CDU lần đầu mất ghế tại nghị viện bang, ông Merz thẳng thắn nói là “thảm họa”

Đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bang Mecklenburg-Tây Pomerania ở miền Đông Bắc Đức hôm Chủ nhật (20/9). Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Friedrich Merz chỉ nhận được 4,9% số phiếu, lần đầu tiên không giành được ghế tại nghị viện một bang của Đức. Ông Merz gọi kết quả này là “một thảm họa”, nhưng cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách.

Kết quả này càng làm gia tăng áp lực chính trị đối với ông Merz. Trong tháng này, AfD đã hai lần đứng đầu trong các cuộc bầu cử bang ở miền Đông nước Đức. Tuy nhiên, do các đảng lớn khác loại trừ khả năng thành lập chính phủ liên minh với AfD, việc đảng này dẫn đầu về số phiếu không đồng nghĩa với việc có thể nắm quyền điều hành bang.

CDU rơi xuống 4,9%, Merz gọi là “thảm họa”

Kết quả sơ bộ do Ủy ban Bầu cử bang Mecklenburg-Tây Pomerania công bố cho thấy AfD giành 38,2% số phiếu, trong khi đảng Dân chủ Xã hội (SPD), hiện đang lãnh đạo chính quyền bang, đứng thứ hai với 35,5%. Đảng Cánh tả và đảng Xanh lần lượt giành 6,5% và 5,7%. CDU chỉ nhận được 4,9%, thấp hơn ngưỡng 5% cần thiết để vào nghị viện bang.

Trước đây, CDU chưa từng rơi xuống dưới ngưỡng 5% trong các cuộc bầu cử cấp bang, liên bang hoặc Nghị viện châu Âu tại Đức. Tỷ lệ phiếu thấp nhất của đảng này trong các cuộc bầu cử bang trước đó là 9% tại Bremen năm 1951. Với 4,9% lần này, CDU lập mức thấp kỷ lục mới trong các cuộc bầu cử bang kể từ sau chiến tranh.

Sau khi kết quả ban đầu được công bố, ông Merz nói: “Chúng ta không thể tô hồng kết quả tại Mecklenburg-Tây Pomerania — đó là một thảm họa”.

Tuy nhiên, ông không vì vậy mà thay đổi hướng cải cách của chính phủ. Ông Merz nói: “Những việc cần làm lúc này đòi hỏi lòng can đảm, sự kiên định và kiên nhẫn”.

Ông cũng cho biết, với tư cách Chủ tịch CDU và Thủ tướng Đức, ông sẽ thể hiện những phẩm chất này.

Các biện pháp mà chính phủ Merz đang thúc đẩy hiện nay bao gồm giảm thuế thu nhập đối với các gia đình có thu nhập thấp và trung bình, cải cách hệ thống lương hưu và cắt giảm các thủ tục hành chính quan liêu, nhằm thúc đẩy nền kinh tế Đức vốn đã tăng trưởng yếu trong nhiều năm.

AfD dẫn đầu về phiếu, vẫn gặp trở ngại trong việc thành lập chính phủ

Theo phân bổ ghế sơ bộ, AfD sẽ giành 32 ghế, SPD có 29 ghế, còn đảng Cánh tả và đảng Xanh mỗi đảng có 5 ghế. Liên minh cầm quyền trước đây giữa SPD và đảng Cánh tả đã mất đa số. Tuy nhiên, nếu có thêm đảng Xanh, ba đảng sẽ có 39 ghế, chiếm đa số trong nghị viện bang gồm 71 ghế. Cả ba đảng đều đã loại trừ khả năng liên minh cầm quyền với AfD.

Đồng lãnh đạo AfD Tino Chrupalla phát biểu trước khi kết quả thăm dò sau bỏ phiếu đầu tiên được công bố: “Rõ ràng là chúng tôi đã nhận được sự ủy quyền để điều hành ở đây”. Ông cho biết AfD sẵn sàng đàm phán với các đảng khác về việc thành lập chính phủ liên minh.

Thủ hiến bang thuộc SPD Manuela Schwesig cho biết hỗ trợ Ukraine cũng là một trong những vấn đề được cử tri địa phương quan tâm.

Bà nói: “Tại bang của tôi, nhiều người phản đối việc hỗ trợ Ukraine, dù là hỗ trợ về tài chính hay quân sự”.

Bà cũng cho biết nhiều người muốn nguồn năng lượng một lần nữa được vận chuyển qua đường ống Nord Stream.

Đảng Cánh tả dẫn đầu tại Berlin, CDU tiếp tục chịu thất bại

Cuộc bầu cử bang Berlin diễn ra cùng ngày cũng mang lại kết quả bất lợi cho CDU. Kết quả kiểm phiếu sơ bộ do cơ quan bầu cử Berlin công bố cho thấy đảng Cánh tả dẫn đầu với 25,7% số phiếu, CDU đạt 18,8%, còn AfD đạt 16,3%. Đây là lần đầu tiên đảng Cánh tả trở thành đảng có tỷ lệ phiếu cao nhất trong một cuộc bầu cử bang tại Berlin.

Ứng viên hàng đầu của đảng Cánh tả Elif Eralp cho biết đảng này sẽ bắt tay giải quyết vấn đề nhà ở tại Berlin. “Ứng viên hàng đầu” là người được các đảng chính trị Đức đưa ra làm nhân vật dẫn dắt trong cuộc bầu cử, thường cũng là ứng viên chủ chốt của đảng để tranh vị trí người đứng đầu chính quyền.

Đảng Cánh tả chủ trương chuyển một phần nhà ở do các doanh nghiệp lớn sở hữu thành tài sản công. Tuy nhiên, nếu muốn lãnh đạo chính quyền bang Berlin, đảng này vẫn phải đàm phán với các đảng khác để thành lập liên minh cầm quyền.

Kết quả của hai cuộc bầu cử bang này tiếp tục làm gia tăng áp lực chính trị đối với ông Merz. Trước đó, CDU đã thất bại trước AfD trong cuộc bầu cử bang Saxony-Anhalt ngày 6/9.