Elon Musk trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên thế giới sau IPO của SpaceX

Công ty hàng không vũ trụ Mỹ SpaceX sẽ chính thức phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào thứ Sáu (12/6). Người sáng lập Elon Musk sẽ trở thành tỷ phú đầu tiên trên thế giới có tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD.

Là trụ cột quan trọng trong đế chế kinh doanh của ông Elon Musk (cùng với Tesla), SpaceX – công ty chuyên về tên lửa, vệ tinh và trí tuệ nhân tạo – đã huy động được kỷ lục 750 tỷ USD trong đợt chào bán cổ phiếu lần đầu vào thứ Năm. Con số này cho thấy sự nhiệt tình cực lớn của các nhà đầu tư dành cho SpaceX. Trước khi cổ phiếu được chào bán, Forbes ước tính giá trị tài sản ròng của ông Musk vào khoảng 780 tỷ USD, bỏ xa người đứng thứ hai là đồng sáng lập Alphabet Larry Page.

“Khối tài sản của người giàu thứ hai thế giới lâu nay dao động quanh mức 300 tỷ USD, chưa bằng một phần ba khối tài sản mà ông Musk có thể sở hữu trong tương lai”, Phó Tổng biên tập mảng tài sản của Forbes, Matt Durot, nói với Reuters. “Hơn nữa, trong lịch sử chỉ có một người khác từng đạt mức tài sản 400 tỷ USD, đó là nhà sáng lập Oracle Larry Ellison.”

Hiện phần lớn tài sản của ông Musk đến từ SpaceX, trong đó số cổ phần ông nắm giữ được định giá khoảng 866 tỷ USD. Theo tính toán của Forbes và Reuters dựa trên các hồ sơ công bố của công ty, cộng với Tesla và các tài sản khác, giá trị tài sản ròng của ông sẽ vượt 1,1 nghìn tỷ USD khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch vào thứ Sáu.

Ông Musk trở thành nhân vật nổi tiếng toàn cầu nhờ Tesla và SpaceX. Sau đó, ông tiếp tục mở rộng tầm ảnh hưởng khi mua lại nền tảng mạng xã hội Twitter với giá 44 tỷ USD vào năm 2022. Thương vụ này giúp ông tiếp cận trực tiếp hàng trăm triệu người dùng, giúp ông trở thành một tiếng nói có ảnh hưởng trong nhiều vấn đề, từ chính trị, nhập cư đến chi tiêu chính phủ và quyền tự do ngôn luận.

Ông Musk, năm nay 54 tuổi, sinh ra tại Pretoria, Nam Phi. Mẹ ông là người Canada, còn cha là người Nam Phi. Ông từng theo học tại Đại học Pennsylvania và tốt nghiệp năm 1997.

Năm 2008, ông Musk đảm nhiệm vị trí Giám đốc điều hành Tesla. Ông tin tưởng rằng xe điện có thể kết hợp hiệu suất cao với các tính năng vận hành bằng phần mềm, từ đó tái định hình ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Một số nhà quan sát cho rằng thành công của Tesla cùng mức vốn hóa vượt 1 nghìn tỷ USD đã thúc đẩy các hãng xe truyền thống đẩy mạnh chiến lược xe điện.

Nhiều nhà đầu tư đặt cược rằng ông có thể tái lập thành công đó trong lĩnh vực thám hiểm không gian và trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, SpaceX vẫn cần nguồn vốn rất lớn, trong khi phần đáng kể giá trị định giá của công ty được xây dựng trên những công nghệ có thể phải mất nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ mới được thương mại hóa.

Ngoài Tesla và SpaceX, ông Musk còn đồng sáng lập thêm năm công ty khác, trong đó có công ty khởi nghiệp đào hầm The Boring Company và công ty giao diện não – máy tính Neuralink.

Trên cương vị Giám đốc điều hành Tesla, Musk vừa được ca ngợi vừa gây nhiều tranh cãi. Ông được công nhận là người đã đưa Tesla trở thành hãng sản xuất ô tô có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới. Đã có thời gian các lãnh đạo ngành ô tô truyền thống coi thường Tesla, nghi ngờ khả năng một công ty khởi nghiệp có thể giải quyết bài toán sản xuất hàng loạt xe điện có lợi nhuận.

“Ông ấy đã khiến thế giới một lần nữa tôn trọng năng lực đổi mới của nước Mỹ trong lĩnh vực kỹ thuật ô tô”, cựu Phó Chủ tịch General Motors Bob Lutz nói với Reuters.

Trong khi đó, Tesla cũng phải đối mặt với các thách thức pháp lý và sự lo ngại từ cổ đông do vị CEO đầy tranh cãi này, đặc biệt là những tranh cãi xoay quanh gói thù lao năm 2018 của Musk, từng được định giá tới 56 tỷ USD.

Về quyền kiểm soát công ty, sau khi SpaceX phát hành cổ phiếu, Musk vẫn sẽ nắm giữ hơn 80% quyền biểu quyết tại SpaceX, chỉ giảm nhẹ so với hiện tại. Ông vẫn sẽ quyết định người điều hành công ty cũng như chiến lược tổng thể. Tuy nhiên, cá tính khác biệt, phong cách quản lý vĩ mô và việc cùng lúc điều hành nhiều doanh nghiệp của ông Musk đã khiến một số cổ đông đặt câu hỏi về mức độ tập trung của ông.

Tuy vậy, điều mâu thuẫn là, đối với một số nhà đầu tư, chính danh tiếng cá nhân của ông Musk lại là động lực thúc đẩy họ rót vốn vào công ty này.

“Giống như Tesla, đầu tư vào SpaceX thực chất là đặt cược vào Elon Musk”, ông Matt Kennedy, chiến lược gia cấp cao của Renaissance Capital, công ty chuyên nghiên cứu IPO và các sản phẩm ETF, nói với Reuters. “Mức vốn hóa từ 1,5 nghìn tỷ đến 2 nghìn tỷ USD chắc chắn sẽ đảo lộn hoàn toàn mọi phương pháp định giá truyền thống. Có lẽ gọi đó là ‘giá trị cộng thêm từ thương hiệu Elon Musk’ sẽ phù hợp hơn.”