Cựu nhân viên Bộ Nội vụ Anh cảnh báo tình trạng gian lận trong hệ thống tị nạn

Một cựu nhân viên giấu tên của Bộ Nội vụ Anh cho rằng chỉ 1% đơn xin tị nạn là xác thực, đồng thời cáo buộc nhiều người sử dụng chung “một kịch bản” để lợi dụng quy trình xét duyệt.

Cựu nhân viên này nói với tờ The Times rằng ông đã làm việc tại Bộ Nội vụ Anh nhiều năm và xem xét hàng nghìn hồ sơ xin tị nạn. Ông nhận thấy nhiều đơn có nội dung gần như giống hệt nhau.

Có thời điểm, “hàng trăm” người Kurd đến từ Iraq xin ở lại Anh với cùng một lý do: tất cả đều khai rằng họ có quan hệ tình cảm với cùng một người con gái của một thủ tướng người Kurd. Nhiều người Pakistan khai rằng họ không thể trở về nước vì có quan hệ đồng tính, đồng thời nêu cùng một người đàn ông là bạn tình của mình. Người đàn ông này còn viết thư xác nhận để hỗ trợ hồ sơ cho họ.

Người tố giác chỉ trích hệ thống tị nạn hiện hành của Anh và nói: “Hầu như mọi khía cạnh của hệ thống tị nạn đều bị lợi dụng cho những vụ gian lận quy mô lớn hoặc đang gặp trục trặc nghiêm trọng”.

Lỗ hổng hệ thống bị lợi dụng

Ông cho biết người xin tị nạn, hay những người đứng sau giúp họ, đã nắm rõ các lỗ hổng của hệ thống. Họ biết rằng ban đầu, người nộp đơn chỉ trải qua một vòng sàng lọc ngắn; phải vài tháng sau, cán bộ mới tiến hành phỏng vấn kỹ lưỡng.

“Khoảng thời gian đó cho họ cơ hội chuẩn bị, tìm người tư vấn và xác định chính xác những bằng chứng giả nào có thể kiếm được trước khi thống nhất lời khai trong buổi phỏng vấn,” ông nói.

Người này còn cho rằng khâu xét đơn có xu hướng thiên về chấp thuận. Chấp thuận một đơn chỉ mất vài phút, còn từ chối có thể tốn hàng giờ, vì cán bộ phải trả lời từng yêu cầu mà người nộp đơn đưa ra.

Ông cho rằng một số hồ sơ có thể chứa giấy tờ giả mạo của cảnh sát và tòa án, nhưng các cán bộ không được liên hệ với nước xuất xứ của người nộp đơn để xác minh do những quy định về bảo mật.

Giả làm người đồng tính nam

Theo số liệu của Chính phủ Anh, 39% người xin tị nạn thuộc nhóm từng nhập cảnh bằng thị thực lao động, du học hoặc du lịch rồi ở lại quá hạn.

Một nghiên cứu năm 2024 của Bộ Nội vụ cũng ghi nhận người Pakistan đông nhất trong số những người xin tị nạn tự nhận là đồng tính hoặc song tính.

Vài tháng trước khi lời tố giác này được đưa ra, một cuộc điều tra bí mật của BBC phát hiện một số cố vấn nhập cư xúi giục người xin tị nạn giả làm người đồng tính để được ở lại Anh. Những người này thu phí tới 7.000 bảng để hướng dẫn cách tăng khả năng đơn được duyệt.

Cuộc điều tra còn cho thấy các cố vấn này bịa sẵn câu chuyện cho người nộp đơn và dạy họ làm bằng chứng giả, gồm thư xác nhận, ảnh chụp tại hộp đêm LGBT và hồ sơ y tế. Thậm chí, các cố vấn còn giới thiệu người xin tị nạn vào một nhóm LGBT có liên hệ với những người này.

Một số cố vấn còn nói với người xin tị nạn rằng muốn đưa vợ sang Anh thì cứ để vợ cũng xin tị nạn với tư cách người đồng tính.

Sau khi BBC phanh phui, nhóm LGBT liên quan tuyên bố giải thể.

Những người tiếp tay bị bắt

Đầu tháng 10, cảnh sát triệt phá một đường dây bị cáo buộc giúp người xin tị nạn giả làm đồng tính nam và bắt giữ nhiều người liên quan.

Bộ phận thực thi pháp luật của Bộ Nội vụ cho biết vụ bắt giữ liên quan đến “Apanjon”, một tổ chức LGBT của cộng đồng Bangladesh có trụ sở tại khu Whitechapel, phía đông London. Tổ chức này có liên quan đến hàng chục hồ sơ xin tị nạn của những người Bangladesh khai rằng họ là người đồng tính nam.

Các nghi phạm bị cáo buộc thu tới 4.500 bảng của mỗi người nộp đơn để cung cấp bằng chứng giả, gồm ảnh dàn dựng và giấy tờ giả.

Tại nhà hai thành viên của đường dây, cảnh sát tìm thấy điện thoại, trang sức và hàng ngàn bảng tiền mặt.

Bộ Nội vụ đang xem xét lại hơn 100 đơn xin tị nạn có liên quan đến mạng lưới tội phạm này.

Cơ quan này cho biết Apanjon thường đứng ra xác nhận cho những người đàn ông từng xin tị nạn vì lý do chính trị nhưng bị từ chối, sau đó mới chuyển sang khai mình là người đồng tính. Trong một trường hợp, một người đàn ông chỉ đề cập đến xu hướng tính dục của mình 9 năm sau lần nộp đơn đầu tiên.

Bộ Nội vụ: Tỷ lệ chấp thuận tị nạn còn 38%

Bộ Nội vụ từ chối bình luận về những điều cựu nhân viên nói trên tiết lộ. Tuy nhiên, người phát ngôn của bộ nói: “Nếu phát hiện bất kỳ bằng chứng gian lận hay khai man nào trong quá trình xét duyệt, đơn của người đó sẽ bị hủy. Tỷ lệ chấp thuận tị nạn đã giảm từ 77% năm 2022 xuống 38% trong năm nay.”

Về những người giả làm đồng tính nam để xin tị nạn, Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood nói: “Những kẻ bịa chuyện bị bức hại thật đáng khinh; đó là sự nhạo báng đối với những nạn nhân thực sự cần được bảo vệ”.

“Với các băng nhóm trục lợi từ trò gian lận đáng hổ thẹn này: các người sẽ bị truy tố, bị tước tài sản phi pháp và bị đóng cửa theo pháp luật. Với những kẻ gian lận hệ thống: đơn của các người sẽ bị bác và các người sẽ bị trục xuất,” bà nói thêm.

Bộ Nội vụ nhấn mạnh người bị kết tội gian lận tị nạn có thể lĩnh án tù tới 10 năm.

Từ tháng 6/2025 đến tháng 6/2026, năm nhóm người mang quốc tịch có số đơn xin tị nạn nhiều nhất tại Anh lần lượt là Pakistan (10%), Eritrea (8%), Iran (8%), Sudan (7%) và Afghanistan (7%).