Giáo sư: Triều Tiên vẫn tự cô lập vì COVID-19, làm dấy lên lo ngại về nạn đói

Hơn ba năm sau khi Kim Jong Un đóng cửa biên giới để đối phó với đại dịch COVID-19, Triều Tiên hiện tại hầu như vẫn đóng cửa với thế giới. Theo nhận định của giáo sư khoa Nghiên cứu Châu Á Thái Bình Dương thuộc Đại học Central Lancashire, đất nước này có thể phải đối mặt với một nạn đói khủng khiếp.

Ba năm sau khi đại dịch COVID-19 tấn công, mọi người trên khắp thế giới đã có thể tự do di chuyển giữa các quốc gia. Tất cả, ngoại trừ ở một quốc gia: Bắc Triều Tiên.

Tháng 1/2020, Kim Jong Un quyết định cách ly toàn bộ đất nước với thế giới bên ngoài để đối phó với COVID-19. Và vào tháng 6 năm 2023, Triều Tiên vẫn đóng cửa, ngoại trừ việc duy trì thương mại với Trung Quốc.

Không lâu sau khi đóng cửa biên giới, ông Kim đã cảnh báo về khả năng xảy ra một “cuộc hành quân gian khổ” thứ hai, ám chỉ nạn đói khiến ít nhất 1 triệu người – có thể gấp đôi con số đó – chết đói vào cuối những năm 1990. Đến tháng 6 năm 2021, những người theo dõi Triều Tiên đã lường trước được tình trạng thiếu lương thực. Nhưng thay vì mở cửa biên giới, ông Kim kêu gọi người dân của mình hãy mạnh mẽ đối mặt với “những thách thức to lớn” của COVID-19.

Ngay cả trước khi đóng cửa biên giới, Trung Quốc là đối tác thương mại đáng tin cậy duy nhất của Triều Tiên do các lệnh trừng phạt quốc tế được áp đặt nhằm đáp trả việc Bình Nhưỡng theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Do sự sụp đổ của hệ thống phân phối công cộng trong những năm 1990, người dân sống ở các vùng biên giới phía bắc của đất nước đã buôn lậu thực phẩm, thuốc men và các nhu yếu phẩm hàng ngày khác, chủ yếu là từ Trung Quốc. Hàng hóa giao dịch bất hợp pháp được lưu thông qua jangmadang (thị trường xám hoặc không chính thức), và nó trở thành một cơ chế sinh tồn quan trọng cho nền kinh tế của đất nước.

Nhưng với việc phong tỏa chặt chẽ, cả giao dịch chính thức và không chính thức cũng bị đóng cửa. Ở cấp tiểu bang, thương mại giữa hai nước đã dần được nối lại nhưng vẫn chưa đạt đến mức trước đại dịch. Do việc kiểm soát biên giới nghiêm ngặt, việc buôn lậu gần như không thể xảy ra, khiến jangmadang gần như không hoạt động.

Trong một báo cáo được công bố vào ngày 21 tháng 3, Liên Hợp Quốc kêu gọi chấm dứt điều mà tổ chức này mô tả là “sự tự cô lập chưa từng có” của Triều Tiên. Báo cáo viên đặc biệt Elizabeth Salmon cho biết: “Tôi thực sự lo ngại về tác động của ba năm đóng cửa biên giới đối với người dân CHDCND Triều Tiên, đặc biệt là phụ nữ làm việc tại các thị trường phi chính thức, những người sống trong cảnh nghèo đói, người già, người vô gia cư và kkotjebi (trẻ em vô gia cư).”

Bà đặc biệt nhấn mạnh đến hoàn cảnh của những người phụ nữ phải đối mặt với bạo lực ngày càng gia tăng do không có khả năng lo toan cho gia đình.

Thông tin giới hạn

Tuy nhiên, vì rất khó lấy thông tin từ bên trong Triều Tiên, nên khó có thể đánh giá tình hình đã trở nên tồi tệ như thế nào. Ngay cả trước khi xảy ra đại dịch, nguồn tin đã hạn chế, nhưng kể từ khi đóng cửa, nó càng trở nên khan hiếm hơn. Các nguồn thông tin cũ – chẳng hạn như đến các nhà ngoại giao và nhân viên cứu trợ – đã bị đóng

Kể từ khi đóng cửa biên giới, các trường hợp đào tẩu khỏi chế độ đã giảm đáng kể, vì vậy tin tức từ phía họ cũng hạn chế. 

Xuân Lan (theo CNA)