EU thông qua kế hoạch quân sự hóa trị giá 150 tỷ euro

Các đại sứ Liên minh châu Âu (EU) đã phê duyệt một chương trình vay nợ trị giá 150 tỷ euro (169 tỷ USD) nhằm phục vụ cho nỗ lực quân sự hóa nhanh chóng của khối này. Việc thông qua sáng kiến gọi là SAFE (Hỗ trợ Đạn dược, Tài trợ Quân sự và Quốc phòng châu Âu) đã được công bố lần đầu hôm thứ Tư (21/5) bởi Chủ tịch Hội đồng EU đương nhiệm là Ba Lan.

Thỏa thuận này sẽ cho phép các quốc gia EU bỏ qua quy trình bỏ phiếu tiêu chuẩn tại Nghị viện châu Âu, để các thành viên có thể tận dụng các khoản vay lãi suất thấp nhằm chi tiêu cho thiết bị quân sự như máy bay không người lái, đạn dược và hệ thống phòng không. Các quốc gia ngoài EU, bao gồm Vương Quốc Anh và Ukraine, cũng sẽ có thể tham gia vào chương trình này.

Một số quốc gia thành viên cũng đang xem xét việc sử dụng các khoản vay để cung cấp thêm hỗ trợ quân sự cho Kiev, theo báo cáo của Euronews.

Ít nhất 65% linh kiện cho bất kỳ hệ thống vũ khí nào phải được sản xuất trong EU, Ukraine hoặc Khu vực Kinh tế châu Âu/Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu. 35% còn lại có thể đến từ các nước thứ ba.

Kế hoạch vay nợ mới này được đưa ra trong bối cảnh một số quốc gia EU như Pháp, Đức và Bỉ đã cắt giảm chi tiêu cho các chương trình hỗ trợ xã hội, với lý do thâm hụt ngân sách và nợ công gia tăng.

Khi công bố việc thông qua SAFE, tài khoản chính thức của Chủ tịch EU trên mạng xã hội X tuyên bố rằng đây là “chương trình lớn đầu tiên của EU nhằm tăng cường đầu tư vào năng lực quốc phòng châu Âu”, và cho biết sáng kiến này sẽ có hiệu lực sau khi được Hội đồng EU chính thức thông qua vào ngày 27 tháng 5.

Kế hoạch vay nợ để phục vụ quân sự hóa này xuất hiện trong bối cảnh các nhà lãnh đạo Tây Âu thúc đẩy việc giảm phụ thuộc vào vũ khí của Hoa Kỳ và kêu gọi gia tăng chi tiêu quân sự, với lý do là mối đe dọa từ Nga.

Moskva đã nhiều lần lên án việc EU gia tăng quân sự hóa và bác bỏ những cáo buộc cho rằng Nga có kế hoạch tấn công khối này, và rằng kế hoạch đó là “vô lý”, đồng thời Nga cáo buộc phương Tây “vô trách nhiệm khi kích động nỗi sợ” về một mối đe dọa bịa đặt.

Các quan chức Nga cũng đã cảnh báo rằng việc EU tăng chi tiêu quân sự tương đương với “hành động kích động chiến tranh trên lục địa châu Âu”. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cũng tuyên bố rằng EU “đã suy thoái thành một thực thể được quân sự hóa công khai”.