Ecuador trục xuất phái đoàn ngoại giao Cuba, nói Đại sứ Cuba ‘không được hoan nghênh’

Hôm thứ Tư (4/3), Ecuador đã tuyên bố Đại sứ Cuba Basilio Antonio Gutiérrez cùng các nhân viên ngoại giao của ông là “những nhân vật không được hoan nghênh”, và yêu cầu họ phải rời khỏi quốc gia Nam Mỹ này trong vòng 48 giờ.

Bộ Ngoại giao Ecuador cho biết trong một tuyên bố rằng biện pháp này được áp dụng trong khuôn khổ luật ngoại giao quốc tế, nhưng không nêu rõ lý do trục xuất. Công ước Vienna cho phép các quốc gia tuyên bố nhân viên ngoại giao là nhân vật không được hoan nghênh mà không cần giải thích.

Ngay sau thông báo này, một người đàn ông đã được nhìn thấy trên sân thượng của Đại sứ quán Cuba ở Quito đang đốt một túi giấy tờ trong lò. Sự việc này đã được hãng tin Associated Press chứng kiến, và sau đó được Tổng thống Ecuador Daniel Noboa đăng tải trong một đoạn video trên mạng xã hội với lời nhận xét thẳng thừng: “Một bữa tiệc BBQ bằng giấy”. 

Các quan chức Ecuador không cung cấp thêm chi tiết về vụ việc hoặc danh tính người đàn ông này.

Chính phủ Cuba đã kịch liệt bác bỏ động thái trên trong một tuyên bố vào tối thứ Tư, gọi đây là một “hành động không thân thiện và chưa từng có tiền lệ, gây tổn hại đáng kể đến quan hệ hữu nghị và hợp tác lịch sử giữa hai nước”.

“Hành động này cũng thể hiện sự coi thường của Chính phủ Ecuador đương nhiệm đối với các thực hành và nghi thức ngoại giao quốc tế,” Bộ Ngoại giao Cuba viết.

Quyết định này được đưa ra sau một sắc lệnh hành pháp do ông Noboa ký hôm thứ Ba (3/3), trong đó ông hủy bỏ nhiệm vụ ngoại giao của Đại sứ Ecuador tại Cuba, José María Borja, cũng không kèm theo lời giải thích nào.

Cùng ngày hôm đó, Hoa Kỳ và Ecuador thông báo bắt đầu các hoạt động quân sự chung chống lại các nhóm tội phạm có tổ chức tại quốc gia vùng Andes này. Ông Noboa đang nỗ lực xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo cứng rắn với tội phạm sau sự gia tăng bạo lực của các nhóm vũ trang trong những năm gần đây.

Biện pháp này diễn ra trong bối cảnh áp lực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Cuba ngày càng tăng, đặc biệt là sau chiến dịch quân sự của Mỹ lật đổ cựu lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro.

Kể từ đó, ông Trump đã áp đặt các hạn chế đối với việc bán dầu cho Cuba và tuyên bố rằng chính phủ nước này “đã bên bờ sụp đổ”. Ecuador là một trong những đồng minh và đối tác của chính quyền Trump trong cuộc chiến chống buôn lậu ma túy và tội phạm có tổ chức tại khu vực.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez cho biết trên mạng xã hội X hôm thứ Tư rằng dường như “không phải ngẫu nhiên” khi Ecuador trục xuất các nhân viên ngoại giao Cuba cùng lúc với việc Mỹ gây sức ép lên Cuba và các chính phủ khác trong khu vực, ngay trước thềm hội nghị của các nhà lãnh đạo cánh hữu Mỹ Latinh tại Miami vào tuần tới mà ông Noboa dự kiến tham dự.

Ecuador và Cuba duy trì quan hệ song phương từ năm 1960, vốn luôn thăng trầm theo những biến động chính trị tại Ecuador.