Bulgaria: Bầu cử tổng thống phải vào vòng hai, bà Iotova dẫn đầu với 34,76%

Theo kết quả sơ bộ cuộc bầu cử tổng thống Bulgaria hôm Chủ nhật (25/10), liên danh quyền Tổng thống Iliana Iotova – Kiril Valchev giành 34,76% số phiếu, còn liên danh cựu Thủ tướng tạm quyền Andrey Gyurov – Georgi Kandev đạt 31,95%. Hai liên danh sẽ bước vào vòng hai ngày 1/11.

Số liệu do Ủy ban Bầu cử Trung ương (CIK) công bố, khi đã xử lý 99,94% biên bản kiểm phiếu, cho thấy không liên danh nào vượt ngưỡng 50% trong cuộc đua có 27 liên danh tham gia, Đài Truyền hình Quốc gia Bulgaria (BNT) đưa tin. Bà Iotova, 61 tuổi, hiện giữ chức quyền tổng thống. Ông Gyurov, 50 tuổi, từng giữ chức thủ tướng tạm quyền trong năm nay.

Các cuộc thăm dò sau bỏ phiếu do Al Jazeera đăng tải tối Chủ nhật cũng cho kết quả tương tự: bà Iotova đạt 35–36,5%, còn ông Gyurov đạt 31–33,5%. Vòng hai đã được dự báo từ trước. Muốn thắng ngay vòng một, một ứng viên phải giành hơn 50% số phiếu và tỷ lệ đi bầu phải vượt 50% số cử tri đã đăng ký.

Lần này, tỷ lệ cử tri đi bầu thấp kỷ lục. Các hãng thăm dò cho biết chỉ khoảng 22% cử tri đủ điều kiện đã đi bỏ phiếu. Riêng hãng Measure ghi nhận tỷ lệ đi bầu là 22,2% tính đến 20h giờ địa phương (18h GMT).

Các vụ UAV đánh tàu trên Biển Đen phủ bóng cuộc bầu cử

Cuộc bầu cử diễn ra sau loạt vụ máy bay không người lái (UAV) tấn công tàu buôn ngoài khơi Bulgaria trên Biển Đen. Các vụ tấn công này có thể đã khiến khoảng 24 thủy thủ nước ngoài thiệt mạng, theo Reuters.

Các vụ tấn công này bị cộng đồng quốc tế lên án, đồng thời làm dấy lên lo ngại chiến sự ở Ukraine đang lan rộng. Chính phủ Bulgaria đã đề nghị các đồng minh giúp tăng cường an ninh hàng hải.

Bulgaria chưa trực tiếp cáo buộc Nga đứng sau các vụ tấn công. Tuy nhiên, Thủ tướng Rumen Radev nói hệ quả của các vụ này “có lợi cho Liên bang Nga”.

Cả hai ứng viên dẫn đầu đều lên án các vụ tấn công, nhưng có cách nhìn khác nhau về cuộc chiến ở Ukraine. Giá năng lượng tăng, lạm phát, các vụ tấn công trên Biển Đen và cuộc chiến của Nga ở Ukraine là những vấn đề nổi bật trong mùa tranh cử.

Hai ứng viên, hai hướng đi

Bà Iotova từng là phó tổng thống và trở thành quyền tổng thống từ tháng 1, sau khi ông Radev từ chức để tham gia tranh cử quốc hội. Đảng Bulgaria Tiến bộ của ông Radev sau đó giành thắng lợi trong cuộc bầu cử quốc hội hồi tháng 4.

Từng là nghị sĩ Nghị viện châu Âu và nhà báo, bà Iotova tranh cử với tư cách ứng viên độc lập, được Đảng Bulgaria Tiến bộ và Đảng Xã hội ủng hộ. Bà và ông Radev đều kêu gọi chấm dứt cuộc chiến bằng con đường ngoại giao.

Nếu đắc cử, bà sẽ là nữ tổng thống dân cử đầu tiên của Bulgaria. Bà được cho là sẽ tiếp tục duy trì định hướng châu Âu của Bulgaria, đồng thời kêu gọi cải thiện quan hệ với Nga.

“Tôi muốn chia sẻ một nỗi lo,” bà Iotova nói sau khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa lúc 20h. Bà muốn nói với người dân Bulgaria rằng nếu họ nghĩ có thể thay đổi điều gì đó ở đất nước này mà không đi bỏ phiếu thì “đó là ảo tưởng”.

Trước đó, sau khi bỏ phiếu, bà nói muốn giải quyết “vấn đề nghèo đói nghiêm trọng” cùng “sự bất bình đẳng và các tranh chấp khu vực”. “Tôi tin rằng phải có hòa bình, ổn định và an ninh,” bà nói thêm.

Ông Gyurov có sự hậu thuẫn của các đảng cải cách, thân phương Tây. Ông lâu nay ủng hộ Ukraine và từng ký một thỏa thuận hợp tác an ninh với Kiev khi còn làm thủ tướng.

Hôm Chủ nhật, ông nói muốn có “một Bulgaria hướng về phía trước, một đất nước châu Âu, tự do và tự hào”.

“Tuần tới, Bulgaria phải lựa chọn giữa hai con người, hai hướng đi,” ông Gyurov nói sau cuộc bỏ phiếu, rồi mời bà Iotova tranh luận trước vòng hai.

Bộ trưởng Nội vụ Ivan Demerdzhiev cho biết cuộc bầu cử “diễn ra trong hòa bình, không có những chiêu mua phiếu và thao túng phiếu bầu thường thấy”, theo tin của BNT mà Al Jazeera đăng lại.

Bulgaria là thành viên NATO và Liên minh châu Âu (EU). Chức tổng thống nước này phần lớn mang tính nghi lễ, nhưng tổng thống là người đứng đầu các lực lượng vũ trang, có quyền phủ quyết luật và ký các điều ước quốc tế.