Canada chia sẻ tình báo với Bắc Kinh, giới chuyên gia cảnh báo nguy cơ gián điệp

Trong chuyến thăm Trung Quốc mới đây, Thủ tướng Canada Mark Carney đã gia hạn thỏa thuận hợp tác thực thi pháp luật giữa Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada (RCMP) và Bộ Công an Trung Quốc, cho phép hai bên trao đổi thông tin tình báo và chứng cứ trong các lĩnh vực như chống khủng bố, tội phạm mạng, tội phạm có tổ chức, buôn bán ma túy và lừa đảo viễn thông.

Cựu Giám đốc phụ trách chống rửa tiền của RCMP, Garry Clement, cùng với lãnh đạo phong trào dân chủ Thịnh Tuyết, đã đưa ra những cảnh báo gay gắt về động thái này. Bà Thịnh Tuyết thẳng thắn chỉ trích đây là việc “trao an ninh quốc gia vào tay một chế độ cộng sản tà ác nhất — một sai lầm chết người của Thủ tướng Carney.”

Khủng hoảng niềm tin trong khối Ngũ Nhãn và lằn ranh đỏ an ninh quốc gia

Cựu Trưởng bộ phận chống rửa tiền của Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada (RCMP), Garry Clement, cũng đưa ra cảnh báo nghiêm trọng: hệ thống thực thi pháp luật của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) gắn chặt với kiểm soát chính trị; việc chia sẻ tình báo với họ chẳng khác nào chủ động mở toang cánh cửa cho việc lạm dụng tình báo và hoạt động gián điệp, thậm chí có thể trực tiếp làm rò rỉ thông tin về các chiến dịch thực thi pháp luật cũng như sự an toàn của các chỉ điểm viên của Canada. Ông nhấn mạnh rằng, trước khi Luật Đăng ký Đại diện nước ngoài của Canada được thực thi đầy đủ, mọi hình thức hợp tác đều là hành động cực kỳ liều lĩnh, giống như “mở cổng xả nước”, tạo điều kiện để ĐCSTQ thông qua hệ thống mặt trận thống nhất và sự thâm nhập vào giới tinh hoa Canada, tiến hành các hoạt động gián điệp thực chất.

Ông chỉ ra rằng, trong những năm gần đây, ĐCSTQ đã thiết lập các “đồn cảnh sát” bất hợp pháp trên lãnh thổ Canada, đồng thời thông qua mặt trận thống nhất để tiến hành đàn áp xuyên biên giới đối với cộng đồng kiều dân và những người bất đồng chính kiến. Nếu không có các hạn chế nghiêm ngặt, loại hợp tác thực thi pháp luật này rất có thể sẽ tiếp tay cho những hoạt động nói trên, gây ra mối đe dọa mang tính hệ thống đối với an ninh quốc gia.

Trong khuôn khổ Liên minh Ngũ Nhãn, Canada đã nhiều lần bị đặt dấu hỏi về thực thi pháp luật và an ninh thông tin. Thỏa thuận này có thể khiến các đồng minh phải đánh giá lại mức độ tin cậy dành cho Canada. Ông Clement thẳng thắn tuyên bố rằng, khi các đối tác khác duy trì lập trường cứng rắn, còn Canada lại ký kết những thỏa thuận như vậy với ĐCSTQ, điều đó sẽ làm suy giảm nghiêm trọng uy tín, và về lâu dài chắc chắn không phải là một lựa chọn khôn ngoan.

Chia sẻ tình báo chẳng khác nào tiếp tay cho kẻ làm ác

Bà Thịnh Tuyết nhấn mạnh rằng, Bộ Công an ĐCSTQ hoàn toàn không phải là một cơ quan thực thi pháp luật độc lập, mà là bộ máy trấn áp bạo lực và duy trì ổn định quan trọng nhất dưới chế độ độc đảng của ĐCSTQ. Chức năng cốt lõi của cơ quan này từ trước đến nay luôn là phục vụ sự thống trị của Đảng, kiểm soát xã hội và tiêu diệt bất đồng chính kiến, chứ không phải là cái gọi là “xử tội theo pháp luật”. Trong một thể chế như vậy, hoàn toàn không tồn tại cái gọi là “hợp tác thực thi pháp luật phi chính trị”; mọi hoạt động trao đổi tình báo và chứng cứ tất yếu sẽ bị chính trị hóa và lợi dụng.

