Cựu bộ trưởng Colombia: Tổng thống Colombia Gustavo Petro buông bỏ liên minh với Hoa Kỳ

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Colombia Juan Carlos Pinzón cho rằng chính quyền cánh tả của Tổng thống Gustavo Petro đã làm sụp đổ liên minh chiến lược lâu đời giữa Colombia và Hoa Kỳ. Ông cáo buộc ông Petro xích lại gần Venezuela và dung túng các nhóm tội phạm ma túy, khiến an ninh quốc gia suy yếu. Phía chính phủ Colombia bác bỏ, khẳng định vẫn duy trì đối thoại và hợp tác với Mỹ trong các lĩnh vực chủ chốt.

Ông Juan Carlos Pinzón, từng là Bộ trưởng Quốc phòng Colombia (2011-2015) và Đại sứ tại Mỹ (2015-2017), nói rằng mối quan hệ đồng minh giữa Colombia và Mỹ đã sụp đổ dưới chính quyền Gustavo Petro.

Ông Pinzón cáo buộc rằng Tổng thống Petro đang kết đồng minh với chế độ của ông Nicolás Maduro ở Venezuela, cho rằng Colombia đang trở thành narco-state (quốc gia ma túy).

Theo ông Pinzón, chính sách mà ông Petro gọi là Hoà bình Tổng thể (Total Peace) — trong đó chính phủ đàm phán trực tiếp với các nhóm vũ trang/tội phạm để kết thúc xung đột — đã hợp pháp hóa hoạt động tội phạm, làm suy yếu lực lượng quân đội và cảnh sát Colombia.

Ông dẫn chứng rằng: tội ác giết hại cảnh sát/binh lính, bắt cóc, tội khủng bố đã tăng lên trong thời gian gần đây ở Colombia.

Về quan hệ với Mỹ: Ông nói rằng các chương trình hợp tác tình báo-quân sự – mà ông từng tham gia khi còn là bộ trưởng/đại sứ – đã bị phá vỡ hoặc dỡ bỏ dưới thời ông Petro.

Ông Pinzón nói nếu ông đắc cử tổng thống (ông đang cân nhắc ra tranh cử) thì ông có thể hàn gắn lại quan hệ với Mỹ trong một tuần bằng cách tái khởi động hợp tác an ninh – tình báo – công nghệ – giáo dục với Mỹ.

Ông cảnh báo Hoa Kỳ rằng nếu bỏ hỗ trợ chống ma túy cho Colombia, thì kẻ tội phạm sẽ hưởng lợi vì lực lượng cảnh sát-quân đội Colombia đang là lực lượng tiền tuyến chống buôn bán ma túy.

Lập trường của phía Hoa Kỳ

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump gọi Tổng thống Petro là illegal drug leader (lãnh đạo ma túy bất hợp pháp) và thông báo Mỹ sẽ cắt bớt hoặc chấm dứt viện trợ cho Colombia vì cho rằng Colombia không làm đủ để ngăn chặn hoạt động sản xuất ma túy.

Mỹ đã lần đầu tiên trong gần 30 năm không chứng nhận (decertify) Colombia là đối tác hợp tác trong chống ma túy. Động thái này là dấu hiệu nghiêm trọng vì nó ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận viện trợ và hỗ trợ từ Mỹ.

Diễn ra các cuộc không kích/hành động quân sự của Mỹ nhằm vào tàu nghi vận chuyển ma túy gần vùng biển Caribe, trong khi Colombia phản đối vì cho rằng vi phạm chủ quyền họ, khiến hai bên càng trở nên xa cách nhau hơn. Trong nước Colombia: nếu mối quan hệ với Mỹ xấu đi, chính sách an ninh, chống buôn bán ma túy và hỗ trợ quốc tế có thể suy yếu.

Đặc biệt, Mỹ đã hủy visa của Tổng thống Petro.

Mặc dù có dấu hiệu xa cách, quan hệ Colombia-Mỹ chưa bị chính thức chấm dứt hoàn toàn — vẫn có các hình thức hợp tác, nhưng đang bị đình trệ hoặc đang được điều chỉnh. Phía Đại sứ quán Colombia lên tiếng rằng Colombia vẫn cam kết với quan hệ chiến lược với Hoa Kỳ — có cuộc gặp gần đây giữa đại diện Hoa Kỳ và Tổng thống Petro để tiếp tục đối thoại về chống ma túy.

Bối cảnh

Quan hệ Mỹ-Colombia từng rất mạnh mẽ: Colombia là một trong những đồng minh quan trọng nhất của Mỹ ở Mỹ Latin về an ninh – chống ma túy.

Dưới thời Tổng thống Petro, chính sách của Colombia có nhiều thay đổi: giảm tập trung vào cách tiếp cận truyền thống của Mỹ (ví dụ: diệt cây cocô, hợp tác an ninh nghiêm ngặt), và Tổng thống Colombia Petro theo đường lối độc lập hơn về chính sách đối ngoại và an ninh.

Thiên Vân, theo , AP News, Le Monde, Latin America Reports