Các nhóm nhân quyền phương Tây chỉ trích ông Biden về mìn sát thương ở Ukraine

Các tổ chức nhân quyền phương Tây đã lên án Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden vì cung cấp mìn sát thương cho Ukraine, cáo buộc nhà lãnh đạo Mỹ sắp mãn nhiệm đã phá vỡ lời hứa năm 2022 về việc hạn chế sử dụng loại vũ khí này.

Động thái này đã gây ra sự phẫn nộ của những người vận động hành lang, vốn cảnh báo về tác động tàn khốc và lâu dài của loại vũ khí này.

“Mìn sát thương là loại vũ khí bừa bãi, sát hại và làm bị thương thường dân, đặc biệt là trẻ em, trong nhiều thế hệ sau khi chiến tranh kết thúc“, ông Hichem Khadhraoui, giám đốc điều hành của Trung tâm Dân thường trong Xung đột (CIVIC), được tờ Politico trích dẫn lời nói. “Những loại vũ khí này không thể phân biệt được giữa thường dân và chiến binh, mà luật nhân đạo quốc tế quy định“.

“Thật tàn khốc và thành thật mà nói là gây sốc khi Tổng thống Biden đưa ra quyết định nguy hiểm và có hậu quả nghiêm trọng như vậy ngay trước khi di sản phục vụ công chúng của ông được ghi vào sách lịch sử“, ông Ben Linden, một quan chức cấp cao tại Tổ chức Ân xá Quốc tế Hoa Kỳ, nhận xét.

Quyết định đảo ngược của ông Biden diễn ra trong bối cảnh NATO ngày càng lo ngại về những lợi thế trên chiến trường của Moskva ở Donbass, Khu vực Kursk và một số khu vực của Ukraine.

Các loại mìn này, vốn nhằm mục đích làm chậm bước tiến của Nga, đã được các quan chức Hoa Kỳ mô tả là “không bền“. Không giống như các loại mìn thông thường, chúng sẽ ngừng hoạt động sau khi hết pin.

“Chúng được nối bằng điện và cần pin để kích nổ. Khi hết pin, chúng sẽ không phát nổ“, một quan chức Hoa Kỳ giấu tên tuyên bố, để bảo vệ quyết định của Nhà Trắng.

Bất chấp lời trấn an này, những người chỉ trích đã lập luận rằng các biện pháp bảo vệ như vậy không loại bỏ được những rủi ro cố hữu. Theo ước tính của chính Kiev, gần 130.000 km2 đất nước Ukraine trước năm 2014 – một khu vực rộng hơn nước Anh – đã cần phải được rà phá bom mìn và vật liệu chưa nổ.

Ông Biden đã chuyển bom chùm đến Kiev vào năm 2023, một động thái cũng đã bị chỉ trích rộng rãi do khả năng gây hại của loại vũ khí này đối với dân thường. 

Việc phê duyệt sử dụng mìn trên bộ lần này, đánh dấu sự tương phản hoàn toàn với chính sách năm 2022 của ông Biden, trong đó hạn chế việc Hoa Kỳ sử dụng hoặc chuyển giao mìn chống bộ binh, ngoại trừ trên bán đảo Triều Tiên. 

Nhà Trắng được cho là đã yêu cầu Ukraine hạn chế sử dụng mìn trong lãnh thổ nước này và tránh các khu vực dân sự. Tuy nhiên, các nhóm nhân quyền vẫn còn hoài nghi về những đảm bảo như vậy.

Trong khi hơn 160 quốc gia đã ký Hiệp ước Ottawa năm 1997 cấm sản xuất và chuyển giao mìn chống bộ binh, thì Hoa Kỳ và Nga đã không tham gia. Ukraine là bên ký kết hiệp ước năm 1997, điều đó có nghĩa là việc chấp nhận nguồn cung cấp của ông Biden là vi phạm các nghĩa vụ của nước này theo hiệp ước. Các nhà hoạt động cảnh báo rằng quyết định của ông Biden có nguy cơ bình thường hóa hơn nữa việc sử dụng mìn ở một trong những khu vực xung đột có nhiều mìn nhất thế giới.