EU rót 200 triệu euro vào Greenland, tăng cường quan hệ chiến lược

Trong bối cảnh tầm quan trọng chiến lược của Greenland ngày càng tăng, Liên minh châu Âu (EU) ngày 7/9 công bố gói đầu tư 200 triệu euro, tương đương khoảng 232 triệu USD, đồng thời thúc đẩy quan hệ chính trị sâu rộng hơn với hòn đảo lớn nhất thế giới này.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã tới Nuuk, thủ phủ Greenland, cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen. Bà cho biết khoản đầu tư mới, được triển khai từ năm nay đến năm 2027, phản ánh sự lựa chọn rõ ràng của Greenland trong việc tăng cường quan hệ với EU trên nền tảng các giá trị, tự do và lợi ích chung.

Ba lĩnh vực ưu tiên

Gói “Đối tác EU–Greenland” sẽ tập trung vào ba lĩnh vực chính:

• Kết nối: phát triển liên lạc vệ tinh và hạ tầng.
• Năng lượng sạch: thúc đẩy thủy điện và các nguồn năng lượng tái tạo.
• Nguyên liệu thô thiết yếu: hỗ trợ khai khoáng theo hướng bền vững.

Nguồn vốn cũng được dùng để cải thiện giáo dục, thủy sản và nhà ở; hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa; đồng thời phát triển du lịch bền vững. Thủ tướng Nielsen mô tả chuyến thăm là cơ hội để làm sâu sắc thêm tình hữu nghị và quan hệ đối tác tốt đẹp giữa Greenland với EU.

Giá trị chiến lược của Greenland

Greenland có mức độ tự trị cao, rời Cộng đồng châu Âu — tiền thân của EU — năm 1985, nhưng người dân mang quốc tịch Đan Mạch tại đây vẫn là công dân EU.

Hòn đảo sở hữu nguồn khoáng sản thiết yếu rất phong phú, như đất hiếm, lithium, nickel, cobalt và đồng. Ủy ban châu Âu cho biết Greenland có 25 trong số 34 loại nguyên liệu thô thiết yếu mà EU xác định là quan trọng cho quá trình chuyển đổi xanh và số hóa.

Vì vậy, Greenland được xem là địa bàn chiến lược giúp các nước phương Tây xây dựng chuỗi cung ứng tự chủ, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. Đạo luật Nguyên liệu thô Thiết yếu của EU cũng đặt trọng tâm vào việc bảo đảm nguồn cung bền vững, an toàn cho các công nghệ chuyển đổi xanh, số hóa, quốc phòng và không gian.

Cạnh tranh tại Bắc Cực

Khi băng biển Bắc Cực tan, các tuyến hàng hải mới như tuyến Tây Bắc và tuyến Đông Bắc ngày càng dễ tiếp cận hơn, làm gia tăng giá trị thương mại lẫn quân sự của khu vực. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần nói Washington “cần” Greenland vì lý do an ninh quốc gia và cảnh báo về ảnh hưởng của Trung Quốc cùng Nga, dù các phát biểu này vấp phải phản ứng từ Đan Mạch.

Các phân tích cho rằng Mỹ và EU đều đặc biệt lưu tâm đến sự hiện diện của Trung Quốc và Nga tại Bắc Cực. Nga đã tái khởi động và quân sự hóa nhiều căn cứ từ thời Liên Xô, còn Trung Quốc tự gọi mình là quốc gia “cận Bắc Cực” và muốn tham gia khai khoáng, phát triển hạ tầng thông qua sáng kiến “Con đường Tơ lụa trên băng”.

Theo cách nhìn của Viện Nghiên cứu An ninh EU (EUISS), việc EU tăng đầu tư vào Greenland nhằm củng cố hợp tác kinh tế–kỹ thuật trong khuôn khổ phương Tây, bảo vệ chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược và hạn chế nguy cơ Trung Quốc hoặc Nga mở rộng ảnh hưởng tại khu vực trọng yếu này.