Chính quyền Trump giành thắng lợi tạm thời trong vụ kiện về phiếu bầu qua thư

Hôm thứ Sáu (17/7), Tòa án Phúc thẩm Liên bang khu vực Washington, D.C. đã ra quyết định tạm thời hủy bỏ lệnh cấm của tòa cấp dưới, cho phép Bưu điện Hoa Kỳ (USPS) tiếp tục triển khai quy định mới về việc giao nhận phiếu bầu qua thư trong thời gian vụ kiện đang được xử lý. Đây được xem là một thắng lợi mang tính giai đoạn đối với chính quyền Trump, vốn lâu nay tìm cách hạn chế hình thức bỏ phiếu qua thư.

Quy định mới được ban hành theo sắc lệnh hành pháp tháng 3/2026

Quy định mới của USPS bắt nguồn từ sắc lệnh hành pháp “Đảm bảo xác minh tư cách công dân và tính toàn vẹn trong các cuộc bầu cử liên bang” do Tổng thống Trump ký ngày 31/3. Sắc lệnh này yêu cầu Bưu điện phải hoàn thiện quy định cuối cùng trước ngày 3/8 để hiện thực hóa các yêu cầu đề ra.

Theo quy định mới, trước khi triển khai việc gửi phiếu bầu qua thư, chính quyền các bang phải nộp cho USPS danh sách cử tri hợp lệ; nếu bang từ chối cung cấp dữ liệu cử tri, USPS sẽ không thực hiện giao nhận phiếu bầu qua thư tại bang đó.

Ngoài ra, mỗi phiếu bầu qua thư phải được gắn một mã vạch duy nhất tương ứng với từng cử tri để có thể theo dõi xuyên suốt quá trình vận chuyển. USPS sẽ từ chối giao nhận những phiếu không đáp ứng yêu cầu này.

Tổng Giám đốc USPS, ông David Steiner, hồi đầu tháng khi trao đổi với các nghị sĩ Quốc hội, cho biết biện pháp này nhằm bảo đảm “phiếu bầu đúng được giao đến đúng người”.

Tòa án tạm thời cho phép triển khai quy định về phiếu bầu qua thư

Theo The Hill hôm thứ Bảy (18/7), một hội đồng xét xử gồm 3 thẩm phán cho rằng USPS đã chứng minh được rằng nếu không thể hoàn tất và áp dụng quy định này trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, cơ quan này sẽ chịu “thiệt hại không thể khắc phục”, bởi một khi cuộc bầu cử đã diễn ra thì “sẽ không có cơ hội làm lại”.

Hội đồng thẩm phán cho rằng USPS đã “USPS đã chứng minh nhiều khả năng sẽ thắng kiện”, bởi cơ quan này lập luận rằng quy định được đề xuất vẫn chưa đủ điều kiện để tòa án xem xét, cả về góc độ hiến pháp lẫn nguyên tắc thận trọng trong hoạt động tư pháp (judicial prudence). Ngoài ra, quy định này cũng không thuộc phạm vi áp dụng của thỏa thuận dàn xếp mà USPS trước đây đã ký với Hiệp hội Quốc gia vì Sự Tiến bộ của Người Da màu (NAACP).

Kiện sắc lệnh hành pháp của tổng thống

NAACP cuối tháng 6 đã khởi kiện, cho rằng biện pháp nói trên vi phạm một thỏa thuận hòa giải đạt được vào tháng 12/2021. Theo thỏa thuận này, trước cuộc bầu cử năm 2028, USPS phải “ưu tiên giám sát và bảo đảm việc giao nhận thư bầu cử đúng hạn”.

Ngày 1/7, Thẩm phán Tòa án Liên bang cấp quận Emmet G. Sullivan đã ban hành lệnh cấm toàn quốc, ngăn USPS triển khai biện pháp này.

Thẩm phán cho rằng sắc lệnh hành pháp do Tổng thống Trump ký nhằm thông qua USPS để áp đặt kiểm soát ở cấp liên bang đối với việc ai được nhận phiếu bầu qua thư, và xem đây là hành vi trái pháp luật.

Ngoài ra, cuối tháng 6, Thẩm phán Liên bang tại Boston Indira Talwani cũng ra phán quyết rằng sắc lệnh này xâm phạm quyền hiến định của các bang trong việc quản lý bầu cử. Hiện sắc lệnh này vẫn bị cấm thực thi tại gần 20 bang.

Chính quyền Trump giành thắng lợi tạm thời

Phán quyết ngày 17 của tòa phúc thẩm được xem là một thắng lợi mang tính tạm thời đối với chính quyền Trump, vốn lâu nay tìm cách hạn chế bỏ phiếu qua thư; bản thân ông Trump và các đồng minh cũng thường xuyên quy trách nhiệm gian lận cử tri cho hình thức bỏ phiếu này.

Các bang ở Mỹ thường bắt đầu gửi phiếu bầu từ giữa tháng 9, nên thời gian chuẩn bị là rất hạn chế; cơ quan bầu cử có thể phải thiết kế lại phong bì, thay đổi hệ thống kỹ thuật.

Giới chỉ trích lo ngại những phiếu bầu thiếu mã vạch hoặc không đáp ứng yêu cầu về dữ liệu có thể bị chậm trễ hoặc bị từ chối, ảnh hưởng đến cử tri lớn tuổi, người khuyết tật và cư dân vùng sâu vùng xa. Trong khi đó, những người ủng hộ cho rằng quy định mới sẽ giúp nâng cao tính liêm chính của bầu cử.

Sau phán quyết mới này, USPS vẫn phải hoàn tất quy trình ban hành quy định, bao gồm việc lấy ý kiến công chúng.; các vụ kiện liên quan cũng sẽ tiếp tục được xét xử. Kết quả cuối cùng có thể sẽ được làm rõ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.