Động đất 7,7 độ ở Panama: Nhiều nơi hư hại, cảnh báo sóng thần đã dỡ bỏ

Động đất 7,7 độ gần bờ biển phía nam Panama hôm thứ Sáu (9/10) làm hư hại nhà thờ, nhà ở và đường sá ở miền trung. Đến tối cùng ngày, nhà chức trách chưa ghi nhận người chết.

Trận động đất xảy ra lúc 12h56 giờ địa phương (0h56 ngày 10/10 giờ Việt Nam). Tâm chấn cách khu dân cư Pitaloza Arriba khoảng 14 km về phía tây nam và cách thủ đô Panama City khoảng 200 km, ở độ sâu 10 km. Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ban đầu đo được 8,0 độ, sau đó hạ xuống 7,7 độ, Epoch Times cho biết.

Pitaloza Arriba là một khu dân cư nông thôn hẻo lánh thuộc tỉnh Herrera, gần bờ Thái Bình Dương.

Rung chấn lan khắp Panama. Tại thủ đô, các tòa nhà rung lắc, người dân hoảng hốt đổ ra đường chờ tin tức. Ông Néstor Luque, Giám đốc Viện Khoa học Địa chất thuộc Đại học Panama, cho biết ông đếm được 40 giây rung lắc tại Panama City, trong khi nhiều nơi khác có thể rung lâu hơn, theo Reuters.

“Chúng tôi cảm nhận rất mạnh. Đồ đạc trong bếp đổ hết, chúng tôi không sao nhưng rất sợ. Mọi người đều chạy ra ngoài, ai cũng sợ,” ông Rosendo Domínguez, 60 tuổi, sống ở tỉnh Herrera, nói với AP qua điện thoại.

Dư chấn tiếp tục làm rung chuyển nhiều khu vực trong những giờ sau đó. Các nhà địa chấn học của Đại học Panama ghi nhận hơn 45 dư chấn, nhiều trận quá yếu, không cảm nhận được. Trong đó có một trận sơ bộ đo được 6,6 độ, theo USGS.

Nhiều công trình hư hại ở miền trung

Ông Omar Smith, người đứng đầu Hệ thống Bảo vệ Dân sự Quốc gia Panama (Sinaproc), cho biết thiệt hại tập trung ở các tỉnh Veraguas, Herrera và Los Santos. Thủ đô, nơi có hàng trăm tòa nhà chọc trời, chưa có báo cáo thiệt hại.

Tại thành phố Penonomé, cách tâm chấn khoảng 113 km, nhà thờ chính ở quảng trường trung tâm bị sập một phần và nứt. Trụ sở chính quyền tỉnh cùng khách sạn Dos Continentes cũng hư hại. Ông Smith cho biết một người tại đây bị mảnh vỡ rơi trúng khi một công trình đổ sập một phần.

Video do CNN xác minh cho thấy tháp chuông một nhà thờ ở Penonomé đổ một phần, mặt tiền một tòa nhà khác vỡ vụn. CNN cũng đưa tin tại khu nghỉ dưỡng Playa Venao, một tòa nhà nhiều tầng đã sập, đè bẹp nhiều ô tô bên dưới.

Tại tỉnh Los Santos, truyền thông địa phương đưa tin nhà thờ San Atanasio, công trình kiến trúc thời thuộc địa được công nhận là Di sản Lịch sử Quốc gia từ năm 1938, đã đổ sập. Nhiều con đường tại Veraguas nứt toác thành những khe sâu.

Ông Ricardo Brown, 74 tuổi, sống ở khu Las Minas, tỉnh Herrera, cho biết nhiều ngôi nhà quanh ông bị hư hại. “Chúng tôi sợ lắm. Ở đây chỉ có hai thân già. Nhà đã nứt, chúng tôi sợ nó đổ xuống đè lên mình,” ông nói.

Điện bị cắt tại 6 tỉnh, theo hãng điện lực Naturgy. Viện Cấp thoát nước Panama báo cáo một số nhà máy xử lý nước bị gián đoạn hoạt động vì mất điện.

Chưa ghi nhận người chết

Tổng thống Panama José Raúl Mulino cho biết đến tối thứ Sáu, nhà chức trách chưa ghi nhận ai thiệt mạng hay bị thương, nhưng ông lưu ý tình hình có thể thay đổi trong những giờ, những ngày tới.

“Không ai sẵn sàng, và chẳng bao giờ có ai sẵn sàng cho loại thảm họa này,” ông Mulino nói.

