Hé lộ: Điện thoại thông minh người Triều Tiên sử dụng có những gì?

Hôm thứ Sáu (28/8), The Wall Street Journal (WSJ) công bố một đoạn video cho thấy bên trong những chiếc điện thoại thông minh được sử dụng tại Triều Tiên ẩn chứa những bí mật gì.

Chiếc điện thoại được sản xuất năm 2023 này có vẻ ngoài không khác gì một chiếc điện thoại Android thông thường, nhưng cấu tạo bên trong lại hoàn toàn khác biệt. Nó được tuồn lậu ra khỏi Triều Tiên, một trong những quốc gia khép kín nhất thế giới, và được cung cấp bởi Daily NK, một hãng truyền thông có trụ sở tại Seoul chuyên đưa tin về Triều Tiên.

Sau khi khởi động, điện thoại không thể truy cập bất kỳ mạng Internet nào, không có cửa hàng ứng dụng và không thể thực hiện cuộc gọi quốc tế. Đồng thời, máy được tích hợp chức năng giám sát cũng như các chương trình chuyên theo dõi cách người dùng sử dụng điện thoại.

Theo giới thiệu của WSJ, chiếc điện thoại này có tên Haeyang 701, thuộc dòng điện thoại tầm trung được lưu hành trên thị trường Triều Tiên.

Nhìn bề ngoài, chiếc điện thoại có đầy đủ các chức năng mà một smartphone thông thường nên có, bao gồm gọi thoại, nhắn tin, tài liệu và nhiều ứng dụng khác nhau, nhưng không thể kết nối với Internet toàn cầu.

Nó chỉ có thể kết nối với một mạng nội bộ khép kín có tên “Kwangmyong” (Quang Minh) do nhà nước Triều Tiên kiểm soát, trên đó chỉ có những trang web được chính quyền phê duyệt.

Các ứng dụng trên đó cũng đều đã được nhà chức trách phê duyệt. Điều mỉa mai là nhiều biểu tượng ứng dụng trông rất giống các biểu tượng ở Mỹ và châu Âu, thậm chí biểu tượng của một ứng dụng trò chơi còn mô phỏng trực tiếp NBC, đài truyền hình quốc gia của Mỹ.

Điều khá thú vị là có một ứng dụng trông rất giống Alipay của Alibaba ở Trung Quốc, có thể thanh toán bằng mã QR, chuyển tiền và nhận tiền. Thậm chí còn có ứng dụng gọi taxi. Người dùng cũng có thể mua sắm, xem truyền hình, xem phim và chơi game trên điện thoại.

Một ứng dụng có tên “Bóng đá quốc tế” hiển thị hình ảnh ngôi sao bóng đá Argentina Lionel Messi, trong đó có rất nhiều quốc gia, nhưng duy nhất không có Mỹ và Hàn Quốc.

Một người Triều Tiên đào thoát từng sử dụng smartphone tại Triều Tiên, ông Ryu Seong-hyun, nói với WSJ rằng khi còn ở Triều Tiên, ông mua chiếc smartphone từ chợ đen dưới lòng đất. Ông Ryu Seong-hyun là một cựu binh Triều Tiên đã đào thoát sang Hàn Quốc.

Ông tiết lộ rằng một chiếc smartphone ở Triều Tiên có giá 250 USD, một mức giá cực kỳ đắt đỏ đối với người Triều Tiên, bởi ngay cả các sĩ quan quân đội cũng chỉ nhận mức lương chưa đến 1 USD mỗi tháng.

“Vì vậy, chỉ những người giàu mới có thể sử dụng loại điện thoại này. Có lẽ khoảng 10% người Triều Tiên sở hữu loại điện thoại này,” ông Ryu Seong-hyun nói với WSJ.

Không thể nhập “Kim Jong-un”, cũng không thể nhập “Hàn Quốc”

WSJ cho biết smartphone Triều Tiên thực tế có một số chức năng mà không thể thấy ở các quốc gia khác. Chẳng hạn, khi nhập tên Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, điện thoại sẽ tự động chặn; khi nhập từ “Hàn Quốc”, màn hình sẽ tự động xuất hiện biểu tượng cảnh báo “Bị cấm”.

Người Triều Tiên có thể xem phim hoặc chương trình truyền hình của Mỹ hay Hàn Quốc trên điện thoại không? Ông Ryu Seong-hyun trả lời là không, vì điều đó quá nguy hiểm.

“Theo luật pháp Triều Tiên, nếu ai đó xem phim truyền hình Hàn Quốc hoặc phim Mỹ, người đó sẽ bị phạt tù 5 năm. Vì vậy, nếu có người chia sẻ những nội dung này cho người khác, họ sẽ bị xử bắn,” ông nói.

Trong điện thoại này còn có một thư mục tên “Lịch sử xem”, có chức năng ngẫu nhiên chụp ảnh màn hình hoạt động trên điện thoại, đồng thời ghi lại những trang mà người dùng truy cập, giúp cơ quan thực thi pháp luật có thể nắm được lịch sử duyệt web của người dùng bất cứ lúc nào.

“Chúng tôi không biết nó hoạt động vào thời điểm nào, cũng không biết nó lưu những tệp nào, nhưng điều chúng tôi biết là chúng tôi không thể xóa những tệp này,” phóng viên WSJ nói.

Người lính Triều Tiên đào thoát giải thích: “Đây là một chương trình được tích hợp sẵn (từ khi xuất xưởng), (người dùng) không thể xóa nó. Nhà chức trách sẽ kiểm tra chương trình này, đồng thời kiểm tra lịch sử duyệt web”.

WSJ nhận định rằng đối với một số người Triều Tiên, smartphone về bề ngoài khiến cuộc sống hằng ngày trở nên thuận tiện hơn, nhưng quyền sử dụng lại bị hạn chế bởi bộ máy nhà nước hiện diện ở khắp nơi.