Cựu thủ tướng Đức Merkel thúc giục Ukraine tìm giải pháp ngoại giao kết thúc chiến tranh

Cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel đã thúc giục Ukraine “xem xét các giải pháp ngoại giao” cũng như các giải pháp quân sự để chấm dứt chiến tranh với Nga. Tuy nhiên, bà Merkel từ chối cho biết khi nào Kiev nên đàm phán với Moskva.

Trao đổi với đài truyền hình Đức ZDF hôm thứ Năm (28/11), bà Merkel nói rằng bà ủng hộ quyết định của Thủ tướng Olaf Scholz đảo ngược chính sách đối ngoại hòa bình kéo dài hàng thập kỷ và trang bị vũ khí cho quân đội Ukraine. Bà tuyên bố rằng “không chỉ vì lợi ích của Ukraine mà còn vì lợi ích của chúng ta khi [Tổng thống Nga Vladimir] Putin không giành được chiến thắng trong cuộc chiến này”.

Bà Merkel nói thêm rằng trong khi bà ủng hộ “mọi điều cộng đồng quốc tế đang làm để đưa Ukraine vào vị thế tốt”, thì người ta “luôn phải cân nhắc các giải pháp ngoại giao song song”.

Cựu thủ tướng cho biết Kiev nên tìm kiếm giải pháp ngoại giao khi đến thời điểm thích hợp, nhưng bà không giải thích thời điểm cụ thể.

Bà Merkel giữ chức thủ tướng Đức từ năm 2005 đến năm 2021 và là một trong những người bảo lãnh cho các thỏa thuận Minsk 2014-15. Theo các thỏa thuận này, quân đội Ukraine và các lực lượng ủng hộ độc lập ở Donetsk và Lugansk đã chấp thuận ngừng giao tranh để đổi lấy việc Kiev trao một số quyền tự chủ cho hai khu vực có đa số dân nói tiếng Nga.

Năm 2022, bà Merkel thừa nhận rằng các thỏa thuận thực chất là “nỗ lực nhằm cho Ukraine thời gian” để xây dựng quân đội để chuẩn bị cho một cuộc xung đột gay gắt hơn với Nga.

Trong cuốn hồi ký mới xuất bản gần đây, bà Merkel đã bảo vệ quyết định ngăn cản Ukraine gia nhập NATO vào năm 2008. Bà lập luận rằng cuộc xung đột hiện tại sẽ bắt đầu sớm hơn nhiều năm nếu Kiev được bật đèn xanh để gia nhập khối quân sự do Hoa Kỳ đứng đầu.

“Tôi hoàn toàn hiểu rõ rằng Tổng thống Putin sẽ không đứng yên và nhìn Ukraine gia nhập NATO. Và khi đó, đất nước Ukraine chắc chắn sẽ không được chuẩn bị như hồi tháng 2/2022”, bà Merkel nói với BBC vào đầu tuần này. 

Tổng thống đắc cử Hoa Kỳ Donald Trump đã tuyên thệ sẽ buộc Ukraine và Nga chấm dứt chiến tranh bằng giải pháp ngoại giao, mà không nói rõ ông sẽ đạt được mục tiêu này như thế nào. Một trong những kế hoạch được cho là đang được nhóm của ông Trump cân nhắc là “tái hiện lại các thỏa thuận Minsk đã thất bại”, tờ Financial Times đưa tin vào tháng trước, trích dẫn từ một “cố vấn lâu năm” ẩn danh của ông Trump.

Điện Kremlin đã bày tỏ nghi ngờ về khả năng dễ dàng chấm dứt chiến tranh của ông Trump, nhưng đầu tháng này, ông Putin đã nói rằng những lời của tổng thống Hoa Kỳ sắp nhậm chức “ít nhất cũng đáng được chú ý”.

Moskva vẫn giữ ý kiến rằng bất kỳ giải pháp nào cũng phải bắt đầu bằng việc Ukraine ngừng các hoạt động quân sự và thừa nhận “thực tế lãnh thổ” mà họ sẽ không bao giờ giành lại quyền kiểm soát các khu vực Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporozhye, cũng như Crimea. Ngoài ra, Điện Kremlin khẳng định rằng các mục tiêu của hoạt động quân sự của họ – bao gồm cả sự trung lập của Ukraine, phi quân sự hóa và phi phát xít hóa – sẽ phải đạt được.