Tuy nhiên, đã có người bị thương, theo một số quan chức khác. Trong cuộc họp báo chiều thứ Sáu, Phó Tổng giám đốc Sinaproc Malitzie Rivera thông báo một số người bị thương đã được đưa vào bệnh viện nhưng không nêu con số, CNN en Español đưa tin.

Ông Mulino đã đến thăm một bệnh viện bị ảnh hưởng ở Penonomé, nơi nhiều bệnh nhân phải sơ tán và được điều trị ngoài trời. Trước đó, ông kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và giao Bộ trưởng Chính phủ báo cáo về tác động của trận động đất.

USGS cảnh báo có thể có thương vong và thiệt hại nhiều khả năng trên diện rộng. Theo ước tính của cơ quan này, thiệt hại kinh tế có thể tương đương 1–10% GDP của Panama.

Sân bay, tàu điện ngầm tạm ngừng, kênh đào vẫn hoạt động

Sân bay quốc tế Tocumen ở Panama City tạm ngừng hoạt động để kiểm tra an toàn, nhiều chuyến bay phải chuyển hướng. Sân bay mở cửa trở lại sau khi xác định trận động đất không gây hư hại đáng kể.

Panama City cũng tạm ngừng hai tuyến tàu điện ngầm và sơ tán hành khách tại một số ga. Bộ Giáo dục Panama hủy các buổi học còn lại trong ngày trên toàn quốc. Nhiều văn phòng cho nhân viên về sớm, khiến giao thông Panama City ùn tắc.

Kênh đào Panama vẫn hoạt động bình thường. Cơ quan quản lý kênh đào cho biết ưu tiên hàng đầu là an toàn của nhân viên, tàu thuyền và thủy thủ đoàn. Các đội kỹ thuật đang kiểm tra công trình để tìm hư hại.

Cảnh báo sóng thần được dỡ bỏ

Ngay sau trận động đất, Hệ thống Cảnh báo Sóng thần Mỹ cảnh báo “sóng thần nguy hiểm” có thể xuất hiện ở một số vùng ven biển của Costa Rica, El Salvador, Peru, Mexico, Guatemala, Panama, Nicaragua, Colombia và Ecuador. Một số bờ biển Panama có thể đón sóng cao 1–3 m.

Ông Luque cho biết sóng cao như vậy được dự báo quanh Isla Cañas và bờ biển phía nam tỉnh Los Santos. Nước biển đã tràn tới những ngôi nhà gần bờ trên hòn đảo này.

Vài giờ sau, cơ quan cảnh báo của Mỹ thông báo nguy cơ sóng thần đã qua. Cảnh báo cho Panama, Colombia, Ecuador, Nicaragua và Guatemala được dỡ bỏ. El Salvador và Chile cũng hủy cảnh báo của mình.

Động đất mạnh rất hiếm gặp ở Panama. Theo ông Luque, trận động đất lần này bắt nguồn từ hệ đứt gãy Azuero – Sona, nơi áp lực tích tụ từ lâu.

“Đây là hệ thống đứt gãy đang hoạt động, thỉnh thoảng giải phóng năng lượng lớn như vậy do ứng suất tích tụ,” ông nói.

Trận động đất gần nhất gây thiệt hại trên diện rộng ở Panama xảy ra năm 1991. Khi đó, một trận 7,4 độ có tâm chấn ở nước láng giềng Costa Rica làm 23 người chết, 559 người bị thương ở vùng biên giới Bocas del Toro.

Trận động đất hôm thứ Sáu là trận mạnh mới nhất ở Mỹ Latinh trong năm nay, sau các trận gây chết người ở Venezuela và Colombia hồi mùa hè, Vision Times cho biết.

Panama vốn dự kiến tổ chức cuộc diễn tập sơ tán toàn quốc vào thứ Hai (12/10) để kiểm tra khả năng ứng phó động đất.

Mỹ huy động hỗ trợ Panama

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio viết trên X rằng Bộ Ngoại giao đang nhanh chóng huy động nguồn lực và nhân sự để hỗ trợ Panama theo đề nghị của Chính phủ Panama. “Mỹ sát cánh cùng người dân Panama,” ông viết.

Đại sứ quán Mỹ tại Panama cho biết đang đánh giá thiệt hại và xác minh tình trạng an toàn của du khách, nhân viên Mỹ, theo Fox News. Lãnh đạo Colombia, Costa Rica, Ecuador cùng nhiều nước trong khu vực cũng đề nghị giúp đỡ, AP đưa tin.