Bà Thịnh Tuyết chỉ ra rằng, chính các cơ quan tình báo, các cuộc điều tra của nghị viện và các phiên điều trần công khai của Canada đã nhiều lần xác nhận: ĐCSTQ chính là mối đe dọa hàng đầu trong các hoạt động can thiệp nước ngoài, thâm nhập chính trị, can thiệp bầu cử, đe dọa kiều dân, mạng lưới mặt trận thống nhất và đàn áp xuyên quốc gia đối với Canada. Vậy mà nay, chính quyền của ông Carney lại chủ động, ngay trong lĩnh vực an ninh nhạy cảm nhất, giao nộp các biện pháp điều tra, cấu trúc tình báo và chuỗi chứng cứ cho chính cùng một chế độ toàn trị đó. Điều này tạo nên một nghịch lý logic gây chấn động: đe dọa bằng lời nói trong khi hoàn toàn đầu hàng trên thực tế.

Bà tiếp tục lên án gay gắt rằng, cái gọi là “cùng nhau trấn áp tội phạm xuyên quốc gia” hoàn toàn là một lời dối trá tự lừa mình. Hiện nay, các khu lừa đảo viễn thông ở Đông Nam Á – những ổ tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia lớn nhất, gây ra số lượng nạn nhân nhiều nhất trên toàn cầu – chính là minh chứng rõ ràng nhất. Nhiều bằng chứng cho thấy dòng tiền, chuỗi công nghệ, sự bảo kê hậu trường và việc vận chuyển nhân sự của các ổ nhóm này đã từ lâu ăn sâu, gắn chặt vào các chuỗi công nghiệp chính thức và bán chính thức của ĐCSTQ. “Hợp tác chống tội phạm” với một chế độ như vậy chẳng khác nào hợp tác với kẻ phóng hỏa để đi dập lửa.

Bà Thịnh Tuyết cũng cảnh báo rằng, kiểu hợp tác này sẽ đẩy Canada vào nguy cơ đồng phạm nghiêm trọng về mặt đạo đức và pháp lý. Hồ sơ của ĐCSTQ về giam giữ tùy tiện, cưỡng bức mất tích, tra tấn, bắt cóc xuyên quốc gia, thậm chí là tội ác chống lại loài người từ trước đến nay chưa bao giờ gián đoạn. Trong bối cảnh những tội ác này chưa hề được làm rõ hay truy cứu trách nhiệm, nếu Canada chuyển giao tình báo cho hệ thống công an, và thông tin đó bị sử dụng để truy bắt, bức hại hoặc “làm biến mất” các nhân sĩ bất đồng chính kiến, các nhóm thiểu số hay tín đồ tôn giáo, thì chính phủ Canada sẽ phải gánh chịu trách nhiệm thể chế không thể chối cãi.

Bà chỉ ra rằng, sự hợp tác an ninh rủi ro cao này không hề đi kèm bất kỳ cam kết kinh tế tương đương nào có thể thực thi: về kinh tế chỉ là tấm séc khống, nhưng về an ninh lại là sự nhượng bộ thực chất. Bà phê phán chính phủ Carney dùng ngôn ngữ “hợp tác thiết thực” để che đậy việc đánh mất lằn ranh đỏ. Một chính phủ có trách nhiệm lẽ ra phải hết sức kiềm chế khi đối diện với một chế độ toàn trị đã bị hệ thống tình báo của mình xác định coi là mối đe dọa lớn, nhưng ông Carney lại lựa chọn con đường ngược lại. Lịch sử nhiều lần chứng minh rằng, ảo tưởng về “hợp tác có chọn lọc” với các thể chế toàn trị cuối cùng sẽ phải trả giá lâu dài.

Bản thân bà Thịnh Tuyết tiết lộ rằng, kể từ sau chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Carney và những phát biểu liên quan, bà liên tiếp nhận được những lời đe dọa và uy hiếp tính mạng. Điều này càng củng cố mối lo ngại của bà: hệ thống công an Trung Cộng chính là cơ quan thực thi cốt lõi của đàn áp xuyên quốc gia. Một khi thông tin được chuyển giao, Canada sẽ mất quyền kiểm soát đối với mục đích sử dụng cuối cùng của nó, và trên thực tế là khuyến khích các hành vi đàn áp xuyên biên giới của ĐCSTQ.

Họ kêu gọi Chính phủ Canada áp dụng các biện pháp cứng rắn hơn để thực sự bảo vệ nhân quyền, tự do và an ninh quốc gia. Bà Thịnh Tuyết đề xuất rằng, các tổ chức vận động dân chủ và nhân quyền cần tích cực vận động chính phủ, dùng trải nghiệm trực tiếp của các nạn nhân để cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề, phơi bày toàn diện các trường hợp đàn áp xuyên quốc gia, thúc đẩy rà soát và truy cứu trách nhiệm ở cấp độ thể chế; cộng đồng người Hoa cũng cần nâng cao ý thức và năng lực tự bảo vệ.

