Đặc phái viên Mỹ Witkoff gặp thái tử lưu vong Iran Pahlavi

Các quan chức Hoa Kỳ đã tiết lộ với tờ Axios rằng cuối tuần qua, đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff đã có cuộc gặp riêng với ông Reza Pahlavi, thái tử lưu vong của Iran, để thảo luận về các cuộc biểu tình đang diễn ra trên khắp Iran và cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng tại quốc gia Hồi giáo này.

Ông Reza Pahlavi, 65 tuổi, là con trai cả của cố Quốc vương Reza Shah Pahlavi, vị vua cuối cùng của Iran, người đã bị lật đổ và buộc phải sống lưu vong trong cuộc Cách mạng Iran năm 1979.

Sau khi cha ông qua đời và chế độ quân chủ bị bãi bỏ, chế độ thần quyền dưới sự lãnh đạo của Đại giáo chủ Ayatollah Ruhollah Khomeini đã được thiết lập. Thái tử Pahlavi đã sống lưu vong ở nước ngoài kể từ đó. Ông đã và đang tìm cách vận động cho sự thay đổi chế độ thần quyền chuyên chế và cải cách dân chủ ở Iran.

Cuộc gặp này, được xem là cuộc tiếp xúc cấp cao đầu tiên giữa chính quyền Trump với một nhân vật hàng đầu của phe đối lập Iran kể từ khi các cuộc biểu tình ở Iran leo thang. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tehran đang phải đối mặt với tình trạng bất ổn lớn nhất và kéo dài nhất trong nhiều thập kỷ.

Các cuộc biểu tình ban đầu bùng phát tại Tehran do sự bất mãn về những khó khăn kinh tế và bất bình chính trị, nhưng đã nhanh chóng lan rộng khắp toàn quốc với những lời kêu gọi chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ. Lực lượng an ninh nhà nước Iran đã đáp trả bằng vũ lực gây chết người, cắt mạng internet, và bắt giữ hàng loạt người biểu tình.

Theo một số tin tức, số người chết trong các cuộc biểu tình hiện đã lên đến hàng ngàn người.

Thái tử Reza Pahlavi tự định vị mình như một nhà lãnh đạo tiềm năng trong giai đoạn chuyển tiếp. Ông kêu gọi người dân Iran nổi dậy chống lại chính quyền Cộng hòa Hồi giáo Iran do giới giáo sĩ lãnh đạo và ủng hộ một tương lai thế tục dân chủ. Tuy nhiên, mức độ ủng hộ thực tế dành cho ông bên trong Iran vẫn khó xác minh do những hạn chế của chính quyền Iran.

Mặc dù công khai lên án việc Tehran đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình ôn hòa, nhưng Hoa Kỳ vẫn thận trọng trong việc công khai đứng về phía bất kỳ nhân vật đối lập nào ở Iran.

Các cuộc thảo luận giữa đặc phái viên Witkoff và Thái tử Reza Pahlavi phản ánh nỗ lực của Washington nhằm hiểu rõ hơn động lực của phong trào biểu tình ở Iran, đồng thời tìm cách để hỗ trợ xã hội dân sự Iran trong bối cảnh căng thẳng ngày càng leo thang ở quốc gia Hồi giáo này.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã công khai lên tiếng ủng hộ phong trào biểu tình ở Iran. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm thứ ba (13/1), Tổng thống Trump bày tỏ: “Những người yêu nước Iran, HÃY TIẾP TỤC BIỂU TÌNH – HÃY GIÀNH LẤY CÁC THỂ CHẾ CỦA CÁC BẠN. Hãy lưu lại tên của những kẻ giết người và ngược đãi. Chúng sẽ phải trả giá đắt. Tôi đã hủy bỏ tất cả các cuộc gặp với các quan chức Iran cho đến khi việc giết hại người biểu tình điên rồ này CHẤM DỨT. Sự hỗ trợ đang đến. HÃY LÀM IRAN VĨ ĐẠI TRỞ LẠI!!”

Tổ chức nhân quyền có trụ sở tại Mỹ, Human Rights Activists News Agency (HRANA), cho biết hôm thứ Tư (14/1) rằng số người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình trên toàn Iran đã tăng lên ít nhất 2.571 người. Trong khi đó, CBS News đưa tin con số này vượt quá 12.000.