Hạ viện Canada tuyên bố Trung Quốc phạm tội ác diệt chủng tại Tân Cương

Hạ viện Canada đã thông qua một kiến nghị tuyên bố Trung Quốc phạm tội diệt chủng người Duy Ngô Nhĩ và các nhóm thiểu số Hồi giáo khác. Động thái này đã khiến Canada trở thành quốc gia giống như Hoa Kỳ trong việc sử dụng thuật ngữ “diệt chủng” để mô tả  cuộc đàn áp của ĐCSTQ tại Tân Cương.

Bản kiến nghị với nhan đề “Các nhóm tôn giáo thiểu số ở Trung Quốc” đã được ông Michael Chong bảo trợ, cùng với sự ủng hộ của đảng Bảo thủ đối lập và các nhà hoạt động Duy Ngô Nhĩ. Bản kiến nghị được thông qua với tỷ lệ 266-0.

Mặc dù không có phiếu phản đối, nhưng Bộ trưởng Ngoại giao Marc Garneau đã bỏ phiếu trắng. Chính phủ của Thủ tướng Justin Trudeau cũng không ủng hộ sự định danh diệt chủng này, nói rằng cần xem xét thêm nữa.

Văn bản nhìn nhận rằng những hành động đàn áp của ĐCSTQ tại vùng Tân Cương, bao gồm “các trại giam và các biện pháp nhằm hạn chế sinh đẻ đối với đến người Duy Ngô Nhĩ và những người Turk Hồi giáo khác,” là tương đồng với các mô tả trong Nghị quyết 260 của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc, hay còn gọi là “Công ước về tội diệt chủng.” Bản kiến nghị cũng kêu gọi Uỷ ban Olympic quốc tế đổi địa điểm Thế vận hội mùa hè 2022 nếu Bắc Kinh “tiếp tục cuộc diệt chủng này.”

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken trong phiên điều trần bổ nhiệm tháng trước tại Thượng viện đã đồng tình với đánh giá của người tiền nhiệm Mike Pompeo rằng hành động của chính quyền Trung Quốc tại Tân Cương (Đông Turkistan) là tương đương với tội diệt chủng. Tuy vậy, nhà hoạt động Duy Ngô Nhĩ Mehmet Tohti đã nhận xét rằng Hạ viện Canada đã trở thành cơ quan lập pháp quốc gia đầu tiên lên đưa ra tuyên bố này, theo tờ Globe & Mail.

Trong một tuyên bố, Chính phủ Đông Turkistan đã cảm ơn cơ quan lập pháp Canada và kêu gọi các nước khác – đặc biệt là Anh, các quốc gia thành viên EU, Ấn Độ, Úc và Nhật – làm theo.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Canada vào thứ Bảy trước (20/2), Đại sứ Trung Quốc tại Canada Cong Peiwu đã bày tỏ “sự bất bình mạnh mẽ và phản đối kiên quyết” cuộc bỏ phiếu. Ông cho rằng hành động diệt chủng không thể xảy diễn ra ở Tân Cương vì từ năm 2010 đến 2018 dân số Duy Ngô Nhĩ đã tăng lên 2,55 triệu, hoặc 25%.

Ông Cong cũng phủ nhận việc diệt chủng văn hoá, nói rằng cứ mỗi 530 người Hồi giáo ở Tân Cương thì có một đền thờ Hồi giáo, và ông viện dẫn việc ngôn ngữ Duy Ngô Nhĩ có trên các đồng nhân dân tệ RMB. “Chẳng phải đây là bằng chứng bình đẳng sắc tộc ở Trung Quốc ư?” ông tuyên bố.

Ông Cong đề nghị Canada rút lại bản kiến nghị liên quan và dừng “can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc dưới bất kỳ hình thức nào” để tránh gây tổn hại hơn nữa cho quan hệ Trung Quốc – Canada.

Ngân Hà (theo Taiwan News)

Xem thêm: