Florida phát lệnh bắt ông Raúl Castro về vụ Cuba bắn rơi máy bay dân sự năm 1996

Tổng chưởng lý Florida James Uthmeier hôm thứ Hai (19/10) công bố lệnh bắt cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro, cáo buộc ông âm mưu giết người trong vụ bắn rơi hai máy bay dân sự năm 1996.

Văn phòng Công tố toàn bang Florida phối hợp với Cơ quan Thực thi Pháp luật Florida (FDLE) xin lệnh bắt này, với một tội danh âm mưu giết người cấp độ một theo luật bang. Đây là trọng tội cấp độ một và tòa không cho bảo lãnh, theo thông cáo của Văn phòng Tổng chưởng lý Florida.

Vụ án vẫn đang mở và có thể có thêm tội danh.

Ông Uthmeier công bố lệnh bắt tại một cuộc họp báo ở Đại học Quốc tế Florida (FIU) sáng thứ Hai.

“Những gì đã xảy ra không phải là tai nạn. Đó là giết người,” ông Uthmeier nói với báo giới, theo đài WSVN ở Miami. “Bằng chứng cho thấy rất rõ đã có một âm mưu. Gián điệp đã thâm nhập cả nhóm Brothers to the Rescue lẫn các cơ quan của Chính phủ Mỹ”.

Bản khai: Hai máy bay đang rời xa Cuba, không hề được cảnh báo

Ngày 24/2/1996, 3 chiếc máy bay Cessna không vũ trang của tổ chức nhân đạo Brothers to the Rescue cất cánh từ sân bay Opa-Locka ở hạt Miami-Dade. Sau khi các máy bay vượt vĩ tuyến 24 về phía nam, tiêm kích MiG của Cuba dùng tên lửa không đối không bắn hạ hai chiếc trên vùng biển quốc tế.

Vụ bắn hạ làm 4 người thiệt mạng: Carlos Costa, Pablo Morales, Mario de la Peña và Armando Alejandre Jr. Thi thể của họ đến nay vẫn chưa được tìm thấy.

Bản khai có tuyên thệ kèm lệnh bắt nêu rằng hai máy bay khi đó đang bay rời xa Cuba và không nhận được cảnh báo nào, dù vẫn liên lạc với đài kiểm soát không lưu Havana. Bản khai cáo buộc ông Castro, lúc đó là Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Phó Chủ tịch thứ nhất Cuba, là một trong những người ra quyết định cuối cùng trong chuỗi chỉ huy đã cho phép vụ tấn công.

Ông Castro bị cáo buộc đã ra lệnh thường trực cho các chỉ huy quân đội cấp cao “bắn hạ chúng trên biển khi chúng xuất hiện”.

Các điệp viên tình báo Cuba hoạt động tại hai hạt Miami-Dade và Monroe bị cáo buộc đã thâm nhập nhóm Brothers to the Rescue, báo lại kế hoạch bay và hỗ trợ chiến dịch. Lệnh bắt nêu rằng các điệp viên này đã chuyển dữ liệu chuyến bay và theo dõi Trạm Không quân Hải quân Key West, nên có đủ căn cứ để tin âm mưu đã diễn ra trên đất Florida và chính ông Castro là người ra lệnh.

Người ký lệnh bắt là thẩm phán Ariana Fajardo Orshan, Chánh án Khu tư pháp số 11 của Florida.

Tổng thống Mỹ không thể ân xá tội cấp bang

Ông Castro, nay 95 tuổi, vốn đã bị truy tố ở cấp liên bang. Hôm 20/5, Bộ Tư pháp Mỹ công bố cáo trạng với 7 tội danh đối với ông và 5 cựu sĩ quan quân đội Cuba khác, liên quan đến vụ bắn rơi máy bay năm 1996.

Ông Jason Reding Quiñones, Công tố viên Liên bang khu vực Nam Florida, gọi hai vụ án là hai cuộc truy tố song song. “Cuộc điều tra liên bang của chúng tôi đã đặt nền móng. James và nhóm của ông đã tiếp nhận kết quả đó, đánh giá theo luật Florida và hành động”, ông nói.

Ông Uthmeier nhấn mạnh điểm khác với vụ án liên bang: tổng thống Mỹ không có quyền ân xá tội danh cấp bang. Theo ông, nếu “một người có cảm tình với cộng sản” quay lại Nhà Trắng thì người đó cũng “không thể ân xá, không thể giảm án, không thể miễn trừ cho những kẻ độc tài này” khỏi các thủ tục tố tụng của bang.

Nhà chức trách Florida sẽ không sang Cuba để bắt ông Castro. Tuy nhiên, lệnh bắt tạo cơ sở pháp lý để bang yêu cầu dẫn độ nếu ông bị bắt ở nơi khác. Ông Uthmeier cho biết ông Castro không thể đến bất kỳ nước nào có hiệp ước dẫn độ với Mỹ mà không có nguy cơ bị bắt, “kể cả để chữa bệnh”.

Năm ngoái, ông Uthmeier đã chỉ đạo Văn phòng Công tố toàn bang mở lại cuộc điều tra. Ông Michael Stein, đặc vụ phụ trách của FDLE, cho biết cơ quan này theo đuổi công lý bất kể đã qua bao lâu. Cảnh sát trưởng hạt Miami-Dade Rosie Cordero-Stutz nói gia đình các nạn nhân và cộng đồng người Mỹ gốc Cuba đã chờ đợi hàng chục năm để những người có trách nhiệm phải trả giá.

Ông Uthmeier công bố lệnh bắt đúng ngày đầu tiên của đợt bỏ phiếu sớm ở hạt Miami-Dade. Ông đang tái tranh cử, đối thủ là ông José Javier Rodriguez, người cũng mở họp báo ngay bên ngoài FIU. “Kế hoạch bắt ông ta là gì?” ông Rodriguez đặt câu hỏi.

Havana: “Màn xiếc thảm hại ở Miami”

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel đăng bài trên mạng xã hội bênh vực ông Castro ngay trong ngày, Cuba Headlines cho biết. Ông gọi lệnh bắt là “đáng lên án”, là một “màn xiếc thảm hại ở Miami mang màu sắc bầu cử”. Ông Díaz-Canel cho rằng lệnh này “không có, và sẽ không bao giờ có, bất kỳ ý nghĩa pháp lý hay thực tế nào”.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla viết trên X, gọi các chính trị gia Mỹ gốc Cuba là “ký sinh trùng” chuyên “lừa dối và lừa đảo những người ủng hộ họ”. Thứ trưởng Ngoại giao Carlos Fernández de Cossío thì gọi đây là một “thủ đoạn đội lốt pháp lý”.

Hồi tháng 5, sau khi cáo trạng liên bang được công bố, Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz gọi đó là “trò hề”. Hội đồng Nhà nước và Quốc hội Cuba ra tuyên bố lên án, còn chính quyền Havana tổ chức biểu tình trước Đại sứ quán Mỹ.