Ông Clement nhấn mạnh rằng, bất kỳ sự hợp tác nào cũng phải đặt ra những điều kiện tiên quyết nghiêm ngặt, bao gồm: hạn chế chặt chẽ việc chia sẻ thông tin cá nhân của công dân và cư dân Canada; thiết lập các bảo đảm nhân quyền rõ ràng và cơ chế phòng ngừa đàn áp xuyên quốc gia; bảo đảm giám sát độc lập và tính minh bạch cao; đồng thời ngay lập tức đình chỉ hợp tác nếu phát hiện việc lạm dụng thông tin hoặc nguy cơ gia tăng.

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Carney gây tranh cãi lớn – Tổng thống Trump đích danh chỉ trích

Chuyến công du Trung Quốc lần này của Thủ tướng Carney (từ ngày 14–17/1/2026) là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một Thủ tướng Canada kể từ năm 2017, được các quan chức mô tả là một chuyến đi “mang tính lịch sử và có tầm ảnh hưởng sâu rộng”. Mục tiêu chính của chuyến thăm là tái thiết quan hệ Trung–Canada, xoa dịu căng thẳng thương mại và ngoại giao kéo dài, đồng thời thúc đẩy đa dạng hóa thương mại nhằm giảm sự phụ thuộc quá mức vào thị trường Mỹ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng.

Trong chuyến thăm Trung Quốc, Thủ tướng Carney đã gặp Chủ tịch Tập Cận Bình, Thủ tướng Lý Cường cùng nhiều quan chức cấp cao khác. Hai bên đạt được một số thỏa thuận, bao gồm: giảm thuế quan của Trung Quốc đối với các sản phẩm nông nghiệp Canada như hạt cải dầu; cho phép gần 50.000 xe điện sản xuất tại Trung Quốc nhập khẩu vào Canada với mức thuế thấp hơn; tăng cường hợp tác năng lượng; và sắp xếp miễn thị thực du lịch. Đồng thời, hai bên gia hạn và cập nhật bản ghi nhớ hợp tác thực thi pháp luật giữa RCMP và Bộ Công an Trung Quốc, nhấn mạnh “hợp tác thiết thực” trong các lĩnh vực chống buôn bán ma túy, tội phạm mạng và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ–Canada cực kỳ căng thẳng. Tổng thống Trump nhiều lần công khai tuyên bố sẽ áp thuế lên Canada, coi Canada là “tiểu bang thứ 51”, và khẳng định Mỹ nhất định phải sáp nhập “đảo Greenland”. Gần đây, tại Diễn đàn Davos, ông Trump còn đích danh chỉ trích ông Carney là “vô ơn”, cho rằng Canada trong thời gian dài đã nhận được “ưu đãi” từ Mỹ. Bộ trưởng Thương mại Mỹ Lutnick cùng nhiều quan chức khác cũng chỉ trích các động thái thân Trung Quốc của ông Carney là “tiếng ồn chính trị”, đồng thời cảnh báo điều này có thể ảnh hưởng đến việc tái đàm phán Hiệp định thương mại Mỹ–Mexico–Canada (CUSMA/USMCA) vào mùa hè năm nay.

Ngay tại Canada tình hình này cũng gây nhiều tranh cãi. Lãnh đạo Đảng Bảo thủ đối lập Poilievre chỉ trích Thủ tướng Carney rằng, từ chỗ trước bầu cử coi Trung Quốc là “mối đe dọa an ninh lớn nhất”, sau khi lên nắm quyền lại nhanh chóng chuyển sang tìm kiếm “đối tác chiến lược”, cho rằng sự thay đổi lập trường này là “không thể tha thứ”. Thủ hiến bang Ontario Doug Ford cũng phê phán thỏa thuận nhập khẩu xe điện sẽ làm tổn hại lợi ích của công nhân ngành ô tô Canada, tạo điều kiện cho Trung Quốc “thâm nhập” thị trường Canada bằng các sản phẩm được trợ cấp.

Ngay trước chuyến đi của ông Carney, nhiều tổ chức nhân quyền Canada đã thúc giục ông nêu vấn đề nhân quyền với Chủ tịch Tập Cận Bình, tuy nhiên không có thông tin từ truyền thông hay thông cáo chính thức cho thấy ông Carney đã đề cập đến vấn đề nhân quyền trong chuyến thăm này.

Vương Quân / Vision Times