Chủ tịch Hạ viện Mỹ tại Quốc hội Anh: Không được dao động trong đối phó Trung–Nga

Năm 2026 đánh dấu 250 năm độc lập của Hoa Kỳ. Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson đã có chuyến thăm mang tính cột mốc tới Vương quốc Anh vào thứ Ba (20/1).

Ông Johnson trở thành Chủ tịch Hạ viện Mỹ đương nhiệm đầu tiên trong lịch sử được mời phát biểu trước Quốc hội Anh. Tại Cung điện Westminster, nơi đặt trụ sở Quốc hội Anh, ông không chỉ tái khẳng định “mối quan hệ đặc biệt” Mỹ–Anh, mà còn đưa ra cảnh báo gay gắt về sự bành trướng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) và chủ nghĩa độc tài toàn cầu. Ông nhấn mạnh, Mỹ và các đồng minh cần hợp tác trong khác biệt; không được dao động trong đối phó Trung–Nga.

Chủ tịch Hạ viện Mỹ lần đầu bước lên diễn đàn Quốc hội Anh

Là Chủ tịch Hạ viện Mỹ đầu tiên phát biểu trước Quốc hội Anh, sự xuất hiện của ông Johnson được nhiều hãng truyền thông chính thống của Anh như The Daily Telegraph xem là biểu tượng của “sự đoàn kết chưa từng có” giữa các đồng minh xuyên Đại Tây Dương khi đối mặt với những thách thức của thế kỷ mới. Trong bài phát biểu, ông bày tỏ sự tri ân đối với tình hữu nghị kéo dài hai thế kỷ rưỡi, đồng thời nhấn mạnh hai bên luôn duy trì hợp tác ngay cả khi tồn tại khác biệt.

“Chúng ta luôn có thể, như những người bạn, bình tĩnh hóa giải bất đồng. Sáng nay tôi muốn bảo đảm với quý vị rằng điều đó vẫn đúng,” ông Johnson nói. Sau đó, ông đưa ra tuyên bố tiêu biểu nhất trong chuyến thăm Anh lần này:

“Tôi tin tưởng rằng chúng ta có thể và chắc chắn sẽ duy trì và tăng cường mối quan hệ đặc biệt giữa hai quốc gia, gửi đi thông điệp đoàn kết và quyết đoán tới các đồng minh toàn cầu, đồng thời nhắc nhở các đối thủ, những kẻ khủng bố và bạo chúa ở khắp nơi rằng các quốc gia của chúng ta luôn cam kết bảo vệ tự do.”

Ông nhấn mạnh: “Trong dịp kỷ niệm 250 năm độc lập của Hoa Kỳ, chúng ta càng cần nhìn rõ rằng các giá trị chung của chúng ta — tự do, dân chủ và pháp quyền — ngày nay đang đối mặt với thách thức lớn hơn bao giờ hết.”

Ngăn chặn Trung–Nga thâm nhập: Phương Tây không được dao động

Ngoài việc kỷ niệm lịch sử, trọng tâm bài phát biểu của Chủ tịch Hạ viện Johnson còn tập trung vào tình hình an ninh toàn cầu ngày càng nghiêm trọng. Ông thẳng thắn chỉ ra rằng các đồng minh phương Tây không được thể hiện bất kỳ sự dao động nào vào thời điểm then chốt.

“Trung Quốc (ĐCSTQ) và Nga đang nhìn chằm chằm vào mọi điểm tựa chiến lược trên toàn cầu với con mắt săn mồi,” ông Johnson cảnh báo. Ông cho biết, dù ở Ấn Độ Dương hay khu vực Bắc Cực, bất kỳ kẽ hở nào trong phòng thủ cũng sẽ bị đối thủ lợi dụng.

“Chúng ta tuyệt đối không được tỏ ra mềm yếu khi đối phó với mối đe dọa mang tính hệ thống từ ĐCSTQ, bởi họ đã để ý tới từng bước lùi chiến lược. Mọi quyết định liên quan đến lãnh thổ trọng yếu hoặc căn cứ quân sự đều phải ưu tiên an ninh tổng thể của khối dân chủ.”

Ông đặc biệt nhấn mạnh, trước tham vọng độc quyền của ĐCSTQ đối với khoáng sản then chốt và các tuyến hàng hải, Mỹ và Anh phải hành động chung. “Chúng ta đang đối mặt với một cuộc đối đầu về ý chí. Đó là lý do vì sao chúng ta phải bảo đảm các địa bàn chiến lược như Greenland không rơi vào tay đối phương, và bảo vệ những cơ sở phòng thủ tối quan trọng như quần đảo Chagos.”

Ngay trong ngày thứ Ba, Tổng thống Trump đã công khai chỉ trích trên mạng xã hội rằng thỏa thuận của Anh chuyển giao chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius là biểu hiện của “sự mềm yếu hoàn toàn”. Dù thỏa thuận vẫn giữ hợp đồng thuê 99 năm đối với căn cứ Diego Garcia của Mỹ, ông Trump cảnh báo ĐCSTQ có thể lợi dụng để lấp khoảng trống chủ quyền.

Ông Trump coi trường hợp này là bài học về việc phương Tây rút khỏi lãnh thổ chiến lược, đồng thời nhấn mạnh đây chính là “một mục nữa trong danh sách dài các lý do an ninh quốc gia” khiến Greenland phải do Mỹ tiếp quản nhằm ngăn chặn sự thâm nhập của Trung–Nga.

• Ông Trump: Anh trả đảo Chagos lại cho Mauritius là “vô cùng ngu xuẩn” “hoàn toàn yếu đuối”

Cam kết bảo đảm đồng bộ bước đi với đồng minh

Trong bối cảnh Mỹ và châu Âu xuất hiện khác biệt quan điểm về vấn đề chủ quyền Greenland, theo phân tích của Reuters, Chủ tịch Hạ viện Johnson trên thực tế đã đóng vai trò “điều phối viên kép về chiến lược và ngoại giao” trong bài phát biểu. Ông thừa nhận đã trao đổi sâu với Tổng thống Trump trước chuyến đi, và nỗ lực “làm dịu sóng gió” để bảo đảm hai nước đồng bộ bước đi trong các vấn đề phòng thủ then chốt.

Ông dẫn lại mối quan ngại của ông Trump về thỏa thuận Chagos để củng cố logic tiếp quản Greenland: “Khi các đồng minh của chúng ta lựa chọn từ bỏ những vùng đất cực kỳ quan trọng, đó rõ ràng là một sai lầm chiến lược. Đây cũng chính là lý do Greenland phải được đưa vào hệ thống phòng thủ của Mỹ — nhằm ngăn chặn Trung–Nga thiết lập chỗ đứng ngay trước cửa nhà chúng ta.”

Chủ tịch Hạ viện Johnson tiếp tục chuyển trọng tâm vấn đề lãnh thổ sang chủ quyền kinh tế và an ninh. Ông chỉ ra rằng Greenland ước tính có trữ lượng 31 tỷ thùng dầu cùng lượng lớn đất hiếm, là chìa khóa để thế giới phương Tây thoát khỏi sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của ĐCSTQ. Ông kêu gọi Anh và các đồng minh châu Âu hiểu rằng đây không chỉ là việc chuyển giao đất đai, mà là bảo vệ chủ quyền năng lượng trong nhiều thập kỷ tới.

Ông Johnson kết luận: “250 năm trước, chúng ta chia tách vì theo đuổi tự do; ngày nay, chúng ta gắn kết chặt chẽ vì bảo vệ tự do. Trước thách thức từ ĐCSTQ, chúng ta chỉ có thể đoàn kết”.