Đòn đánh Iran khiến chiến lược Trung Đông của Bắc Kinh gặp khó

Ngày 28/2, Mỹ và Israel đã phối hợp tiến hành một cuộc oanh kích nhằm vào Iran, khiến cục diện lập tức leo thang căng thẳng. Hành động này chỉ còn cách “Hội nghị Trump – Tập” được cho là sẽ diễn ra vào cuối tháng 3 vài tuần lễ mà thôi. Thời Báo Tự Do Đài Loan đưa tin, có phân tích cho rằng hành động quân sự lần này không chỉ là vấn đề cục diện chiến sự ở Trung Đông, mà còn trực tiếp phá vỡ những toan tính mà Bắc Kinh đã chuẩn bị từ trước.

Trước hết, cần xem phía Bắc Kinh trước đó đang tính toán điều gì. Không lâu trước đây, giáo sư Vương Tập Tư của Đại học Bắc Kinh và học giả người Mỹ David M. Lampton đã đăng một bài trên tạp chí “Ngoại giao” (Foreign Affairs), đưa ra một ý tưởng, cho rằng ông Trump vốn là người thích làm ăn trao đổi, vậy liệu có thể coi vấn đề Đài Loan như một quân bài, tiến hành một “cuộc đàm phán lớn”, nhượng bộ đôi chút trên phương diện kinh tế – thương mại, đồng thời đôi bên cũng nhượng bộ lẫn nhau về phương diện địa – chính trị, để mỗi bên đều đạt được điều mình cần.

Vậy khi đó Bắc Kinh nghĩ gì? Có ý kiến phân tích cho rằng họ phán đoán: Mỹ đang bị sa lầy ở Trung Đông, cần ĐCSTQ hỗ trợ trong các vấn đề Iran, Nga, Triều Tiên. Cộng thêm chính sách thuế quan của ông Trump cũng không mấy suôn sẻ, nên ông ấy có thể đang nóng lòng muốn đạt được chút “thành quả” nào đó trong đàm phán với Trung Quốc. Thế nên Bắc Kinh mới cho rằng: chẳng phải đây đúng là một cơ hội tốt hay sao?

Kết quả thì sao? Lần này Mỹ và Israel trực tiếp ra tay. Có người nói, đây chính là “lật bàn” ngay trước thượng đỉnh, ý là: đừng nói chuyện với tôi nữa, tôi dùng hành động để lên tiếng trước đã.

Cũng có một cách nói khác cho rằng, nhiều năm qua Bắc Kinh đã chơi trò hai mặt trong vấn đề Iran. Bề ngoài thì ăn nói rất hay trong các dịp quốc tế, tỏ ra phối hợp, nhưng trên thực tế thì hợp tác với Iran chẳng hề giảm bớt, từ trao đổi kỹ thuật đến hợp tác quân sự đều tiếp tục diễn ra. Có người nhận định, việc Mỹ ra tay lần này chính là đã nhìn thấu điều đó – trông chờ Bắc Kinh tới “hòa giải”? Washington dường như không còn tin vào vai trò trung gian của Bắc Kinh..

Lại có ý kiến liên hệ hành động lần này với những động thái trước đó của Mỹ tại Venezuela, cho rằng đây là động tác nhằm gửi tín hiệu tới những “đối tác chiến lược” tự xưng kia. Không phải lâu nay vẫn tồn tại luận điểm về “liên minh tam giác sắt Trung – Nga – Iran” đó sao? Giờ lúc đao thật súng thật thế này, xem họ thế nào.

Điều mấu chốt nhất vẫn là chuyện Hội nghị Trump – Tập. Toan tính ban đầu của Bắc Kinh là đóng vai “người điều hòa” trong vấn đề Trung Đông, để khi đàm phán với Mỹ thì trong tay có thêm nhiều quân bài hơn. Bây giờ thì hay rồi, cục diện đổi khác, lá bài này không còn đánh được nữa. Cũng có ý kiến cho rằng, việc Mỹ ra tay đồng thời ở nhiều nơi cho thấy trong những vấn đề lợi ích cốt lõi, Washington tuyệt đối không hề do dự.

Về việc Đài Loan có trở thành một phần của “cuộc đàm phán lớn” hay không, hiện có nhiều ý kiến khác nhau. Nhưng sau hành động quân sự lần này, tranh luận lại càng sôi nổi. Có người cho rằng, trong con mắt người Mỹ, những thứ liên quan đến lợi ích cốt lõi vốn dĩ không phải là thứ đem ra đàm phán.

Theo NTDTV