Các báo cáo: Iran vận hành các cơ sở ‘hộp đen’ bí mật giam giữ hàng ngàn người

Theo các báo cáo, hàng chục ngàn người Iran đang bị giam giữ tại các địa điểm giam giữ “hộp đen” không có sự giám sát tư pháp, không có hồ sơ chính thức và không có cách nào để gia đình xác nhận liệu người thân của họ còn sống hay không.

Hội đồng Kháng chiến Quốc gia Iran (NCRI) cho biết những cơ sở này gợi nhớ đến các trại tù từ những năm 1980, gây ra sự lo ngại sâu sắc trong cộng đồng các nhà hoạt động nhân quyền giữa bối cảnh bất ổn trên khắp cả nước.

“Ban đầu, những địa điểm này được sử dụng vào những năm 1980 tại Iran, vốn là các khu dân cư bên trong Nhà tù Ghezel Hesar ở Karaj, phía tây Tehran,“ ông Ali Safavi thuộc NCRI cho biết thêm.

“Các nữ tù nhân liên quan đến tổ chức MEK (Mujahedin-e Khalq) đã bị giam cầm và tra tấn,“ ông nói, mô tả việc phụ nữ bị “ép buộc sống trong các hộp giống như quan tài hoặc phải ngồi xổm, bị bỏ đói và thiếu ngủ.“

“Nếu họ nói chuyện, họ sẽ bị đánh đập. Chúng tôi nghe nói rằng các nhà tù tương tự đang được sử dụng hiện nay, hoạt động bên ngoài hệ thống nhà tù chính thức của Iran,“ ông Safavi nói thêm.

Các nhà chức trách Iran được cho là đã sử dụng những địa điểm giam giữ không chính thức này để thẩm vấn trong các cuộc biểu tình, nơi những người bị bắt giữ không được đăng ký hồ sơ hoặc không được tiếp cận với luật sư bào chữa.

Trung tâm Nhân quyền tại Iran (CHRI) mô tả các cơ sở này là “một trong những mối lo ngại nghiêm trọng nhất” mà tổ chức này từng ghi nhận được. Trong một báo cáo mới, CHRI cảnh báo rằng khi những người bị bắt giữ bị đưa ra khỏi hệ thống nhà tù chính thức, họ thực sự biến mất vào những địa điểm này.

Tại đây không có dấu vết giấy tờ và không có sự giám sát pháp lý, khiến các cá nhân cực kỳ dễ bị lạm dụng. CHRI cho biết nguy cơ tra tấn, ép cung, lạm dụng tình dục và tử vong khi bị giam giữ bên trong các cơ sở này là rất cao.

Bên ngoài các cơ sở này, các gia đình thường bị chấn động tâm lý sau khi phải dành nhiều ngày túc trực bên ngoài các tòa án và nhà tù – những nơi luôn phủ nhận việc đang giam giữ con cái của họ, báo cáo cho biết.

“Vị trí chính xác của các địa điểm hộp đen này hiện không được xác định, và đó cũng là một phần chức năng của chúng,“ ông Safavi nói.

“Điều này đảm bảo sự cô lập hoàn toàn, không có sự tiếp cận hay liên lạc nào. Các đặc vụ bên trong có thể sử dụng bất kỳ phương pháp nào họ chọn, giống như tại Nhà tù Ghezel Hesar vào những năm 1980,“ ông giải thích.

“Các địa điểm bí mật này nhằm loại bỏ các nhân chứng và ngăn chặn việc lưu lại hồ sơ có thể dẫn đến rò rỉ thông tin,“ ông Safavi khẳng định.

Những phát hiện này được đưa ra giữa bối cảnh có các báo cáo về việc gia tăng thi hành án tử hình tại Iran sau các cuộc biểu tình gần đây, trong đó hàng ngàn người đã thiệt mạng dưới tay chính quyền giáo sĩ. Cơ quan Thông tấn Các nhà hoạt động Nhân quyền (HRANA) đưa tin hôm thứ Hai (16/2) rằng ít nhất 17 tù nhân đã bị hành quyết trên khắp Iran chỉ trong vòng 2 ngày.

Báo cáo của CHRI được đưa ra khi những người Iran sống lưu vong tập trung tại Châu Âu để phản đối chính quyền và khi những người khác tổ chức lễ tưởng niệm 40 ngày kể từ cuộc khởi nghĩa tháng 1/2026.

Cùng lúc đó, Tổ chức Nhân quyền HANA cho biết ít nhất 24 trẻ em, bao gồm cả một bé 3 tuổi, đã bị lực lượng an ninh bắn chết trực tiếp trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc.