessent: Hơn một nửa nguồn năng lượng của Trung Quốc đến từ Trung Đông

Hôm 4/3, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trong cuộc phỏng vấn với CNBC rằng việc nguồn cung dầu từ Persian Gulf bị gián đoạn có thể gây tác động lớn đối với Trung Quốc, bởi hơn 50% nguồn năng lượng của nước này đến từ đây.

Ông Bessent nói: “Có thể họ đã mua tới 95% lượng dầu thô của Iran. Nhưng rõ ràng hiện nay hoạt động này đã dừng lại”.

Trước đó, hôm 3/3, hãng Bloomberg đưa tin rằng Bắc Kinh đang kín đáo gây sức ép với Iran, yêu cầu nước này không tấn công các tàu chở dầu và tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhằm bảo đảm nguồn nhập khẩu năng lượng của Trung Quốc.

Kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công quân sự vào Iran vào cuối tuần trước, Tehran đã liên tục tấn công các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải chiến lược.

Eo biển Hormuz là tuyến đường hẹp nằm giữa Iran và Oman, khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới phải đi qua khu vực này.

Việc phong tỏa eo biển Hormuz từ lâu đã được xem là một trong những lựa chọn trả đũa chủ chốt của Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng đe dọa rằng “bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua đều sẽ bị đốt cháy”, và một số quan chức Iran còn tuyên bố “sẽ không để một giọt dầu nào rời khỏi khu vực này”.

Sau khi Iran tấn công 6 tàu, hoạt động vận tải qua tuyến đường năng lượng quan trọng này gần như bị đình trệ.

Tờ Politico cho biết hơn một nửa lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc đến từ các quốc gia hiện đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn thương mại do chiến sự Mỹ–Iran.

Ngoài khoảng 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iran (tương đương khoảng 550 triệu thùng mỗi năm), Trung Quốc còn nhập 1,4 tỷ thùng dầu từ 5 quốc gia khác phụ thuộc tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.

Trước đó, Bắc Kinh đã mất một nguồn cung dầu lớn khác là Venezuela. Nay cuộc chiến tại Trung Đông khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, điều này có thể tác động trực tiếp đến nền kinh tế Trung Quốc.

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc là một trong số ít khách hàng còn mua hàng hóa của các quốc gia bị trừng phạt nghiêm ngặt.

Iran và Venezuela cộng lại chiếm khoảng 17% tổng lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc — một tỷ lệ khá lớn đối với quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới.

Báo cáo mới nhất của Bloomberg Economics cho biết:

• Nếu nguồn dầu từ Iran bị cắt hoàn toàn, giá dầu có thể tăng khoảng 20%.
• Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua eo biển Hormuz.
• Nếu tuyến vận tải này bị đóng, giá dầu có thể tăng vọt lên khoảng 108 USD/thùng.

Báo cáo cho biết nếu giá dầu tiếp tục tăng, các quốc gia nhập khẩu lớn như Trung Quốc, châu Âu và Ấn Độ sẽ chịu tác động tiêu cực, trong khi các nước xuất khẩu dầu như Nga, Canada và Na Uy có thể hưởng lợi.

Đối với Mỹ, dù giá nhiên liệu tăng có thể làm giảm thu nhập thực tế của người tiêu dùng, nhưng nhờ sản lượng dầu đá phiến, Mỹ hiện đã trở thành quốc gia xuất khẩu dầu, vì vậy tác động tổng thể đối với nền kinh tế sẽ nhỏ hơn. Trong cuộc họp báo của Bộ Chiến tranh hôm thứ Tư, khi được hỏi Mỹ muốn gửi thông điệp gì tới hai đồng minh của Iran là Nga và Trung Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trả lời: “Tôi không có thông điệp nào gửi cho họ. Họ không phải yếu tố quan trọng ở đây. Hành động của chúng tôi không nhằm vào họ, mà nhằm tham vọng hạt nhân của Iran”.

Bắc Kinh kín đáo gây sức ép với Iran, lo ngại vận chuyển dầu khí bị gián đoạn

Lo ngại nguồn nhập khẩu năng lượng có thể bị gián đoạn bởi các hành động trả đũa của Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh hôm thứ Ba và thứ Tư (4/3) nhiều lần kêu gọi “các bên bảo đảm an toàn cho tuyến hàng hải tại eo biển Hormuz”, đồng thời thúc giục chấm dứt các hành động quân sự để tránh ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Bloomberg dẫn lời một số lãnh đạo doanh nghiệp khí đốt quốc doanh Trung Quốc cho biết, Bắc Kinh đã âm thầm gây sức ép với các quan chức Iran, thúc giục họ tránh mọi hành động có thể làm gián đoạn xuất khẩu khí đốt của Qatar hoặc các chuyến vận chuyển năng lượng đi qua eo biển Hormuz.

Theo báo cáo, các lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc – những người đã được các quan chức chính phủ thông báo – cho biết giới chức Trung Quốc đang gây áp lực với lãnh đạo Iran, nhằm bảo đảm Tehran không tấn công các tàu chở dầu và LNG đi qua eo biển Hormuz, để hoạt động vận chuyển năng lượng tiếp tục thông suốt.

Ngoài ra, các lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc cũng cho biết Iran được yêu cầu tránh tấn công các trung tâm xuất khẩu năng lượng như Qatar. Riêng Qatar cung cấp khoảng 30% lượng LNG nhập khẩu của Trung Quốc, và nếu tính cả nguồn cung qua đường ống và các kênh khác thì tỷ trọng này vẫn rất đáng kể.

Ngày thứ Tư (4/3), trên mạng xã hội và các nền tảng video như YouTube bắt đầu lan truyền những đoạn clip cho rằng Iran chỉ cho phép tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có bất kỳ tuyên bố chính thức nào xác nhận thông tin này.