Greenland cân nhắc mời Trung Quốc đầu tư giữa bối cảnh căng thẳng với Hoa Kỳ

Greenland hiện đang cân nhắc khả năng mời Trung Quốc đầu tư nhằm phát triển ngành khai thác khoáng sản, trong bối cảnh căng thẳng với Hoa Kỳ và sự gắn bó hạn chế với Liên minh châu Âu (EU), theo lời bà Naaja Nathanielsen, Bộ trưởng Thương mại và Tài nguyên khoáng sản của Greenland, trong cuộc phỏng vấn với tờ Financial Times hôm thứ Ba (27/5).

Là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, Greenland sở hữu trữ lượng khoáng sản khổng lồ nhưng khó khai thác, như vàng và đồng. Việc phát triển các tài nguyên này đòi hỏi nguồn vốn nước ngoài, nhưng giữa lúc căng thẳng địa chính trị hiện nay khiến việc tìm kiếm đối tác đáng tin cậy trở nên khó khăn.

“Chúng tôi đang cố gắng tìm hiểu xem trật tự thế giới mới trông như thế nào”, bà Nathanielsen phát biểu, đồng thời thừa nhận rằng Greenland “đang gặp khó khăn trong việc tìm chỗ đứng” giữa những mối quan hệ đang biến chuyển với các đồng minh phương Tây.

Hòn đảo Bắc Cực này từng ký một biên bản ghi nhớ với Hoa Kỳ về phát triển khoáng sản trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, theo bà Nathanielsen, văn kiện này đang sắp hết hiệu lực. Chính phủ tại Nuuk đã cố gắng gia hạn biên bản ghi nhớ này trong thời kỳ cựu Tổng thống Joe Biden nắm quyền, nhưng không thành công.

Sau khi ông Trump tái đắc cử vào tháng Một, Greenland hy vọng sẽ khôi phục các cuộc thảo luận về việc gia hạn bản ghi nhớ. Thế nhưng, thay vào đó, Tổng thống Hoa Kỳ đã nói đến khả năng mua lại hòn đảo này, và thậm chí không loại trừ việc sử dụng vũ lực quân sự để khẳng định chủ quyền của Hoa Kỳ đối với Greenland.

Bà Nathanielsen gọi những tuyên bố này của ông Trump là “thiếu tôn trọng và [khiếm nhã]”, nhấn mạnh rằng Greenland “không hề có mong muốn trở thành [lãnh thổ của] Hoa Kỳ”.

Trung Quốc đã thể hiện sự quan tâm đối với trữ lượng khoáng sản tại Bắc Cực, bao gồm dầu mỏ, khí đốt và khoáng vật. Nước này đã đầu tư vào các dự án năng lượng tại Nga và từng ngỏ ý quan tâm đến lĩnh vực khai thác mỏ của Greenland. Tuy nhiên, hiện tại chưa có công ty Trung Quốc nào đang vận hành các mỏ khoáng sản tại Greenland, dù một doanh nghiệp có sở hữu cổ phần thiểu số trong một dự án chưa hoạt động.

Theo bà Nathanielsen, giới đầu tư Trung Quốc có lẽ đang chần chừ vì “không muốn [khơi mào] bất kỳ [phản ứng nhạy cảm hay xung đột nào]”.

“Xét theo những khía cạnh [bối cảnh địa chính trị nhạy cảm, căng thẳng giữa các nước lớn], đầu tư từ Trung Quốc dĩ nhiên là có vấn đề, nhưng ở mức độ nào đó, đầu tư từ Hoa Kỳ cũng vậy”, bà Nathanielsen nói thêm.

Bộ trưởng Nathanielsen cho biết Greenland bày tỏ mong muốn được hợp tác chặt chẽ hơn với EU, vốn có các chính sách gần gũi hơn với các ưu tiên về môi trường của Greenland. Tuy nhiên, sự tham gia của khối EU diễn ra chậm chạp, với chỉ một dự án hiện đang được triển khai, do một liên danh Đan Mạch–Pháp thực hiện. Dự kiến mỏ này sẽ bắt đầu hoạt động trong vòng năm năm tới.

Hiện tại, Greenland có hai mỏ đang vận hành: một mỏ vàng do công ty Amaroq Minerals (Iceland–Canada) điều hành, và một mỏ khai thác anorthosite — một loại đá công nghiệp sáng màu — do một công ty con của Hudson Resources (Canada) quản lý.